Author Archives: Biblioteca Monte Alto

84, Charing Cross Road

Primeiro, hai que diferenciar entre o que sería literatura epistolar -algo con vontade literaria, un único autor que asume dous papeis, unha ficción ou unha realidade ficcionada- e logo o conxunto de cartas con valor literario.

Despois, se a este valor literario se lle engade o valor bibliófilo, ese retrato da paixón polos libros, pola súa beleza, o afán de posuilos, de disfrutar do seu interior tanto como da súa apariencia…Engadimos, ademais, o compoñente histórico, ou como entre as liñas da correspondencia axuntada se pode ver ao trasluz unha época, unha sucesión de esceas vitais, de seres latexantes, que están a vivir en directo un momento e un lugar…

Xuntándoo todo temos o valor específico e crucial dunha obra como 84, Charing Cross Road.

O nome desta rúa de Londres lévanos a un punto determinado, as librarías ateigadas de volumes novos e de vello, de preciosas edicións rescatadas de riquísimas bibliotecas esfareladas pola cobiza, pola ignorancia ou pola morte e, de como o amor polos libros da autora, Helene Hanff (Filadelfia, 1916) é o punto de partida para este libro tan especial.

Desexosa de conquerir novas lecturas, Helenne Hanff ponse en contacto cos libreiros de Marks & Co, a libraría situada no número 84 da Rúa Charing Cross. Frank Doel, o empregada que se encargará de servirlle con pulcritude cada un dos seus pedidos, Frank Doel, será o seu compañeiro neste entrecruzamento epistolar no que trasluce a obsesión polos libros, por escribir, por posuir a esencia das máis diferentes obras literarias e, ao mesmo tempo, a correspondencia humana na que aboia a necesidade, a separación de dous mundos en postguerra.

As voces que van xurdindo como un corifeo arredor das figuras de Helene e Frank dan relevo e veracidade á historia, polo que se humaniza até o extremo de estenderse no tempo durante 20 anos de axuda, de comprensión mutua de dous mundos afastados máis que físicamente, no que a contención do tratamento mercantil das primeiras cartas dá paso á amizade e a familiaridade adquirida a base do humor beningno e a solidaridade de Hanff, así como a profesionalidade e o gusto polos libros da Doel.

Un libro para disfrutar se sabemos ler entre liñas, ir máis aló do texto e preguntármonos o que hai detrás de cada personaxe, deixando de sentírmonos como miróns para sentirnos espectadores dunha partida de xadrez en moitas ocasións, dun pulso intelectual noutras e dun diálogo esperanzador, humano, sempre.

Isabel Coixet levou ao teatro a historia de Helene e Frank, mentres que no cine os seus papeis foron interpretados por Anne Bancroft e Anthony Hopkins.

Crematorio

É Crematorio un descubrimento total. Un percorrido integral polo espiñazo da nosa sociedade feito no tempo  que dura o traxecto en coche do seu narrador. Un esnaquizar os pensamentos para facer unha radiografía que non agocha nada, que de tan íntimo o que se di fica totalmente exposto o interior de cada un dos personaxes retratados.

O crematorio é un título global que parte da realidade da morte de Matías Bertomeu para igualar e facer abrollar os crematorios -purgatorios, infernos, culpas e penas- de cada un dos seus achegados. Da man do seu irmán Rubén, construtor sen escrúpulos e snob de postal septuaxenario (con matóns ao seu servizo, familiar á que pagar as maquías da chantaxe emocional, nova muller pneumática e na treintena…) asistimos a un estruturadísimo retrato da clase alta e toda a coda parasitaria que xorde arredor da desenfreada construción urbanística na costa de Levante. Nun pobo imaxinario, Missent, que podería ser un Benidorm de altísimas torres a pé de praia, ou calquera desas cidades de vacacións prometidas como paraísos de cemento e tixolo, o mosaico de personaxes percorre os alicerces de todo o que fundou a industria dos Bertomeu, dende unha nai autoritaria, “gótica egoística”, alta e agresiva como as torres dunha catedral, até o máis resentido dos sicarios, todos os personaxes que se lamentan pola perda de Matías, ideólogo dunha nova revolución que volva ao campo, ábrese en canle para expoñer sentimentos de insatisfacción, sobre todo.

Narrador principal, Rubén, pedra angular desta familia baseada no poder, nos cartos e na trampa sobre a que subsisten, merodéase sobre a infancia perdida, as figuras antergas e cobiza como motor fundamental; o material como o esparadrapo que une as fendas e que tapa as feridas. A ética e a conciencia chegan a un estado ornamental para dar paso a exquisitez como reflexión, á busca da beleza e do acomodo por riba de valores esenciais.  Rubén, o irmán vivo, síntese pegado á sombra do seu irmán, ferve na envexa da súa liberdade que, sen comprometerse con nada -fillos, mulleres, ideas, materiais, partidos- mantivo unha consideración e un respecto do que el non goza.

Todos vistos ao trasluz, ningún personaxe pode fuxir de ser espido e visto na súa miseria. O escritor que, procurado o éxito, agora busca os puntais primordias da vida, o amor e a calma, para poder morrer en paz. O crítico que xustifica a súa creación como busca da idea propia que lle permita sair da mera función de eco para ser voz. A filla  que querería ser filla e amante do tío morto. A muller nova que quere ser nai de novas xeracións que herden o poder conquerido…

O texto é agumado, cortante, real; danos unha aproximación a nós mesmos a través da análise de pormenores exquisitos, da observación total de cada movemento do ser humano. Podemos vernos como nun espello, aínda que non nos queiramos recoñecer nese lugar que podrece de corrupción e de avaricia.

O autor vai superpoñendo as voces, os tempos,os espazos, para que caiba todo nun  momento, varias vidas ao mesmo tempo facendo un corifeo -ou un coro de carpideiras que choran xunto ao cadáver ao bordo do crematorio- e que cantan as mesmas dores e os mesmos degoros sen diferenciarse nas razóns e nos propósitos primarios: vencer os medos, a morte, conseguir máis, ser o que máis. Fuxir do propio lume que arde na conciencia.

 

Rafael Chirbes (Tabernes de Valldigna, Valencia, 27 de junio de 1949) é  un escritor e crítico literario español, gañador do Premio Nacional de la Crítica 2007.

Novelas

  • Mimoun(1988)
  • En la lucha final(1991)
  • La buena letra(1992)
  • Los disparos del cazador(1994)
  • La larga marcha(1996)
  • La caída de Madrid(2000)
  • Los viejos amigos(2003)
  • Crematorio (2007)

 Ensayos

  • Mediterráneos(1997)
  • El novelista perplejo(2002)
  • El viajero sedentario(2004)
  • Por cuenta propia (2010)

O lector

Conmoven, neste libro, as dúas acepcións do verbo ler, unha como a facultade aprendida de xuntar os signos para descifrar mensaxes e a outra, que provén da aprendizaxe do anterior, e que consiste no grande pracer, na afección, no vezo, incluso, que provoca o embocar un libro -calquera que sexa- e que as súas mensaxes nos atrapen e nos leven e nos asistan.

O mozo Michael Berg é consciente deste pracer lector, por iso le para Hanna, abre os seus libros para indicarlle o camiño a seguir, como quen guía un cego. Ela acaba de axudalo na rúa, el vén de levarlle flores en resposta, ela ten que deixalo entrar, el foxe e logo volve e, de socato, os dous, con décadas de diferenza na idade, vense igualados polas experiencias pracenteiras do sexo e da lectura. Ela escoita, el finxe ser quen se deixa ver nos libros, ela soña…

Un estudante de quince anos e unha revisora de tranvía de máis de trinta, xúntanse cada tarde durante unhas horas para adentrarse o un no outro e os dous xuntos nun libro. Son rituais de intimidade solemnes, anónimos para o resto do mundo, agochados, até  que a vida vai  facendo xirar á xente mudando a dirección, separándose os seus camiños.

Pasados varios anos, nos que Berg remata a carreira de dereito e comeza as súas prácticas xurídicas, os camiños dos dous volven cruzarse nun xuízo que se está a levar a cabo contra varias coidadoras dun campo de concentración. Entre os apuntes, os profesores, avogados e testemuños, Michael pode recoñecer á que fora a súa compañeira de cama e lectura, a quen se responsabiliza de horribles crimes.

Dar co segredo da súa antiga amante desatará na conciencia de Michael un dilema sobre o silencio ou a delación, que suporía a diferenza entre a culpabilibade e a inocencia -daquela maneira- de Hanna.

O autor emprega esta historia tan sinxela para reflexionar sobre os termos de conciencia, de supresión da culpa, da extinción ou non das responsabilidades, na longa postguerra alemá. O contrapunto entre esquecer para non facer sangrar as feridas aínda recentes no momento da novela e a súa presentación pública para representar un exemplo da deshumanización na que non hai que caer, é un dos puntais de O LECTOR.

O calar e o falar, no caso de Michael, e o aprender ou desaprender, no de Hanna, fannos pensar na desigualdade de oportunidades entre homes e mulleres na época e, sobre todo, coas circunstancias engadidas -e das que non falaremos aquí por non facer un spoiler da obra- de cada un dos protagonistas. Un rapaz de 15 anos que consigue formarse, e unha muller de trinta e tantos que ten que tomar unha terrible decisión precisamente por non ter opcións entre as que escoller.

A diferenza entre os futuros dos dous e mesmo a súa coincidencia depende, por riba de todas as cousas, dalgo tan sinxelo como grandioso: o ler.

Divorcio en Buda de Sandor Marai

Un divorcio, para un maxistrado especialista en procesos matrimoniais, non debería resultar un problema, nin un sobresalto, de non ser que un dos nomes dos cónxuxes lle resulte estrañamente familiar.

Se para o estricto e cuadriculado xuíz Kristof Komives, entender a fin dunha parella é algo dificultoso, debido á súa férrea educación nos valores máis tradicionais, entender a disolución dunha parella coñecida supón un verdadeiro disturbio na súa vida lineal e meticulosa.

O nome dela, de Anna Fazekas, coñecida da súa xuventude, chega a través dunha demanda de divorcio para facelo dubidar sobre os principios sobre os que Kristof veu desenvolvendo o seu carácter para gozar dun estatus case que herdado dunha estensa caste de xuíces e homes rectos de moral implacable. Anna, o recordo de Anna, incomódao e interrógao, faino contrapoñer os seus valores con aqueles que se estilan no momento en que flúe a historia, como flúe o río Danubio dividindo Buda e Pest como dous contrincantes.

Así define Marai Buda como un lugar máis estricto e aristocrático que Pest, máis viva e relaxada, cambiante e con tendencia a asimilar as novidades e disfrutalas, mentres que Buda, altiva e históricamente máis rica e beneficiada, vive con tirantez os cambios, o paso do tempo. Así como Kristof e Imre Greiner, o médico, o home de quen Anna quere divorciarse.

A vida tranquila e intachable deste xuíz vese interrumpida, mudando o transcurso da súa narración, cando o doutor Greiner o espera, nervioso, no seu salón, cando recén chegado dunha festa, non quere deixar pasar a oportunidade de confesar que vén de matar a Anna, de deixala morrer, querendo confesar unha culpabilidade que o leva a falar sen piedade do seu pasado, mentres ao mesmo tempo crea unha busca do pasado paralelo na mente de Kristof, que o escoita escéptico, mentres trata de achar puntos en común entre a narración do médico e a súa primeira confesión.

Anna está morta, e entre os dous repártense a súa vida, o seu pasado, as anécdotas de cómo teñen coincidido con ela e tomado as decisión que os levaron ao presente: ao xuíz a pasar de largo dun par de veladas de charla e olladas inofensivas, e ao médico a casar e someter aos ciumes e a posesión até os puntos máis recónditos da mente de Anna. Todos os recantos agás un: os seus soños.

Delirio de David Grossman

Delirio de David Grossman

O DELIRIO defínese, desde o punto de vista da psicoloxía, como unha idea firmemente sostida mais con fundamentos lóxicos non axeitados. Delirio é para Shaul, o protagonista desta novela, a historia que comeza na súa cabeza cada día, cando a súa muller sae cargada coa bolsa de deporte e chega unha hora máis tarde, co pelo mollado, cun sorriso na cara e aspecto relaxado.

O que semella unha inocente rotina de piscina e exercicios, para Shaul significa, a todas luces, o engano, a traizón, unha espiral de ciumes e sentimentos que debe manter pechados na súa cabeza para non destruir o mundo idealizado que, agás por esa hora diaria, semella circular arredor da normalidade dun matrimonio de anos.

Os ciumes impulsan a Shaul a recrear mentalmente todos os pormenores da vida paralela de Elisheva e o seu amante, a quen xa lles outorgou unhas rotinas minuciosas, case rituais, que el visualiza para aumentar un dano co que parece disfrutar.

Mais a traizón está, a falla de ser probada, na mente de Shaul, quen recorre á súa cuñada Esti para que o acompañe nunha viaxe da que nada sabe, con destino ao lugar onde Elisheva adoita atoparse consigo mesma durante uns breves días, todos os anos.

Alí pensa que se reúne co seu amante, Paul, un inmigrante ruso que acadou a ver unha vez na súa cociña, nunha escea que é difícil saber se forma parte do mundo fantástico dos ciumes ou se cadra foi real, sendo a pedra angular de todo o tecido despois.

Esti e Shaul diríxense cara a unha meta que aínda está por descubrir. Durante parte da tarde e da noite o delirio vai sendo narrado e traducido a sentimentos de impotencia, de raiba contida, e involucran a Esti cos seus propios sentimentos que recuperan do pasado historias que xa estaba esquecidas.

Dous seres que non se comprendían nun principio e que se reúnen por un impulso e unha necesidade, vense confesando os seus pesadelos e remorsos, trazando e borrando fronteiras entre terreos que pertencen ao inventado e ao definido.

A historia non está en concretar as culpabilidades nin chegar á meta nin descubrir o engano, está na necesidade dun home, Shaul, de enfrontarse a si mesmo e as súas carencias e medos a través de formar un inimigo, un antagonista…ou, se cadra, un alter ego?

DAVID GROSSMAN (Xerusalén, 1954) é sobre todo coñecido por ser, xunto con Amos Oz, o escritor máis prestixioso do seu país, polo seu compromiso co entendemento entre israelíes e palestinos e por perder un fillo nese interminable conflito.

Libros Traducidos ao español:

Novela

  • La memoria de la piel. Seix Barral, “Biblioteca Formentor”. Barcelona, octubre de 2007.
  • Tu serás mi cuchillo. Seix Barral, “Biblioteca Formentor”. Barcelona
  • Llévame contigo. Seix Barral, “Biblioteca Formentor”. Barcelona, 2002.
  • El libro de la gramática interna. Tusquets Editores, col. “Andanzas”. Barcelona, 2001.
  • El Chico Zigzag. Tusquets Editores, col. “Andanzas”. Barcelona, 1998.
  • La sonrisa del cordero. Tusquets Editores, col. “Andanzas”. Barcelona, 1995.
  • Véase: Amor. Tusquets Editores, col. “Andanzas”. Barcelona, 1993.

Ensaio

  • La miel del león. El mito de Sansón. Ed. Salamandra. Barcelona, marzo de 2007.
  • La muerte como forma de vida. Seix Barral, Col. “Los tres Mundos”. Barcelona, 2003.
  • Presencias Ausentes. Tusquets Editores, Ensayo. Barcelona, 1994.

Fixéronse dúas películas baseadas nas súas novelas:

  • La sonrisa del cordero.
  • Alguien con quien correr.

EL ULTIMO ENCUENTRO, Sandor Marai

A amizade dá maior esplendor á prosperidade e fai máis lixeiras as desgrazas, partillándoas e facéndoas comúns. Cicerón definía a amizade a través de frases coma esta no ano 44 A. de C, e Sándor Marai volvería sobre o tema, replantexando case os mesmos alicerces máis de vinte séculos máis tarde. Porque a historia da literatura está baseada nos grandes temas universais: o amor, a morte, o paso do tempo e volverá eternamente sobre eles, reinventándoos e revisando o xa feito para adaptalos ao momento.

Mais aínda que entre Cicerón e Marai pasou a historia enteira da humanidade, atopamos idénticas premisas sobre a relacións de amicitia. A lealdade, a busca da comprensión mutua, a disolución pola dúbida, o afastamento, a traición, son os puntos sobre os que recae esta defensa da amizada en O último encontro, onde a través do monólogo dun dos protagonistas queda exposta a historia de Henrik e Kónrad, dous nenos de procedencias ben diferentes pero que fican unidos por un único destino, a vida militar.

Tras explorar a memoria que nos leva á infancia e os primeiros anos da mocidade dos dous soldados e, mentres se eslúen as últimas luces do fastuoso imperio austro-húngaro (con cameo da mesmísima Isabel de Baviera incluído), a traizón de Kónrad fai que Henrik agarde durante corenta e un anos para formular unha pregunta que gardou con recelo todos os anos que fixeron falla até que o antigo amigo e compañeiro se persoa para cear.

Neste intre, logo de décadas de reflexión sobre aquel vínculo extremo e que parecía imposible de crebar, Henrik busca os motivos da fuxida do amigo, que volve agora ao lugar dos feitos, como un fillo pródigo que ha de aturar a segunda parte do monólogo, que o abrangue e apreixa até case abafalo, facéndoo branco de numerosas preguntas que se suceden sen ser xamais a definitiva, a esclarecedora das dúbidas de Henrik.

Cómo unha amizade é algo tan forte e tan delicado ao mesmo tempo que, cun lene toque de perigo pode esfarelarse, cómo os que foran amigos até o punto de considerárense case xémeos logo se perderon no tempo durante lustros, cómo a traizón pode envelenar a vida das persoas que se viron envoltas, son as chaves desta novela curta, mestra na arte do soliloquio en dúas direccións: cara ao público lector, nós, expoñéndonos os espazos, as épocas, as sensacións, e cara a Kónrad, inqueríndoo, preguntándolle polos detalles máis ínfimos, os dorosos e pouco cicatrizados danos a través dos cales se mudou a confianza en vinganza. E por entre todo, uníndoo e facéndoo máis comprensibles as perdas e as desunións, a figura dela, da muller.

Sandor Marai (Kassa, 11 de abril de 1900 –  San Diego, 22 de febrero de 1989) é un dos grandes novelistas do século XX, teórico dos grandes sentimentos humanos dentro das súas obras de ficción. A honra, a lealdade, as afinidades entre os individuos, todos aspectos psicolóxicos dos seus personaxes fican expostos por riba de calquera situación ou acción, polo que as súas obras son delicados compendios de motivos, reflexións sobre os actos e os pensamentos de cada individuo, perfís perfectos aínda válidos e vivos e que outorgan á súa obra un valor por riba do puramente literario.

(Hungría, 1900-1989) Marai
  Narrador, poeta y dramaturgo húngaro nacionalizado estadounidense en 1952. Su verdadero nombre era Sándor Grosschmid. Nació en Kassa (actualmente Košice, Eslovaquia). En 1918 trabajó como editor en Budapest y al año siguiente se trasladó a Berlín y, poco después, a Frankfurt, donde se dedicó al periodismo. Fue designado en 1945 miembro de la Academia Húngara de Ciencias. En 1948 abandonó Hungría en protesta por la ocupación soviética del país. Vivió en Suiza, Italia y Estados Unidos. Existen ediciones en castellano de sus obras Música en Florencia, traducida del alemán por Oliver Brachfeld; y El último encuentro, La herencia de Eszter, Divorcio en Buda y La amante de Bolzano. Se ha comparado la obra de Sándor Márai con la de Thomas Mann y Gyula Krúdy. El autor manifestó en una ocasión que veía cómo se desintegraba la clase media húngara, cuyo modo de vida conocía a fondo por haber nacido en el seno de una familia de ese sector social y por haberlo hecho objeto de una observación minuciosa: “tal vez la única obligación de mi vida y de mi trabajo como escritor sea elaborar el proceso de esa desintegración”. Sándor Márai se quitó la vida en 1989 en su exilio en San Diego, California.

Fonte: www.epdlp.com

 

O único que queda é o amor

O único que queda é o amor, cando desaparecen os seres que amamos, os devecidos, aqueles que fomos seguindo coa ollada soñadora, coa volta atrás dos recordos até chegar a un punto en que se nos perde a memoria, cando xa novos personaxes acabaron por borrar os antigos, cando a casca física do sentimento cae para mudar, só queda o amor.

Este conxunto de relatos do narrador lugués Agustín Fernández Paz fíase a través do amor como leit motiv, pero sempre o amor desde o punto final, o punto da perda, da disolución e da nostalxia, desde a indecisión de quen ve pasar unha muller misteriosa e perfecta pero que non dará ningún paso, até aqueles que relembrar os seus anos de xuventude, os primeiros amores, as decisións tomadas e a marcha dos lugares onde habitaron felices nos anos do espertar sentimental.

Guiados por poemas e citas que gardan relación cos contidos, Fernández Paz achéganos as experiencias dunha manchea de tipos cotiás, de mulleres que son observadas polos ollos das pantasmas que as amaron, ou pantasmas que contan a súa propia historia desoladora, homes covardes que perderon ou que non decidiron ou que decidiron tarde. Todos os narradores esfaragullan a súa historia desde o finado e a nostalxia, asumindo que é pleonástico aquilo de falar de amor mentres se vive o amor, que se garda para logo, para o seu fin ou a súa marcha, a teima de contalo. Pero sempre esperanzadores, os relatos avalían o valor do amor en si mesmo, como algo precioso a vivir e gardar, do que aprender, que perseguir, o único que queda -realmente- cando todo o demais é ido.

Acompañan esta sucesión de relatos sinxelos pero vertixinosos na nosa fame lectora, as ilustracións de Pablo Auladell, que contribúen a esluir os personaxes nesa atmosfera  onírica que xa fan presentir os versos de Valente ou Pahmuk, que da nome ao libro.

Peter Pan

É un grande desafío recomendar un libro para ler; máis aínda se o libro é infantil e aínda moito máis se este libro infantil llo recomendas a un adulto. Ábrense os prexuízos, péchase, en moitas ocasións, esa comprensión  e curiosidade cara a todo o que se le e, moi pasada a idade daquelas lecturas, damos en pensar que xa rebasamos certos títulos e certos autores.

Pero non hai nada comparado á delicia de volver atrás, de volverse sentir como no intre en que te sorprenderon os piratas ou o inimigo, en que os indios atacaron e alguén nos mandou apagar a luz e a presa e a ansia non nos deixaba aturar até o momento do reencontro co libro. Así liamos na infancia os que eramos lectores e, o curioso está en ver cómo lemos eses mesmos libros desde os nosos anos. Se recollemos máis do que aquela vez en que abrimos o libro por primeira vez, ou menos, porque a perda da inocencia e do misterio van seguidos da experiencia. Ou se a sorpresa e a nostalxia nos devolverán aos dez, aos catorce, aos oito anos, cando nos sentabamos con outras posturas, necesidades e pretensións ao ler.

Escollimos Peter Pan por dous motivos: a nostalxia e a homenaxe, pero os dous quedan fundidos nesta última. Último libro lido do ano pasado, celebrábanse os 100 anos da publicación de Peter Pan & Wendy, a excusa perfecta para volver soñar e para comprender e, grazas á temática dos nenos perdidos, dos que non queren nin poden medrar, ver até que punto podiamos nós decrecer até o punto de querer ser un Peter, un Curly, un John ou Michael ou Wendy máis.

Disney fíxonos tanto ben como mal xogando coas historias e cos nosos prexuízos, por iso Peter Pan é coñecido por voar, por non querer medrar, por ter unha panda de nenos que se perderon das súas casas e xuntárense cos recén chegados irmáns Darling –Wendy, John e Michael, para loitar contras os piratas capitaneados polo cruel –aínda que educado en Eton- Capitán Garfio.

Pero Peter Pan nacera anos antes da man do seu autor, nos Xardíns de Kensington, onde adoitaba pasear cos fillos duns coñecidos aos que amansaba con historias que, aínda hoxe perviven na xeografía inglesa. Nos propios xardíns de Kensington hai unha estatua de Peter que conmemora as historia de J. M. Barrie, e fai lembrar aos nenos coñecedores destas historias, que os cativos ás veces poden perderse na inmensidade dos xardíns, que hai nenos que non dan volto ás súas casas e quedan a vivir cos paxaros e coas fadas, que Peter é un deses nenos que é medio paxaro e medio humano e que, xa que non pode voltar á súa familia debe vivir no país de Nunca Xamais, onde non medrará, onde non irromperán as desgrazas do mundo adulto.>

En Peter Pan & Wendy, a historia popularizada, entre outros, por Disney, adentrémonos en nunca xamais, onde os nenos perdidos precisan dunha nai que os manteña a seguro, quentes, unidos e alimentados de comida e de historias.

Handmade oil painting reproduction of Peter Pan on a Branch, scene from Peter Pan in Kensington Gardens by J.M Barrie, 1912, a painting by Arthur Rackham.

Mesturando as crenzas feéricas do folklore británico a través de historias de raizame oral como a dos nenos roubados polas fadas e das nais secuestradas para aleitalos e, por outra banda as habituais noticias sobre nenos desaparecidos ou roubados, Barrie escribiu dúas historias crueis pero fermosas sobre a metáfora de perderse, as imaxes da perda da inocencia coa chegada dos anos e da perda dos valores primixenios do mundo dos adultos. Da negativa a medrar e do que supón o perder o poder de sorprenderse, de que todo ula a novo e a aventura.

Tradúcese en nós, lectores, esta metáfora da perda. A oler este libro, descubrímonos como nenos perdidos ou demos chegado a nunca xamais, o país que nunca desaparece pero ao que non daremos volto se desaparece a chave da imaxinación?

BOAS -e poéticas- FESTAS

Para despedir o clube antes das festas limos este villancico -ou antivillancico-, para buscarlle outro sentido ao Nadal e ao que significa. Hay que contextualizalo no Chile dos anos 80, e na voz personalísima do Premio Cervantes Nicanor Parra.

Vémonos á volta, até o ano que vén!

COPLAS DE NAVIDAD  (ANTIVILLANCICO)

de Nicanor Parra

san José mira a la Virgen
la Virgen a San José
el niño mira a los 2
y se sonrién los 3

Ea Sra María
gracias a su niño Dios
ha vuelto la luz del día
ha vuelto la poesía

al cielo le doy las gracias
y al niño Jesús le pido
que vuelva la democracia
abajo la aristocracia

Pucha la guagua preciosa
parece botón de rosa
yo le diré la verdad:

la patria sin libertad
es una calamidad
ay cuándo será ese cuándo

fin al exilio oprobioso
le pido de corazón
y fin a la república

y yo Sra María
que vengo de Antofagasta
le ruego que diga basta!

la noche la paso en vela
pido que se ponga fin
a este dolor de muela

a cambio deste favor
aquí le traigo una flor

y yo le traigo un pescao
si no me abre la puerta
aquí lo dejo botao

quién es ese impertinente!

yo me llamo Floridor
y vengo de Mortandad
a celebrar con Ud.
la noche de Vanidad

hola Sra. Maruja
yo vengo de Chillán viejo
y al niño Jesús le traigo
un chuico de vino añejo

y yo para no ser menos
le traigo de conchalí
su idem de chacolí

lo malo Doña María
questá la olla vacía

y yo no le traigo nada
ni túnica ni brillantes
un año questoy cesante

mientras encuentro trabajo
tome esta cabeja diajo

créame que le traía
3 empanadas de pino
me las comí en el camino

también le traía yo
media docena de higos
se los dí a un pobre mendigo

palabra de hombre Sra.
que le traía una almeja
me la arrebató una vieja

le juro que le traía
2 tiras de camarones
ladrones!!
x poco no me chorean
la tira de los calzones

ojo Sra. María!
yo vengo de Punta Arenas
y al niño Jesús le traigo
olas del Golfo de Penas

estamos hasta latuzar!

y yo que vengo del norte
le traigo buenas noticias
ya no se soporta +
el pueblo pide justicia

a este paso que vamos
habrá que cambiar el mundo
comentan los moribundos

en este hermoso país
ha muerto la luz del día
ha muerto la poesía

ahora o nunca Señora

la cosa no tiene nombre
debemos cambiar al hombre

y yo que soy lo que soy
león entre los leones
como no tengo otra cosa
le dejo mis pantalones
quién dijo miedo Señora
arriba los corazones

y yo que vengo de a pie
rumbiando de la Argentina
a su niñito le traigo
la Guerra de las Malvinas

que guagua + deliciosa
parece una mariposa
valando de rosa en rosa

viva Dios
viva la Virgen
vivan los Padres Franceses
viva la Iglesia Romana
con todos sus feligreses

a la salud de su crío!
no se lo confíe a nadie
cuide su niñito Dios
y para el dolor de guata
recuerde que no hay remedio
mejor que el Arrurrupata

antes que se me le olvide
le manda a decir mi agüela
que si no vacuna al niño
le puede dar la virgüela

cuidado con la pintura
” ” ” censura
” ” ” tortura
¡ lo van a crucificar!

a Ud. la veo muy bién
el parto le ha hecho bien
en opinión de un labriego
nacido y criado en Tunca
nuestra Señora se ve
+ buenamoza que nunca

vate vate
¿quién se tomará ese mate?
Don Pepe tiene sus años
no creo que se la pueda

una pregunta al oído:
si ud llegara a enviudar
se casaría conmigo?

repito y vuelvo a decir
cogollo de cola de oso
un necio no + desprecia
lo cierto x lo dudoso
confío que Don José
no se nos pondrá celoso
saludos para su esposa

DESPEDIDA

ya no nos tramite +
señora del alma mía
y díganos cuando CRESTA
sale la ley de Amnistía

de mí no se ríe nadie
cogollo de pan con queso:
hay tanto pero no ceso

palabra que no comprendo
y eso Sra. María
que vengo de Putaendo

lo único que le pido
en esta gran ocasión
es lo que pedimos todos:
el triunfo de la razón

Aúpa niñito Dios
burrito del horizonte
no dejarás que se queme
en su propia leña el monte

Ea
Madre Santa
Ea
que no se persiga +
a nadie x sus ideas.

Mentres agonizo

Estabamos avisados de que este era un libro esixente, que practicamente todas as novelas de Faulkner tratan de facer un pacto co lector; se chegas pacientemente á derradeira páxina a recompensa será incalculable, e parte dos lectores resisten a dureza dos ambientes, a crueza dos personaxes, a tosquedade dos tipos, o seco arredor, para chegar a esa captura mística que é un final faulkneriano. Como agardar durante días que unha flor se abra para un único segundo, un labor de saber agardar.

Mentres agonizo é, na súa lectura, un mentres descubro, un mentres acompaño á defunta nai da familia Bundren, dentro dunha caixa feita polas mans do fillo maior e na busca da promesa feita: soterrarse na súa cidade natal, a días de viaxe en carro, en peregrinaxe familiar.

A promesa do esposo convértese nunha sorte de viaxe iniciático de cada un dos membros da familia, na que a propia voz da defunta vai sobresaíndo para xulgar as actitudes dos seres queridos e tamén expiar unha culpa lonxana. Cada un dos fillos que, como unha estadea acompañando o cadaleito, agocha embaixo da promesa á nai morta, un dobre propósito que os anima egoístamente a avanzar, a pesar dos obstáculos de  dez días de viaxe tras dun temporal, ríos que desbordaron o cauce, hospitalidade hipócrita, os avutres seguindo a comitiva, dores físicas e morais.

A conciencia da finada Addie Bundren acouga, mais cada un dos membros da súa familia ten algo que soterrar no escuro do seu cavorco e unha gralla moral que expiar durante o sinistro viacrucis.