Category Archives: Clubes de lectura
Recomendacións do Club Luns Fórum
Xa hai unhas semanas que o Club dos Luns de Fórum, coma o resto de clubes de lectura da rede, remataron os seus encontros semanais para tomar un respiro e volver con máis azos xa entrado setembro. Pero non queriamos marchar de vacacións sen compartir con vós as nosas últimas lecturas porque calquera delas pode ser unha boa escolla para este tempo de lecer que temos por diante.
Comezamos xaneiro cun prato ben forte, unha das obras das que máis se falou no pasado 2020: Hamnet, de Maggie O’Farrell, editado en castelán por Libros del Asteroide e da que xa deron conta nun post extenso os nosos homólogos de Monte Alto. Aínda así non queremos deixar de resaltar sobre todo a orixinalidade do seu plantexamento tomando certos datos históricos relacionados coa vida familiar de William Shakespeare a partir dos que crea unha historia que se move entre o real e o ficticio onde a que toma verdadeiro protagonista é a muller do afamado escritor e dramaturgo. É un libro orixinal, delicado e sensible que se aínda non o fixestes non debedes deixar e ler.
Cambiamos de rexistro para seguir cos contos de Estamos en el borde, de Caroline Lamarche. Nove historias sobre o amor, a vida e a morte. Historias que relacionan a humanos e animais para dicirnos que todo está interconectado na natureza e nós formamos parte dela. Recomendámosvos que lle botedes unha ollada á entrevista que Lamarche concedeu a un xornal nacional onde destacamos frases como, “Estamos nun período do planeta ao bordo de algo que pode resultar moi grave pola perda de certas especies, a destrución da natureza… Aínda que, tamén, estamos ao bordo dun cambio que pode ser moi positivo.
Outras das lecturas escollidas foi La anomalía. Hervé Lle Tellier (París, 1957), gañador do Premio Goncourt 2020, aborda un asunto que desde o mito da caverna de Platón, fixo reflexionar á filosofía e á ciencia. E se nalgún lugar, máis aló do muro das nosas vidas, existen uns dobres de nós mesmos que son máis reais que nós? Quen serían, nese caso, os seres reais e quen as sombras dos orixinais? Como un aviso do que imos ler, no epígrafe inicial da novela de Lle Tellier cítase a Chuang Tse: «E eu, que digo que soñades, tamén estou a soñar».
o 10 de marzo de 2021 un Boeing 787 procedente de París aterra en Nova Iork con douscentos corenta e tres pasaxeiros a bordo, tras un forte tornado de saraiba. Tres meses máis tarde, un avión idéntico, sorprendentemente, o mesmo avión, co mesmo capitán e os mesmos pasaxeiros, será desviado da súa aterraxe no aeroporto Kennedy, e obrigado a tomar terra en segredo na base militar Fort MacGuire, por orde das autoridades do Pentágono. Os douscentos corenta e tres pasaxeiros deste incomprensible avión son a réplica exacta das persoas que aterraron en Nova Iork en marzo. O desconcerto instáurase entre os científicos, os servizos secretos, as forzas armadas, as autoridades relixiosas e altos mandatarios de todo o mundo.
Vai tamén pois a nosa recomendación desta obra que mistura diversos xéneros literarios: o relato de ciencia-ficción, a narración de espionaxe, a historia policiaca, o ensaio científico, a novela sentimental.
Premio Stanislas ao mellor debut do ano, Premio Fémina dos Estudantes e Premio Georges Brassens son os que conta no seu haber a nosa seguinte lectura, Lo que falta de noche de Laurent Petitmangin. E de quen a crítica dixo cousas coma.
«Unha primeira novela abafadora, que che persegue moito despois de acabala cun nó na garganta.» Alexandra Schwartzbrod, Libération
«Unha obra dunha SENSIBILIDADE e finura pouco habituais.» Le Monde
O home que narra esta historia perdeu á súa muller e criou aos seus dous fillos o mellor que puido. Son dous rapaces bos e educados que queren ao seu pai tanto como el a eles, aínda que non o expresen a miúdo. Comparten a afección polo futbol, os recordos sobre a súa nai e o orgullo humilde de clase traballadora. Ata que de súpeto o maior fala cada vez menos, afástase do seu pai e empeza a relacionarse con mozos de extrema dereita.
Coa sensibilidade fráxil e profundamente humana de quen non ten ferramentas para expresar como sente, asistimos ao relato dun amor imperfecto entre un fillo e un pai que non sabe como evitar que o seu mozo énchase de odio. Por que alguén coa vida por estrear pode conter tanta furia? O amor dun pai pode perdoalo todo?
Con esta sinopse a quen non lle entran gañas de lelo?
En Canción dulce de Leila Slimani adentrámonos na vida dun matrimonio con dous fillos pequenos, Mila de case catro anos e o seu segundo fillo, Adam, que aínda é un bebé. O pai, Paul, desenvolve o seu traballo, como produtor musical, sen horarios e con poucas ataduras. Pola contra, a nai, Myriam, asfíxiase no seu papel como nai e ama de casa e necesita volver ao mundo dos adultos e exercer de novo como unha avogada de éxito.
En canto se lle presenta a oportunidade, non o dubida e decide entón volver traballar no despacho de avogados dun compañeiro de carreira. Para iso pensa en coller unha asistenta que se faga cargo dos nenos durante todo o día. Tanto ela como o seu marido non queren que unha africana ou unha marroquí ocúpense dos seus fillos, pois cren que só lles interesa o diñeiro e non o benestar das criaturas. Por iso, cando aparece Louise, cos seus modais impecables, a súa pel blanquísima e o seu sorriso franco, experimenta unha especie de flechazo.
O chamativo da novela é que o final da historia é revelado ao lector xa na primeira páxina: un crime atroz no que as vítimas son dous nenos inocentes.
Namentras estabamos inmersas na lectura de Algúns contos completos recibiamos a triste nova do pasamento do escritor vigués Domingo Villar, quen decía da súa obra “Este libro de contos pretende celebrar a vida e a amizade nun encontro, como nas nosas reunións de amigos, entre os meus pequenos relatos e os marabillosos linogravados de Carlos Baonza”.
E rematamos este ano tan prolífico en lecturas coa xa coñecida por todos Azucre de Bibiana Candia unha novela breve pero intensa que relata a historia de Orestes, o Tísico, o Rañeta e Trasdelrío, o Comido, Tomás o de Coruña na Galicia, 1853. Ese foi inverno máis chuvioso da historia, acabou coas colleitas e unha epidemia de cólera empezou a facer estragos entre a poboación. Por iso os protagonistas xunto ae moitos outros rapaces que suspiraban por un futuro mellor para eles e as súas familias deciden abandonar os seus fogares e partir rumbo a Cuba para gañarse a vida nas plantacións de cana de azucre. O final non o imos desvelar por se aínda tedes pendente a lectura.
Agardamos que pasedes un bo verán tamén cheo de lecturas e agardámosvos para o novo curso dos clubs de lectura en setembro.
Visita de Berta Dávila: un carrusel de emocións e aprendizaxe.
O pasado mes tivemos a inmensa honra de contar coa visita de Berta Dávila nos clubs de lectura das bibliotecas de Monte Alto e Estudos Locais.
A lectura de Carrusel foi a excusa perfecta para convidar á autora, da que xa leramos O derradeiro libro de Emma Olsen o ano pasado. Ambas novelas gustaron moito aos e ás asistentes aos dous clubs, e deron para debates fondos e reflexións atinadas sobre temas do común nos que moitas veces, por telos sempre ao noso carón, nin nos detemos a pensar.
PREMIO GARCÍA BARROS 2019 // PREMIO DA CRÍTICA ESPAÑOLA 2019
Unha escritora que atravesa unha crise creativa decide elaborar un relato do seu percurso vital coa intención de encontrarlle sentido a un pasado difícil, marcado pola doenza mental que padece. Enfrontar as propias pantasmas nun libro lévaa a mergullarse no pouso íntimo das vivencias que o tempo deixou atrás e nas afinidades ignotas e inusitadas que elaboran as lembranzas da súa historia familiar e persoal. Só así será quen de afondar na súa condición de enferma, na súa relación co imprevisible tío Carlos, que sofre a mesma doenza, e tamén na súa experiencia coa maternidade e coa perda de seres queridos. É posible que iso a axude a dar significado ao pasado e a entender o futuro, mais ningún futuro está escrito e, moito menos, o de quen escribe para intentar salvarse.
Sinopse de Carrusel.
Con ela puidemos debullar temas da súa obra tan diversos como a saúde mental, a maternidade, a perda dun ser querido ou a soidade. Tamén quixemos saber máis do seu proceso de escrita, de como se organiza para levar a cabo unha novela e mesmo houbo cabida para algunha que outra rexouba sobre os premios literarios. E é que Berta Dávila vén de gañar o Premio Xerais 2021 con Os seres queridos e o Premio Jules Verne 2021 con Un elefante na sala de estar, publicados ambos este mesmo mes. Que unha autora ou autor gañe dous dos tres premios máis prestixiosos que outorga a editorial Xerais só acontecera unha vez en toda a súa historia: na convocatoria de 2009, cando Rosa Aneiros venceu con Sol de inverno (xente adulta) e Ás de bolboreta (xuvenil).
Sen ningunha dúbida, foi unha tarde que todas e todos nós levaremos no recordo. Grazas, Berta!
23F, Día de Rosalía
Este ano conmemoramos por vez primeira o Día de Rosalía de Castro o 23 de febreiro e non o 24 como viña acontecendo. A nova data consagrouse tras unha reunión de todas as entidades e institucións implicadas na conmemoración da efeméride.
Até o de agora, coñecíase únicamente a partida bautismal de Rosalía, do 24 de febreiro de 1837, e ao ser esta a única proba documental acreditada, dábase por boa esta data para lla asignar ao nacemento da autora. En outubro do pasado ano, a investigadora Sagrario Abelleira fixo público o achado duns documentos que alteraban o que sabiamos sobre Rosalía de Castro: a data de nacemento da escritora situábase grazas a súa pescuda no día 23 de febreiro de 1837, e non no día 24, como até ese momento se pensaba.
Malia todo parece que xa existían algúns indicios que apuntaban ao día 23 de febreiro como a data real do nacemento da autora como por exemplo o de Manuel Murguía, quen no seu Diccionario de escritores gallegos, escribíu que Rosalía naceu en Santiago o 23 de febreiro de 1837.
Sexa como for, o pretexto da efeméride foi unha boa ocasión para que no Club dos Luns da Biblioteca Fórum nos achegásemos a vida da prolífica escritora a través da obra “A dama da noite” unha biografía novelada de Rosalía de Castro do escritor coruñés Xavier Seoane e publicada por edicións Laiovento.
A novela transcorre a base de capítulos curtos, e grazas á figura do narrador, Rosalía en primeira persoa, os lectores somos quen de adentrarnos en aspectos vitais e moi persoais da escritora. Ademais, Seoane bota man de recursos como as cartas da poeta e doutros personaxes, os diálogos e a continua sucesión de diferentes voces como outros escritores ou os propios familiares de Rosalía. Elementos narrativos que ao noso parecer conseguen o que pensamos que é a intención primeira do autor, aportar maior grao de verosimilitude aos feitos.
Para quen non a leu e á marxe dunha análise máis profunda, da lectura de “A dama da noite” podemos salientar que nos permitiu coñecer á Rosalía poeta pero tamén á Rosalía muller que soubo relacionarse de igual a igual cos homes nos acontecementos sociais e culturais da época que lle tocou vivir e a que non sempre se lle fai xustiza.
O autor:
Xavier Seoane (A Coruña, 1954). Escritor, profesor, conferenciante, articulista, comisario de exposicións e organizador cultural, participa desde a década de 1970 na renovación cultural, artística e literaria de Galicia. Formou parte de movementos con artistas plásticos. Foi membro fundador da revista e foro «Luzes de Galiza» e do grupo poético «De amor e desamor». Conta no seu haber cunha extensa obra literaria que podedes consultar no noso catálogo.
En 2021 estréase na colección Merlín de Xerais co libro de poemas infantís «Cancións para Ana Lúa», con ilustracións de Correa Corredoira. Entre outros, recibiu os premios Cidade da Coruña, Esquío, Caixanova, Crítica Española e Espiral Maior. A súa obra está traducida a varios idiomas e foi seleccionada en múltiples antoloxías.
E vós como ides celebrar o #DíadeRosalía? Como anuncian dende a Casa Rosalía de Castro hai centos de actos e iniciativas por todo o país e dende o Club dos Luns sumámonos á iniciativa de celebralo do xeito que máis vos preste: lendo a súa obra, facendo un #caldodegloria ou interpretando unha #AlboradaparaRosalía.
Insolación, de Pardo Bazán. Visita ao pazo de Meirás
Nas pasadas semanas, nos clubs de lectura das bibliotecas de Monte Alto e Estudos Locais tivemos a ocasión de ler Insolación, de Emilia Pardo Bazán. Desfrutamos da súa lectura grazas á marabillosa edición de Reino de Cordelia con ilustracións de Javier de Juan.
Cien años después de la muerte de Emilia Pardo Bazán, Insolación sigue siendo una obra divertida, profundamente castiza y muy adelantada en su concepción, de esencia feminista, a la época en la que fue escrita.
Texto da páxina web de Reino de Cordelia.
Asís Taboada, Marquesa de Andrade e protagonista da novela, preséntasenos nas primeiras páxinas cunha forte xaqueca. A través dos seus recordos, vamos descubrindo que pasou e como rematou con resaca unha viúva seria e decente. Neles aparece continuamente Diego Pacheco, un atractivo gaditano do que só ten malas referencias. Pasan o día na feira de San Isidro, onde Asís Taboada bebe máis da conta e remata cunha insolación… ou algo máis?
Os lectores e lectoras podemos asistir ao debate interno da marquesa, que viviu toda a vida segundo os ditados da moral da época, pero que grazas a Diego Pacheco descubre o que é o desexo.
Ao contrario do que acontecía nas novelas da época, nas que os personaxes femininos que amosaban calquera tipo de desexo sexual remataban caendo en desgraza (Madame Bovary, por exemplo), Insolación ten un final feliz, pois Asís Taboada remata casando co home que [sexualmente] desexa. Tal e como din Marilar Aleixandre e María López Sández en Movendo os marcos do patriarcado. O pensamento feminista de Emilia Pardo Bazán:
Que Asís Taboada estea viúva e non casada acaba presentándose, a nivel argumental, como un requirimento para a grande inversión do modelo narrativo co que a obra está en relación intertextual, inversión que consiste, esencialmente, en dar un final feliz á historia da seducción, á plenitude física e gozosa que Asís encontra con Pacheco (…). En Insolación as regras son outras e a historia, que comeza de xeito clandestino, transgresor e pecaminoso, lonxe de rematar en deshonra ou castigo, acaba nunha explosión de ledicia, cun matrimonio que permitirá a continuidade da conexión física dos amantes.
A pesar da visión avanzada da sexualidade feminina nesta novela de Pardo Bazán, moitos dos e das asistentes concordaron en que Insolación non estaba ao mesmo nivel que outros libros da autora como Los pazos de Ulloa ou La tribuna, aínda que si lles resultou entretida.
Para finalizar o ciclo comezado nas bibliotecas da Coruña celebrando o centenario da morte da escritora, tamén tivemos ocasión de visitar “As Torres” de Meirás, que nunca foron un pazo por moito que se empeñase o ditador Franco. Resultou moi interesante a explicación do guía, que respondeu todas as nosas preguntas e nos ensinou pequenos segredos que garda o lugar, coma a casa de “xoguete” da filla do ditador, o patrimonio roubado pola familia Franco ou os detalles que Emilia Pardo Bazán ordenou colocar na casa dos seus soños, deseñada por ela mesma e maila súa nai.
Aquí vos deixamos unha pequena reportaxe fotográfica. Para a reserva de visitas, totalmente gratuítas e grazas ao concello de Sada, débese acceder a esta páxina web.
Aqueles días en que eramos malas, de Inma López Silva
Unha das novelas que máis sorprendeu no club de lectura da biblioteca de Estudos Locais foi a historia que nos relata Inma López Silva no seu Aqueles días en que eramos malas.
Unha monxa, unha puta, unha moza colombiana e unha funcionaria de prisións comparten o módulo de mulleres dun cárcere e viven xuntas encerro, rebelións, lembranzas e emocións.
Así o relata Inma, a escritora que compartiu cela con elas e que non se resiste a vencer a súa incapacidade para escribir contando a vida de cando foron malas, unha historia que, pouco a pouco, se converte na confesión e testamento literario da autora. Aqueles días en que eramos malas é unha novela áxil e emocionante que transita entre a traxedia e a comedia. O cárcere como un mundo descoñecido, situado nas marxes da sociedade e da vida, no que existen víctimas, verdugos e, sobre todo, historias vitais fascinantes. A novela máis ambiciosa de Inma López Silva.
Sinopse de Aqueles días en que eramos malas
Inma López Silva é escritora e crítica teatral, doutora en Filoloxía Galega pola Universidade de Santiago de Compostela e diplomada en Estudos Teatrais pola Universidade da Sorbonne Nouvelle. Na actualidade combina a actividade literaria coa docencia na Escola Superior de Arte Dramática de Galicia. Tamén é columnista en La Voz de Galicia. Podes ler aquí os seus artigos.
É autora dunha ampla obra literaria que foi recoñecida cos principais premios da literatura galega. Ten escrito relatos (Rosas, corvos e cancións, 2000), ensaio feminista (New York, New York, 2007, Maternosofía, 2013, ou Chámame señora, pero trátame coma a un señor, 2018) e ficción (Memoria de cidades sen luz , 2007; O libro da filla, 2020).
Os e as asistentes do club desfrutaron coñecendo as vivencias das mulleres protagonistas e descubrindo un mundo tan descoñecido para eles e elas: o do cárcere.
O bestiario científico de Anxos Nogueirosa, de Antonio Manuel Fraga
Alguén dixo unha vez que a LIX (Literatura Infantil e Xuvenil) non é só para as idades que veñen marcadas no propio libro, senón que abranguen desde esos anos ata +99.
No club de lectura de Escritores e Escritoras Galegas non podemos estar máis de acordo, e o curso pasado tivemos a inmensa sorte de ler O bestiario científico de Anxos Nogueirosa, I Premio María Victoria Moreno de Literatura Xuvenil.
1933. Aos seus trece anos, Suso é obrigado a pasar o verán nas colonias do Sanatorio Marítimo de Oza por mor da súa mala saúde. No traxecto en tren cara ao seu destino estival, chega ás súas mans un caderno cun misterioso título na cuberta: Liber bestiarium scientificus. Cando Suso decide mergullarse nas súas páxinas, lonxe está de saber que ese intre marcará un verán cheo de aventuras na compaña de Tila, unha rapaza das colonias coa que acabará forxando unha bonita amizade.
Sinopse de O bestiario científico de Anxos Nogueirosa.
O seu autor, Antonio Manuel Fraga, naceu en Nogueirosa (Pontedeume), pero é Coruñés de adopción. É Enxeñeiro Técnico Industrial, escritor e docente. As súas obras foron gañadoras, entre outros, do xa nomeado Premio María Victoria Moreno, do Premio Merlín de Literatura Infantil (O castañeiro de abril, 2013) e do Premio Jules Verne de Literatura Xuvenil (santoamaro, 2021), ambos de Xerais, ou do Premio Antón Risco de Literatura Fantástica e do Premio da Crítica de Galicia de Creación Literaria, os dous pola obra Querido H.P. Lovecraft (2016, Urco Editora).
A obra fálanos dun sitio ben coñecido da cidade da Coruña e da súa historia: o hospital de Oza. Para meternos na obra, foinos de moita utilidade buscar fotografías como as que se achegan a continuación.
Imaxes obtidas de https://xxicoruna.sergas.gal e http://personaldelchuac.blogspot.com
Mesturando ficción, fantasía, ciencia e realidade, Antonio Manuel Fraga transportounos a un mundo no que desfrutamos da investigación e a aventura coma auténticas crianzas!
Aquí vos deixamos un vídeo marabilloso onde o propio autor nos fai unha visita guiada polo Sanatorio de Oza e a historia da obra O bestiario científico de Anxos Nogueirosa.
Palabras contadas, de Camilo Franco
“Cando morra han dicir que fun pioneiro. Pero leva morto tanta xente“.
O anterior é un dos microrrelatos que compoñen o libro Palabras contadas de Camilo Franco.
Este libro inclúe máis de cen de microrrelatos, trinta argumentos de novela e cinco relatos algo máis extensos, tal e como afirma Xerais.
Aproveitando a funcionalidade da literatura breve o autor aborda, con grandes doses de humor e ironía, non exentas de melancolía, os temas e os xéneros máis característicos da narración: o amor, a morte, a dor ou a alegría. Palabras contadas deu pé á próxima exposición homónima da Fundación Luís Seoane, organizada dentro do Proxecto-Edición, que tenta aproveitar dúas posibilidades que quizais non se deron antes na historia da narración. Dunha parte a versatibilidade da literatura breve, doutra parte a capacidade para colocar a palabra como código e como significante en sorportes propios dunha cultura industrial ou de masas. En conxunto mesmo se pode entender como unha tentativa de converter ao lector en espectador. a palabra e a narración está no centro de espazos que poden ser considerados escénicos. Neste sentido, a reinvindicación da palabra como creadora de ámbitos leva á creación de espazos nos que o relato adquire significado completo. En moitos sentidos, a creación de espazos que teñen como centro a lectura dun texto é dotar a cada unha das historias da circunstancia que a completa. Case como unha proxección sólida do argumento e do ambiente do relatado.
Sinopse de Palabras contadas.
Camilo Franco é escritor, crítico teatral e xornalista, e publicou libros como En malos pasos (1995, Xerais), Por conto alleo (2003, Galaxia), ou ensaio Dez obras na vida de Roberto Vidal Bolaño (2012, Biblos Clube de Lectores). Tamén ten participado en obras colectivas como Marcos Valcárcel. O valor da xenerosidade (2009, Difusora) ou Níxer (2010, Xerais).
Veleno de tinta impresa, de Xosé A. Neira Cruz
Nos últimos meses, unha das novelas “máis coruñesas” que limos no club de lectura da biblioteca de Estudos Locais foi Veleno de tinta impresa. Nela desenvólvese, a través da ollada dunha muller protagonista afouta e decidida, a sociedade da cidade da Coruña a comezos do século XX.
Veleno de tinta impresa, de Xośe A. Neira Cruz, foi a novela gañadora do Premio Ánxel Fole de Narración Curta do Concello de Lugo no ano 2019.
Elvira Morales, unha moza nacida a finais do século XIX, acaba de rematar os estudos de maxisterio e toma a decisión de apostar polo seu soño de traballar como xornalista nunha sociedade en que ese cometido está reservado para os homes. Con todo, a sociedade coruñesa da época foi berce de figuras femininas que constitúen un referente para a reivindicación e o exercicio dos dereitos profesionais das mulleres: Fanny Garrido, Emilia Pardo Bazán, Sofía Casanova… Un día, a protagonista coñece a Miguel Sawa, que acaba de chegar á Coruña para dirixir o xornal La Voz de Galicia, e decide dar un paso adiante. É o intre en que as novas máquinas, as linotypes, imprimen importantes cambios na composición da prensa e a sociedade coruñesa se debate entre o tradicionalismo e a apertura a novas ideas. Nese contexto, apoiada pola súa compañeira Herminia, a linotipista, e tamén pola súa amiga María Barbeito, Elvira Morales ten que atopar o seu futuro.
Sinopse de Veleno de tinta impresa.
Á parte da protagonista, Elvira Morales, que é unha homenaxe a María Luz Morales, a primeira directora dun xornal en España, na novela aparecen outras moitas mulleres senlleiras relacionadas coa Coruña: Fanny Garrido, Emilia Pardo Bazán, María Barbeito, Sofía Casanova… Tal e como din desde Xerais: “Veleno de tinta impresa, de Xosé A. Neira Cruz, é unha homenaxe ás pioneiras que abriron camiño”.
De esquerda a dereita, de arriba a abaixo: Emilia Pardo Bazán, María Luz Morales, María Barbeito, Sofía Casanova e Fanny Garrido.
Xosé A. Neira Cruz, o autor da novela, é licenciado en filoloxía italiana e en Ciencias da Información, e doutor pola Universidade de Santiago de Compostela. Autor dunha extensa bibliografía que abarca desde a novela para xente adulta, a literatura infantil e xuvenil, a poesía e mesmo o ensaio, tamén resultou gañador de diversos premios literarios, coma o Premio Raíña Lupa en 2002 e 2021, o Premio de poesía Fiz Vergara Vilariño no 2007, o Premio Merlín en 1988 e 2000 e o Premio O Barco de Vapor nos anos 1997 e 1999, entre outros.
Memoria do silencio, de Eva Mejuto
Un dos libros que máis gustou no club de lectura de Estudos Locais no pasado curso 2020/2021 foi Memoria do Silencio, de Eva Mejuto.
En Memoria do silencio, a autora lévanos á Ribadavia de 1943. Alí, Günter busca ascender na Gestapo destapando unha trama internacional que axuda os xudeus a chegar a Portugal e abandonar Europa. A súa vida entrecrúzase coa de Lola, unha muller brava e xenerosa que cre na xustiza por riba de todo e arrisca a vida por axudar a quen o necesita. Tamén coñecemos a Frieda, quen foxe da Holanda nazi e do seu pasado, arelando empezar unha nova vida en América como directora de orquestra. Con estas tres voces tan diferentes, Eva Mejuto explora, a camiño da ficción e a realidade, un capítulo pouco coñecido do noso pasado recente: Galicia durante a II Guerra Mundial.
A historia real das irmás Touza impactou os e as asistentes ao club, chegando algunhas persoas mesmo a facer as súas propias investigacións. Froito disto é a recuperación dun roteiro literario pola vila de Ribadavia levada a cabo pola propia autora, entre outros. Pódese ver aquí.
Ademais, en http://memoriadosilencio.evamejuto.com/ pódense ver imaxes da verdadeira historia, que se achegan a continuación:
Eva Mejuto é doutora en Xornalismo pola Universidade de Santiago de Compostela. Ten unha dilatada carreira como autora de literatura infantil e xuvenil. Con Memoria do silencio quedou finalista do Premio Jules Verne da editorial Xerais e a obra foi incluída na Lista de Honra 2019 da OEPLI.
Xa para finalizar, os e as asistentes ao club puidemos ver un vídeo co resumo da historia das irmás Touza, realizado pola TVG:
Club Luns Fórum: as nosas lecturas para despedir o ano
Despois dun 2020 onde a virtualidade estivo moi presente en moitas dos clubs de lectura do país xa que tiveron que reinventarse para poder continuar coas súas sesións semanais, o comezo deste outubro chegaba moi alentador e con el a volta ás tan ansiadas sesións presenciais.
Despois destes cases tres meses queremos compartir convosco as lecturas que partillamos no club de Lectura dos Luns de Fórum. Comezamos cunha lectura que tiñamos pendente do ano pasado, Arenas movedizas de Nella Larsen, publicada no ano 1928 e que se enmarca dentro do movemento chamado o «Renacemento de Harlem», un florecemento da arte negra que se dou nese barrio nos anos 20 do século pasado. Coñecemos a vida da mulata Helga Crane, cunha chea de puntos en común coa biografía da autora. Unha muller que busca un destino de liberdade e autorrealización entre dous mundos, o aínda axfisiante de Estados Unidos e a libre Dinamarca, que a condena para ser un paxaro exótico que admirar. Logo coñecerá o consolo doce, cómodo e anestesiante da relixión, a maternidade e a súa peripecia vital finalizará cun desenlace revelador e inapelable. É unha das mellores novelas dese período e que aborda como temáticas centrais a dobre opresión que sofren as mulleres negras estadounidenses, primeiro por ser negras e segundo, por ser mulleres.
Continuamos cunha novela intimista, de familia e psicolóxica, porque todo iso é La casa del padre de Karmele Jaio quen define a súa obra como unha novela sobre as relacións humanas e sobre todo o invisible que rodea esas relacións. Unha novela triangular onde cada protagonista fai seu cada un dos capítulos: Ismael, escritor que atravesa unha crise tanto profesional como vital e que por diversas circunstancias lle toca coidar do seu pai, un proceso de tempo no que reflexionará sobre o modelo de home que tivo dende a infancia; Jasone, a muller de Ismael tamén escritora e agora reconvertida en bibliotecaria, ela é quen axuda ao seu marido coas correccións das súas novelas e chega a un momento da súa vida no que decide volver a escribir ou se cadra en realidade nunca deixou de facelo; Libe, a irmá de Ismael e amiga da infancia de Jasone que agora vive en Berlín pero que voltará para coidar do pai e con ela inevitablemente volverán os recordos e as vivencias de xuventude.
A través da novela vemos unha evolución, case un crecemento persoal de Ismael pero sobre todo somos capaces de ver a mesma realidade pero vivida dende o punto de vista dos tres personaxes onde inflúe a familia, o nivel cultural pero sobre todo o xénero.
E como non, co pretexto de que se lle concedeu o Premio Princesa de Asturias das Letras 2021, metémonos de cheo no universo do escritor e periodista francés Emmanuel Carrére de quen o xurado do galardón declarou:
«ha construido una obra personalísima generadora de un nuevo espacio de expresión que borra las fronteras entre la realidad y la ficción»
A acta reflexa, ademáis, que os seus libros:
«contribuyen al desenmascaramiento de la condición humana y diseccionan la realidad de manera implacable».
Seguindo as indicacións dos expertos de quen non coñece a Carrere non comece por Yoga, penso que non puidemos facer mellor elección ao decantarnos por De vidas ajenas. Falamos dunha novela real ou unha novela de non ficción a través da cal Carrere enfróntanos á dor pola perda, ao baleiro que deixa quen se vai e ás diversas formas de encarar esa dor. Trátase dun encargo dos protagonistas para que escriba unha historia onde relate os acontecementos da morte dun fillo para os seus pais e a morte dunha muller nova para os seus fillos e o seu marido. O resultado apréciase cunha escritura case xornalística, sen adornos, coas palabras xustas e un ambiente hiperrealista e na que case todas as integrantes do club coincidimos en clasificar como admirablemente ben descrito.
E seguimos e rematamos este primeiro trimestre de lecturas do 2021/22 con Yoga. Sen dúbida o cambio é máis que palpable e non sabemos ben se polo bo regusto que nos quedou no padalcon De vidas ajenas pero o certo é que tamén soubemos saborear aos poucos e sacarlle repouso a Yoga. De lectura máis densa e con momentos de altibaixos nos que as temáticas que nos introduce son moitas: a meditación, o retiro espiritual, o terrorismo, o atentado de Charlie Hebdo, os tratamentos psiquiatricos… e esa etapa de profesor de escritura nunha illa grega como parte dese tratamento antidepresivo do propio Carrére momento no que se entrecruza coas vidas dos numerososo refuxiados que van chegando e que correrán distintas sortes. Con Yoga estamos de novo ante un espléndido manexo da non ficción por parte de Carrére. O que nun principio ía ser un libro amable sobre esta disciplina oriental que o propio autor practica dende hai máis de trinta anos porque proporciona benestar, viuse truncado e acobou sendo unha crónica dun divorcio, dunha profunda depresión e en mil e unha historias máis que por veces pode chegar a despistar ao lector. En suma, poida que estemos de acordo en que Yoga non sexa para todos ou poida que simplemente haxa que atopar o momento para poder conectar con el pero para nós é tamén un si nos imprescindibles deste 2021 que remata xa.
“Ayuda a vivir ser conscientes de que todo momento es un tránsito, que el apogeo anuncia el declive y la derrota la victoria futura. Cuando la vida te sonríe es útil saber que va a propinarte una tunda, y que la luz volverá cuanto antes a tientas en las tinieblas. Eso enseña prudencia, infunde confianza. Ayuda a relativizar los estados de ánimo. Al menos debería hacerlo.”
Non queremos desvelar mais pero si lembrarvos que calquera destas lecturas pode ser un bo agasallo para este nadal, xunto coas recomendacións que sempre traemos para vós na nosa xa tradicional guía de “Historias de regalo”.
Blogs Clubs Lectura das Bibliotecas Municipais da Coruña 