OS LIBROS ARDEN MAL. Manuel Rivas

oslibrosA cidade que le,lema de promoción cultural na nosa cidade, apareceu en forma de cartaces e proxectos de animación e achegamento á lectura hai un par de anos, pero tamén foi unha das referencias que desapareceron do noso antigo escudo histórico. Di Manuel Rivas en Os libros arden mal que no vello escudo da Coruña figuraba un libro aberto ao pé da torre e que daba medida da grande importancia da cultura e da lectura no noso lugar, onde tanto o faro como a caveira do xigante Xerión, acoutaban a nosa historia. Co tempo e cos avatares da historia ese libro desapareceu e, con el, outros moitos máis, os libros palpables e reais. Ardidos, queimados, expoliadas as bibliotecas e, por tanto, ceifados os camiños da cultura dunha xeración secuestrada e incerta.

Os libros arden mal, pero arden e con este auto de fe da Falanxe en pleno agosto do 36, a queima cruel e desapiadada, queimáronse as raíces do pensamento e da formación futura.

Con esa fotografía das pías fumegantes de libros, da queima vixiada polos falanxistas, armados e co brazo en alto, Rivas comeza unha novela polifónica, poliédrica, que crea un mosaico de memoria xunto coa xente e os tixolos da cidade, recanto a recanto toda Coruña vai tomando unha voz de séculos que declarao seu auxe e a súa caída.

Cando un grupo de mozas e mozos republicanos van debullando as súas historias e entrelazándoas, asistimos á reconstrucción dunha cidade e o seu desenvolvemento a través dunha guerra que pasou de refilón para uns e de cheo para outros, prantexando a reconstrución da esperanza e da formación dos plans de futuro a través do medo, da fuxida, da emigración, da volta ao pasado.

O expolio das bibliotecas públicas e dos ateneos culturais e das coleccións privadas –como a de Casares Quiroga, na rúa de Panadeiras- constitúe a grande metáfora que é a espiña dorsal de OS LIBROS ARDEN MAL, a queima do futuro e das posibilidades dos novos, a desaparición de toda referencia para o pensamento, a formación e promoción das vindeiras xeracións tras da postguerra, caídas na involución e o retroceso cara ao que cada guerra nos leva –ou nos devolve-, no banzo primeiro da inxustiza e da incerteza que veñen da ignorancia forzada.

Polca o gaiteiro enterrador, o cantante Terranova, a misteira Olinda e a súa filla lavandeira e clarividente Ó, os boxeadores Arturo da Silva e o Hércules do Papaigaio, amigos que se crían na cultura das ruelas da antiga pescadaría, van dando testemuña dos anos previos á guerra, da placidez e os recursos que se atopan na liberdade e de cómo se destrúen todos os camiños e as unións cando estoupa a guerra, a caza, como di un dos protagonistas, que a guerra se convirte nalgúns lugares nunha auténtica caza.

No bando contrario, en non querendo falar de vencedores e vencidos, un censor que odia tanto os libros como lle fascinan, un xuíz co degoro de atopar a Biblia de Borrow pero tamén de destacar por riba de canto se lle poña diante, a súa muller, Chelo Vidal, unha pintora que reflicte o espírito de traballo e de sacrificio das mulleres pero tamén encarna a idea de liberdade e progreso. E, entrementres, personaxes reais que conforman os ganduxos deste lenzo, o ditador de corpo presente, o pintor Urbano Lugrís, Sada, cos seus “atentados” de pinturas no Azor, o ideólogo nazi Carl Schimdt, e o grande prexudicado do cambio de tercio, o perseguido até o expolio e a aniquilación do seu nome e a súa sombra: Santiago Casares Quiroga.

Novela dura pero fluida, novela río de seu, traza con rapidez unha senda que aos de aquí nos fascina e nos atrapa polo efecto espello que provoca a identificación para o lector se se presinte no que se narra. Recoñecemos os lugares, sóannos os nombres e as anecdotas, ás veces voltas a enlear polo tempo, máis cargadas de tintas e de esaxeración, pero recentes aínda no noso patrimonio intanxible.

Curioso ver como os aparentemente inconexos capítulos iniciais nos levan até unha confluencia no auto da queima, todos os protagonistas xiran arredor do lugar das follas ardendo e do fume, dalgún xeito chegaron alí para ollar, para doerse ou tratar de rescatar unha ínfima memoria, o olor das páxinas queimadas grabado para sempre no narís, os libros como despoxos de animais mortos, e alguén que recoñece unha capa coñecida, que arrisca a punta dos dedos nas brazas, que fica luxado co tisne, pero que aínda sabe que os libros arden mal, pero que nos fan vivir e que nos salvan.

 

manuel_rivas

OS LIBROS ARDEN MAL É UNHA DAS NOVELAS GALEGAS MÁIS PREMIADAS DE TODOS OS TEMPOS:

MANUEL RIVAS na wikipedia http://gl.wikipedia.org/wiki/Manuel_Rivas

Manuel Rivas en El poder de la palabra http://www.epdlp.com/escritor.php?id=2214

Suite francesa la obra inacabada de Irène Némirovsky

Dos niñas de 13 y 7 años Denise y Elizabeth respectivamente, escapan del horror nazi en la Francia de 1942. Llevan consigo una pesada maleta llena de recuerdos, fotos, documentos…y un manuscrito de su madre protegido por una vieja carpeta de cuero marrón. Su padre se lo confió antes de ser detenido por los gendarmes y conducido a varios campos de concentración,  y después al infierno de Auschwit, donde poco después moriría. A su madre hace ya meses que no la ven. También ha sido  asesinada en el horror de Auschwit.

Las niñas han podido salvarse gracias a su tutora, que las ha escondido en su casa. Desde el pueblecito de Issy-l-Éveque, les ayudará a cruzar Francia clandestinamente pasando varios meses ocultas primero en un convento y después en sótanos  de la región de Burdeos, siempre arrastrando la maleta y protegiendo el vieja carpeta.

Durante muchos tiempo Denise , no se atreve a abrir el manuscrito, ya que le trae recuerdos muy dolorosos. Muchos años después, junto a su hermana Elizabeth, decide donarlo al Instituto para la Memoria de la Edición Contemporánea, no sin antes mecanografiarlo, para conservar los recuerdos de su madre. Poco a poco, al ir descifrando las palabras con la ayuda de una gran lupa, empieza a aparecer ante sus ojos no un diario íntimo, como ella esperaba, sino un sobrecogedor y lúcido retrato de la ocupación alemana de Francia en los primeros años de la Segunda Guerra Mundial.

Las hermanas eran las hijas de Irène Némirovsky y el manuscrito la Suite francesa

Manuscrito_Suite_francesa_1942

Existen pocos casos en los que un libro resulta tan fascinante como la vida de su autora y como la historia del propio manuscrito. Suite francesa es uno de ellos.

Es una novela excepcional escrita en condiciones excepcionales. Es ante todo un libro testimonial, Irene Nemirovsky lo escribió mientras acaecían los hechos que describe, durante su retiro con su marido y sus hijas en un pueblecito de la Borgoña francesa, a donde se habían trasladado, para pasar desapercibidos y evita así ser enviados, junto a otros miles de judíos a un destino entonces desconocido.

Fue concebida por la autora como una obra ambiciosa que constaría de cinco partes, de las que sólo terminaría las dos primeras, Tempestad en Junio y Dolce. Su proyecto  se vio truncado tempranamente porque acabó sus días en un campo de concentración.

Pero dejo interesantísimas anotaciones sobre sus intenciones creativas, tanto de su estructura como de su enfoque. Presentaría un relato sobre la ocupación de Francia por Alemania durante la Segunda Guerra Mundial pero sin centrarse en los hechos históricos…

Sólo hay que rozarlos, mientras se profundiza en la vida cotidiana y afectiva y sobre todo, en la comedia que eso ofrece

timthumb.php

La primera parte Tempestad en Junio se centra en los bombardeos sobre París y la huida de la población hacia el Sur ante la inminencia de la ocupación alemana. Plasma la incidencia de tan graves acontecimientos en la vida cotidiana de la gente.

La segunda parte Dolce traslada la acción a un pequeño pueblo cercano a París, en donde los habitantes tienen que hospedar en sus casas a oficiales del ejército invasor. Interesa sobre todo las relaciones humanas que se establecen entre los alemanes y los dueños de las casas. Esa situación de cercanía al enemigo hacen que se entrelacen los sentimientos de desconfianza y odio al invasor con otros de aceptación, resignación e incluso simpatía.

La edición de la editorial Salamandra incluye en el prólogo una completa biografía de Irène Némirovsky a cargo de Myriam Anissimov. Y dos apéndices, uno con las notas que acompañaban al manuscrito de Suite francesa hechas por Irène, en las que habla de su oficio como escritora y registra las ideas que se le van ocurriendo sobre el futuro de su novela, los pasajes que desea modificar, las posibles futuras conexiones entre personajes…Y un segundo apéndice que recoge la correspondencia entre 1936 a 1945,  entre ella y su editor y  también la que mantiene su marido con diferentes personas a las va recurriendo en el momento en el que ella es retenida, para intentar averiguar el paradero y su situación o simplemente si sigue con vida.

El título de Suite francesa, aunque no fuera el decidido expresamente por Irène Némirovsky, resulta muy acertado, porque si dejo constancia del deseo de que su obra tuviera la estructura de ésta forma musical concreta, en cinco movimientos, donde se notaran los distintos tiempos.

Despedimos el post de esta novela imprescindible con una de las Suites que nos han acompañado en estos días en nuestro Club de Lectura.

Suite para violonchelo solo nº 1 en sol mayor – Preludio del maestro Johann Sebastian Bach

Centro de interese “Os mellores de…”

Na Biblioteca Municipal Ágora acabamos de poñer en marcha un novo centro de interese “Os mellores de…”, unha selección de calidade dos mellores libros, películas e música dun determinado tema ou xénero. Cada catro meses os fondos deste centro de interese renovaranse e xirarán en torno a unha temática diferente.

OS MELLORES DE

Comezamos cos “Mellores da literatura levada ao cine”, unha selección desas xoais da literatura levadas ao cine da man tamén de excelentes intérpretes e directores. Libro e máis película co mesmo título para degustar, comparar, gozar e compartir.

Temos dispostos os packs libro + película que podedes levar en préstamo: historias de amor, de aventuras, de terror, de drama… en definitiva, unha chea de historias para amantes do cine e da literatura. A continuación, podedes ver algunhas das obras que atoparedes neste novo centro de interese:

O pase de diapositivas require JavaScript.

Ademais, elaboramos unha guía de lectura que recolle as obras que forman parte dos mellores libros de cine agrupados en infantil, xuvenil, adultos, cómic e  teatro. Podedes ver as reseñas tanto ao carón das obras colocadas na estantería como no Slideshare das Bibliotecas Municipais de A Coruña, a través do seguinte enlace: Guía de lectura “Os mellores… libros de cine”.

A miúdo a adaptación cinematográfica non soe superar á obra literaria, pero como todo nesta vida ten excepcións… levade o pack e contádenos se vos gustou máis o libro ou a peli! E se botades algo en falta na selección… non dubidedes en comentárnolo!!

La elegancia del erizo

“A partir de ahora buscaré los siempres en los jamases. La belleza en este mundo.”

Estas dos frases ponen final a la historia que se narra y condensan todo el contenido de la misma.

La narración nos describe unos personajes que con independencia de su condición social, de sus años y de su físico, buscan vivir una vida plena entregada a la belleza que la cultura esconde. No se trata de hacer demostraciones de ella, antes al contrario, intentan pasar desapercibidos, se afanan en no destacar. Sus cualidades y conocimientos son íntimos. Se saben distintos al común de sus conciudadanos, incluso a aquellos con los comparten el día a día.

Renée no desea ser más que lo que es, la portera del número 7 de la Rue Grenelle en un barrio de la alta burguesía de París. Lo ocupan unas pocas y ricas familias que no ven en ella más de lo que ella deja ver, una vulgar y eficiente portera que no merece más trato que el que se le pueda dar en relación a su condición. Lleva allí 24 años, pero poco o nada saben de su vida, que piensa, como es realmente. Es viuda, vive con un gato llamado León y hace lo que se espera de las personas de su profesión, limpiar escaleras y portal, recibir el correo o los envíos de cualquier tipo para los inquilinos y dejar o prohibir el paso a personas ajenas según le tengan prevenido. Su televisión está permanentemente encendida tal como atestiguan los sonidos que se perciben en el portal y su vestimenta es la que se espera. Punto.

El otro personaje es Paloma, una niña de 12 años, hija de uno de los matrimonios ricos y burgueses del inmueble. También ésta no deja que se vislumbre su excepcional inteligencia. Ni sus padres ni su hermana saben de sus inquietudes, sus deseos de suicidio, su búsqueda de un motivo por el que vivir. Al contrario, ven en ella a una persona rara, que le gusta esconderse y callar, retraída con familiares y extraños. No parece tener amigas ni aficiones. Le molesta sobremanera que rompan sus silencios, especialmente que lo haga su hermana mayor, Colombe, personaje que se adapta a su condición de joven burguesa rica con el consabido contento de sus progenitores.

Nuestras protagonistas son dos almas gemelas. Ambas son inteligentes, sensibles y buscan un algo que justifique su presencia en el mundo más allá de la mera presencia en él.  A  Renée en la madurez de su vida parece llegarle con seguir devorando literatura, particularmente rusa, cine, especialmente americano y la amistad con otra persona de su misma condición, Manuela, una asistenta por horas que atiende a una de las familias de la casa. Eso y el cuidado de León es suficiente para sentirse cómoda con su existencia. Hace lo imposible por disimular sus conocimientos, habla la jerigonza que se supone propia de su estatus laboral y, como ya dijimos, viste de acuerdo con él.

Paloma actúa de forma similar. Disimula sus conocimientos en casa y en el colegio. Admite incluso que se le contradiga en aquello que conoce , sin pelear por su razón. Acepta que le lleven la contraria. Su búsqueda del motivo por el que merezca la pena el transcurrir de la vida es su objetivo y tiene una fecha fija, el 16 de Junio, su cumpleaños. Si para entonces no ha podido descubrirlo tiene intención de matarse. Si bien antes prenderá fuego a su piso.

La llegada de un nuevo inquilino, un japones llamado Kakuro Ozu hará que ambas se encuentren ya que pese a vivir en la misma escalera no han reparado la una en la otra hasta que el Sr. Ozu las pone en contacto. Sus vidas tendrán nuevas perspectivas. Para Renée nacerá una nueva etapa, ya que Kakuro sí descubre su valía. También para Paloma, que tendrá un lugar al que ir y disfrutar del silencio y soledad que busca al tiempo de hacer acopio de nuevas sensaciones y motivos por los que vivir.

La autora es Muriel Barbery. Esta profesora de Filosofía de la la Universidad de Borgoña nació en Casablanca, (Marruecos) el 28 de Mayo de 1969. Se conocen muy pocos datos de su vida privada. El libro que nos ocupa es su segunda novela. La primera “Una Golosina”, publicada en el año 2000 fue traducida a 12 idiomas. “La elegancia del erizo” publicada en 2008 es todo un éxito editorial en Francia donde se han llegado a vender más de un millón de ejemplares. Como la anterior está siendo traducida a multitud de idiomas, se estiman que serán treinta y cuatro. La historia ha servido de base para un guión cinematográfico, rodado por la directora de cine francesa Mona Achache  bajo el título de “El erizo”.

La autora ha sido agraciada con el “Premio de los Libreros” por su ternura y originalidad. Su cariño por las culturas orientales, especialmente la japonesa, la ha llevado a tomarse un año sabático para trasladarse a dicho país y poder estudiarla a fondo.

22 anos compartindo lecturas na Biblioteca Infantil e Xuvenil

Na Biblioteca Infantil e Xuvenil este ano cumprimos 22 anos compartindo e gozando da literatura infantil e xuvenil.

Para celebralo fixemos unha mostra cunha selección de fondos bibliográficos distinguindo catro categorías:

  • Orixes: facendo un pequeno repaso dos libros máis antigos que temos no depósito de conservación.
  • Imprescindibles: aqueles libros que nós (as bibliotecarias) consideramos como xoias; xa sexan álbumes, libros infantís, contos…
  • Tesouros: neste seleccionamos os libros que temos adicados polos seus autores, libros que están na lista de honra do IBBY, libros que foron premios white ravens e libros de autores galegos.
  • En Femenino: pequeno apartado onde recopilamos diferentes versións dos libros protagonizados por Cincentas, Carapuchiñas e Alicias

Aquí tedes a guía de lectura con todos os libros que foron seleccionados.

O pase de diapositivas require JavaScript.

Memorias dun neno labrego de Xosé Neira Vilas

No club de lectura de Os Rosales, Café con libros, queremos celebrar o Día das Letras Galegas lendo galego, lendo Memorias dun neno labrego, de Xosé Neira Vilas.

A obra

Memorias dun neno labrego é o libro máis lido da historia da literatura galega e tamén o máis traducido a outros idiomas, contabilízanse unha vintena de traducións, ademais da novela a través da que moitos lectores inícianse na lectura en lingua galega.

“Eu son Balbino. Un rapaz de aldea. Coma quen di, un ninguén. E ademais, pobre”.

Así comezan as reflexións do neno protagonista. Balbino é un neno da aldea, que ten que se bater coa pobreza e as inxustizas da sociedade galega de entón. Nela, Neira Vilas pretendía contar como era o estilo de vida nos anos corenta dun rapaz labrego de doce ou trece anos nunha aldea galega, concretamente da comarca de Deza, na aldea de Gres, en Vila de Cruces. Malia non tratarse dun texto autobiográfico, parte dun escenario e mais dunha época concreta.

O libro tivo como primeiro lector a Rafael Dieste. Deseguido, Luís Seoane amosou o seu interese pola obra e fixo un debuxo para a cuberta da primeira edición. Foi moi ben acollido na diáspora galega e enviáronse a Galiza algúns centos de exemplares que foron divulgados e así mesmo tamén gozaron dun bo recibimento.

O autor

Xosé Neira Vilas naceu en novembro de 1928 en Gres (Vila de Cruces), Pontevedra. En 1949 emigra a Buenos Aires, onde desempeña traballos diversos. Realiza estudios de comercio, música, xornalismo, literatura. Toma conciencia da identidade de Galicia, en contacto, sobre todo, cos intelectuais do exilio: Luís Seoane, Rafael Dieste, Ramón Suárez Picallo, Lorenzo Varela, Ramón de Valenzuela. Desenvolve un intenso activismo cultural galego. Secretario Xeral das Mocedades Galeguistas e co-director do periódico Adiante. Participa na comisión organizadora do Primeiro Congreso da Emigración Galega. Casa en 1957 con Anisia Miranda, cubana. Xuntos fundan a organización libreiro-editorial Follas Novas para difundir o libro galego en América.

Publica en 1960 o poemario Dende lonxe, e en 1961 a novela Memorias dun neno labrego. Nese mesmo ano, 1961, Neira e Anisia van residir a Cuba. Traballa na Administración e fai xornalismo literario. En 1969 funda a Sección Galega do Instituto de Literatura e Lingüística, que dirixiu durante vintedous anos. Dende 1983 ata que se xubilou, desempeñouse como redactor-xefe da revista infantil Zunzún. Nos trinta e un anos que viviu en Cuba escribiu a maior parte da súa obra literaria. Na Arxentina e en Cuba fixo investigacións sobre a presencia da emigración galega neses e noutros países de América, e deu a coñecer diversos libros arredor do tema. Radicouse, con Anisia (escritora e xornalista) en Gres, na aldea natal, onde preside a Fundación cultural Xosé Neira Vilas.

É membro numerario da Real Academia Galega, Doutor Honoris Causa polas Universidades da Coruña e La Habana, Premio da Crítica Española na categoría de narrativa e Premio da Crítica Galega na categoría de ensaio, recibiu a medalla Castelao, o Pedrón de Honra e numerosos premios literarios.

Actualmente ten unha sección fixa en El Correo Gallego (“Arredor do mundo”, columna dominical) e publica puntualmente artigos culturais e de tema literario en Galicia Hoxe.

Coa conmemoración do 50 aniversario da primeira edición de “Memorias dun neno labrego”, no ano 2011 celebráronse numerosas actividades. Gustaríanos deixarvos no blog unha mostra: un fragmento de “Memoria das memorias dun neno labrego” do actor Cándido Pazó, xunto coa compañía Abrapalabra:

Na sesión do club de lectura do día 22 de maio comentaremos este libro imprescindible da nosa literatura e entregaremos xa a que será a nosa derradeira lectura deste curso 2012-2013: El palacio azul de los ingenieros belgas do autor Fulgencio Argüelles.

Cantares Gallegos, 150 anos , homenaxe na Coruña

Rosalia de CastroSe algunha obra ten carácter mítico e fundacional na recuperación literaria da nosa lingua e cultura esa é Cantares Gallegos, coa que dá comezo o chamado Rexurdimento cultural de Galicia e coa que Rosalía de Castro se erixiu naquel momento, e xa para sempre, en figura central da nación dos galegos e galegas. Mañá, 17 de maio, cúmprense 150 anos da súa publicación, ou máis ben da data na que a súa autora asina a dedicatoria do libro á escritora andaluza Fernán Caballero, seudónimo de Cecilia Böhl de Faber.

Reducida durante anos a figura prototípica da Galicia sumisa, queixosa e melancólica –con intencións nada inocentes-, estudosos da súa obra como Francisco Rodríguez (Rosalía de Castro. Estranxeira na súa patria) teñen conseguido por fin que hoxe sexa sentida e divulgada a súa obra como propia dunha autora complexa, moderna e claramente progresista, situada ao carón do pobo desde unha posición cívica e social que non admite dúbidas canto á defensa das mulleres, a denuncia da emigración ou a propia percepción e difusión da identidade nacional de Galicia.

Do éxito do libro dan conta o convite que a autora recibiu para participar nos Jocs Florals de Barcelona ou a celebración que do mesmo fixeron poetas portugueses da talla de Antero de Quental ou Teófilo Braga, mais especialmente o feito de ter sido recoñecido unanimente como alicerce simbólico da recuperación cultural e identitaria do país.

Exemplar dunha primeira edición de Cantares Gallegos, dispoñibel na Biblioteca de Estudos Locais, conservado coa sua encadernación orixinal.

Con motivo da celebración dos 150 anos de Cantares Gallegos a cidade da Coruña, a única na que o seu principal teatro leva o nome de Rosalía, celebra unha homenaxe cívica á autora, homenaxe que á súa vez conmemora o que a cidade xa tributara a Manuel Murguía, o seu marido, en 1913, con motivo do seu 80 aniversario. A homenaxe terá lugar en dous actos:

  • Este xoves 16 de maio ás 20 horas preséntanse en Portas Ártabras (rúa Sinagoga, 22 A Coruña) dúas novas edicións de Cantares Gallegos, a cargo de Pepe Barro e de Anxo Angueira, respectivamente.  A fermosa edición de Pepe Barro destaca pola calidade creativa da súa parte gráfica e visual, e está a cargo de El Patito Editorial. A de Anxo Angueira -ademais de erudito, gran rapsoda dos versos de Rosalía- pola lectura anovada e crítica que ofrece da obra rosaliana.
  • O domingo 19 ás 19 horas no Teatro Rosalia un concerto – recital levará a poesía rosaliana ao público a través da música e das voces de diferentes artistas de noso.

Ficamos convidados, todos e todas, a celebrarmos nunha data central do noso calendario cultural unha efeméride que marcou para ben a nosa historia como pobo: desde a literatura e desde Nós, a defensa da xustiza, da igualdade e da fraternidade, na voz universal de Rosalía.

La extraordinaria vida de William Petty

En el Club de Lectura de los Lunes del Forum Metropolitano llegamos ya a nuestra última lectura de esta etapa. Y lo hacemos con un libro interesante que nos permite conocer una época y un personaje “La extraordinaria vida de William Petty”. Y lo primero que cabe preguntarse al comenzar esta lectura es quién fue realmente William Petty, ¿existió realmente? o tan solo es un personaje inventado de la autora.

la_extraordinaria_vida_de_william_petty.3Pues bien, este personaje nació en los albores del siglo XVII, concretamente en 1623. De humilde origen, su actividad hace que podamos considerarlo uno de los mejores arqueólogos, a la altura de los mitos de la profesión.

Sabemos con certeza que fue uno de los primeros aventureros en perseguir los tesoros de la antigua Grecia a lo largo de la orilla del Mediterráneo y también uno de los primeros locos (o genios) que consiguió apoderarse de las obras maestras de la humanidad. La historia ha olvidado su nombre. Sin embargo, William Petty fue un arqueólogo avant la lettre, el pionero que siguió los rastros de la Antigüedad para ofrecerles a la posteridad.

William Petty era además un hombre inteligente, brillante,de buena presencia y se desenvolvía con facilidad en los ambientes más refinados. Además era un aventurero y buen espadachín. También un notable jugador y mujeriego. Sus actuaciones se movieron siempre sobre esa delgada línea existente entre la heroicidad y la vileza, entre la aventura y el engaño, entre la locura y la genialidad.

Nacido en la Inglaterra rural a principios de 1600, la historia de nuestro protagonista es un misterioso viaje desde los sombríos castillos del Támesis hasta los luminosos templos de Grecia, desde las galerías de los palacios de Venecia hasta lo más profundo de las prisiones turcas. Petty empleó cualquier método, lícito o no, para llevar a Inglaterra trofeos de incalculable valor. Obras que hoy, cuatro siglos después, seguimos admirando en los más importantes museos del mundo.

Al principio solo apreciaba el aspecto mercantil de su actividad pero finalmente llegó a entender y enamorarse verdaderamente de las obras que adquiría. Y gracias a ello y a la protección que les brindó frente a las destrucciones y saqueos de la época, hoy es posible disfrutar de muchas de ellas en diversas colecciones públicas o privadas. Consideraba que estas obras eran reflejo de lo más granado de la expresión artística de la humanidad y por consiguiente debían perpetuarse para las generaciones futuras. Tenía un sentido museístico de su profesión. A ella dedicó su vida, no siempre dentro de la Ley, pero interesante y digna de la belleza de las obras que ayudó a conservar.

“Un libro lleno de aventuras y peripecias pero fundamentado con gran rigor en documentos históricos. Una obra extraordinaria.” (Le monde)

Novela sobre la vida del hombre que podemos considerar como el primer “arqueólogo” del mundo moderno (Planeta)

La autora:

lapierre1La autora, Alexandra Lapierre, es hija del conocido escritor y periodista Dominique Lapierre. Estudió literatura en la Universidad de la Sorbonne, se graduó en cinematografía en el American Film Institute y recibió un máster en Bellas Artes en la Universidad del Sur de California. Sus obras están a medio camino entre la novela histórica, ficción histórica y biografías. Su lectura es divertida y envolvente.

Se declara fascinada por el personaje, que descubrió casualmente revisando archivos policiales cuando buscaba información para otra novela. Durante cinco años, Alexandra Lapierre ha llevado a cabo una sorprendente investigación tras las huellas de sus héroes, persiguiéndolos por los documentos de los archivos de toda Europa e instalándose en Roma, en el mismo barrio donde vivieron Orazio y Artemisia Gentileschi. Su perfecto conocimiento de las épocas y los lugares descritos le han permitido reconstruir, con cuatro siglos de distancia, el colorido y el olor que impregnaron la existencia de ambos maestros.

Alexandra Lapierre es autora de Cortesana, Un hombre fatal y El ausente. Su última obra, Fanny Stevenson. Entre la pasión y la libertad, obtuvo un gran éxito internacional y ganó el Grand Prix des lettrices de Elle en 1994.

En las Bibliotecas Municipales podeis encontrar también:

cover_lapierre_artemisiaAventyr317

El crimen del padre Amaro

Podemos clasificar esta obra de José María Eça de Queiroz dentro de la categoría de aquellas que a finales del siglo XIX y principios del XX reflejaron los cambios que se estaban produciendo en la sociedad. Eran nuevos tiempos. La sociedad industrial había desarraigado a la gente de sus orígenes, llevándolos a las ciudades donde pasaban a engrosar la clase obrera. Al tiempo la ciencia avanzaba y daba respuestas a cosas hasta entonces tenidas por cuasi milagrosas. Son tiempos de profundos cambios, de nuevas maneras de educar y relacionarse. En resumen son años en los que se configuró  el modelo social  imperante durante la mayoría de los años del siglo pasado.

Los cambios, por radicales que sean,  no evitan el inmovilismo de aquellos muy celosos de conservar los privilegios que tienen y que ven peligrar. Una de las instituciones que así actuaron fue la Iglesia Católica, empeñada en mantener su dominio sobre las almas y a la par sobre la existencia terrenal y formas de vida de su feligresía. Para ello sus componentes no dudaron en intervenir en todo lo que pueda hacer peligrar esta posición dominante.

De eso habla la novela. El padre Amaro es destinado a una población rural, Leiria, como párroco de su catedral. Viene muy recomendado y es una persona de físico agraciado y agradable estar. Se hospeda en casa de la Sanjuanera, una  mujer ya de cierta edad de la que se comenta que mantiene relaciones con el canónigo Dias, antiguo maestro del padre Amaro.

Esta mujer tiene una hija, Amelia, que queda impresionada por la apostura del joven sacerdote y se enamora de él. Se trata de una joven guapa y fuerte, católica practicante que ya cuenta con un pretendiente, el cual al conocer el giro de los acontecimientos escribe un artículo en el que denuncia la mala influencia de los sacerdotes sobre sus fieles, criticando sus malas costumbres y sus relaciones con mujeres devotas e insinuando las que existen entre Amelia y el padre Amaro. Este artículo apenas tiene consecuencias negativas para el sacerdote, al contrario, conocido el autor, el clero influye para que se produzca la ruptura del compromiso con Amelia, pierda su trabajo y termine teniendo que abandonar Leiria.

Las relaciones entre los dos protagonistas continúan y llegan a consumarse carnalmente. Para tener comodidad en ellas el padre Amaro trata de ampararlas bajo un manto de catequesis, haciendo creer que Amelia está ayudando a formarse espiritualmente a un alma necesitada de ello por lo que debe desplazarse a un lugar próximo. De esta forma pueden celebrar sus encuentros sin mayores peligros. El padre Amaro, en un acto de un sumo cinismo, hace creer a su enamorada que lo de ellos es bueno, incluso voluntad divina, que no se trata de algo pecaminoso.

Amelia queda embarazada. Oculta su estado y da a luz en una aldea próxima. El niño es entregado a una “tejedora de ángeles” (una persona que terminará matándolo). Cuando Amaro, arrepentido, lo quiere recuperar es tarde. Amelia muere unos días después del parto. El padre Amaro, huyendo de las consecuencias de sus actos, marcha a Lisboa donde se nos hace saber que continúa con su vida sin mayores consecuencias y sin ningún tipo de arrepentimiento.

Así como el personaje del padre Amaro está bien desarrollado, el de Amelia queda un tanto exiguo . ¿Que pensaba ella?, ¿que problemas de Fe y conciencia le representaba su amor por un sacerdote?. Su personalidad no está desarrollada, es un peón en el juego cuando no debería ser así. Al final el hombre sale victorioso y la mujer, la pecadora, muere, recibiendo el castigo de su culpa. Es algo a echar en cara al autor, para nada anticlerical y que desde luego no se planteaba la liberación de la condición femenina ni abogaba por la causa.

La novela es una denuncia sobre la actitud de aquellos que pudiendo llevar a los demás a un mejor desempeño de su vida, tanto pública como íntima, se encastillan en el inmovilismo como forma de conservar sus privilegios, sin reparar en las miserias morales que su actitud genera.

José Maria Eça de Queiroz, fue un escritor portugués, considerado por muchos el mejor realista de su país en el siglo XIX. Nació en Povoa de Varzim el 25 de Noviembre de 1845 y murió en París el 16 de Agosto de 1900.

Hijo natural del magistrado José Maria de Almeida de Teixeira de Queirós y de Carolina Augusta Pereira de Eça, fue inscrito como hijo de madre desconocida y bautizado en la localidad de Vila do Conde. Sus padres terminarían casándose cuatro años después. Pese a ésto el joven José Maria viviría en casa de sus abuelos paternos en Verdemilho (Aveiro) hasta 1885, año en que se trasladó a Oporto. Allí cursó la enseñanza secundaria en el Colegio da Lapa que dirigía el padre de otro ilustre escritor portugués, Ramalho Ortigâo.

En 1961 inició sus estudios de Derecho en la Universidad de Coimbra finalizádolos en 1866. Durante la estancia en dicha universidad escribe sus primeros artículos para el diario Gazeta de Portugal. Dichos artículos, 10 en total, se recogían bajo el título general de Notas marginales y chocaron al público portugués por la novedad de su estilo.

Concluidos sus estudios abre despacho en Lisboa y sigue colaborando con el diario mencionado. Se traslada a Évora, donde durante un breve período de tiempo se ocupa de la dirección del diario local.  A finales de 1867 es cofundador del Cenáculo, junto con Jaime Batalha Reis, José Fontana, Augusto Funchini, Oliveira Martins, Ramalho Ortigâo y Salomâo Saragga.

Viaja a Egipto para la presenciar la apertura del Canal de Suez, acto de lo que deja constancia en una serie de artículos publicados en el rotativo Diario de Noticias, publica su primera novela en colaboración con su amigo Ramlho Ortigâo, El misterio de la carretera de Sintra, novela de misterio cercana a un relato policíaco.

En 1980 fue nombrado administrador municipal de Leiria. Aprovechando su estancia en esta ciudad escribió su primera novela realista sobre la vida portuguesa, El crimen del padre Amaro.

Estaba en posesión del título de cónsul de primera clase lo que propició que en 1872 fuese destinado a La Habana. Desde entonces viviría alejado de su país, al que solo volvería de forma esporádica y por breves períodos de tiempo. No obstante seguiría colaborando con diarios portugueses. Ello hizo posible que en 1874 apareciese en el Diario de Noticias su relato Singularidades de una chica rubia, más tarde lleva al cine.

Destinado a Inglaterra, al consulado de Newcastle-upon-Tyne, en 1984, redacta allí su tercera novela, El primo Basilio, que concluyó en 1875. También envía al diario de Oporto A Actualidade, una serie de artículos que constituirían Cartas desde Inglaterra. Por aquel entonces concibió el ambicioso proyecto de escribir una serie de doce novelas  con el título genérico de Escenas de la vida portuguesa.

En 1878 es trasladado a Bristol. Trabajaba por entonces en la novela La Capital que no vería publicada en vida (aparecería póstumamente en 1925) y en la que se considera su obra más destacada, la extensa novelaLos Maia.  Estas dos obras son consideradas la quintaesencia del realismo portugués. Otro campo que cultivó fue la literatura fantástica, como son los casos de El mandarín (1880) y La reliquia (1887).

Su último libro fue La ilustre casa de Ramires sobre un hidalgo del siglo XIX con problemas para reconciliarse con la grandeza de su linaje.

Sus escritos desde Londres y París se consideran de gran valor documental y literario.

En toda su vida no dejó de colaborar con diversos diarios portugueses e incluso brasileños.

Su obra está traducida a más de veinte idiomas. Bastantes de sus novelas fueron editadas con posterioridad a su fallecimiento.

El crimen del padre Amaro a sido llevada al cine. La película fue dirigida por Carlos Carrera.

Letras Galegas 2013

O 17 de maio está ao caer e nas Bibliotecas Municipais de A Coruña xa temos todo preparado para a celebración das Letras Galegas 2013. Como cada ano, nesta data organízanse varios eventos culturais de homenaxe arredor da figura escollida pola Real Academia Galega (RAG). En palabras da propia Academia, o 17 de maio é:

Unha data consagrada á exaltación e promoción da nosa literatura e da nosa lingua.

¿E por que cada 17 de maio? Precisamente porque nesta data conmemórase o centenario da primeira edición en 1863 da obra Cantares Gallegos, de Rosalía de Castro, primeira homenaxeada nas Letras Galegas 1963.

Volvendo ao 2013, este ano está adicado á figura de Roberto Vidal Bolaño (Santiago de Compostela, 1950 – Santiago de Compostela, 2002), autor, director e actor de teatro. Sen dúbida algunha, unha figura imprescindible para coñecer a dimensión do teatro galego e o dramaturgo máis prolixo da historia da lingua galega.

roberto_vidal_bolano

Para coñecer a súa obra, podedes botar man da Guía de Lectura elaborada pola Biblioteca Municipal de Estudos Locais, así como tamén da páxina da Asociación Roberto Vidal Bolaño, entidade que nace en novembro de 2012 co obxectivo de promover a figura do autor dez anos despois da súa desaparición. Asómesmo, podedes consultar a selección de recursos web sobre Vidal Bolaño no noso Delicious. Abofé que atoparedes páxinas con información ben interesante!

E para rematar, un pequeno resumo da programación nas nosas bibliotecas en homenaxe a Vidal Bolaño:

  • Luns 20 de maio // 17.00 horas. Sorteo dun lote de libros en galego na Biblioteca Municipal Forum Metropolitano. O prazo para participar será do 3 ao 20 de maio e entrarán en sorteo aqueles usuarios e usuarias que se leven en préstamo 3 documentos en lingua galega e cubran o boleto.
Cartel lectura dramatizada en Biblioteca Estudos Locais Cartel Letras Galegas Biblioteca Municipal Ágora Letras Galegas na Biblioteca Municipal Fórum Metropolitano

Asómesmo, nas nosas biblios haberá mostras bibliográficas sobre a vida e obra de Vidal Bolaño e o teatro galego, e incluso obras de outros homenaxeados nas Letras Galegas en anos anteriores. Acercádevos e descubrídeas!