Author Archives: marta.rivadulla
“La casa del padre”, de Karmele Jaio
No club de lectura de Monte Alto acabamos de ler La casa del padre, de Karmele Jaio. Autora descoñecida para nós, ata o momento conta no seu haber con dúas novelas máis: Las manos de mi madre (2008) e Música en el aire (2013) que a xulgar pola crítica, gozaron de gran éxito e foron levados ao cinema e traducidos a varios idiomas.
Ademais, Karmele Jaio é autora dun libro de poesía e de tres libros de relatos. No noso catálogo poderás atopar No soy yo, un libro de contos publicado no 2022.
La casa del padre gustou maioritariamente ás asistentes do club porque é un libro que fala da VIDA, con maiúsculas e con todo o que iso implica; as relacións familiares, a culpa, o coidado dos pais cando se fan maiores, o feminismo, o machismo, o medo… Estes son algúns dos temas que aborda a novela aínda que quizais por riba de todos eles sobrevoe a falta de comunicación e a influencia do tempo pasado sobre o presente.
Trátase dunha obra moi ben estruturada, de fácil lectura, na que os protagonistas van artellando unha historia que se vai debullando cos seus pensamentos. Ismael, Jasone e Libe forman o principal trío da trama que, a modo de voz en off, van transmitíndonos os seus pensamentos, as súas contradicións, os seus medos e os seus anhelos.
La casa del padre é unha lectura especialmente recomendable para un club debido a que dá lugar a moito debate pola riqueza temática que destila o libro. Durante a sesión recollemos algunhas das frases que máis nos gustaron ou, como é este caso, máis nos tocaron:
Karmele Jaio
“Os clubs de lectura están cheos de xente á que lle gustaría escribir” (páx.36)
Lemos para ti a María Casares.
Lemos para ti é unha iniciativa das Bibliotecas Municipais da Coruña para achegar fragmentos de textos de distintos autores, a través das voces do seu persoal bibliotecario.
Este ano, con motivo do centenario do nacemento de María Casares, levamos a cabo unha selección de fragmentos de diferentes obras que estudaron a vida e obra desta importantísima actriz de orixe coruñesa e que forman parte do fondo e catálogo das bibliotecas, que se viu ampliado grazas á adquisición de novos títulos que se publicaron con motivo desta efeméride.
Tal día como hoxe, un 21 de novembro de 1922, nace María Casares na rúa Panadeiras número 12, onde vivían o seu pai, o político republicano Santiago Casares Quiroga, e a súa nai, Gloria Pérez.
O golpe militar de 1936 provocou que tivese que exiliarse a Francia, onde tivo que empezar de cero aprendendo un idioma que non era o seu pero no que chegou a destacar como unha das grandes damas do teatro francés.
O primeiro podcast publicado é un texto procedente do libro “O tempo das Mareas. María Casares e Galicia” de María Lopo, especialista na figura de María Casares. Nesta obra faise un estudo pormenorizado sobre as conexións galegas da actriz. Un libro imprescindible para coñecer e entender as orixes que tanto a marcaron.
“Memoria de cidades sen luz” é unha novela de Inma López Silva galardoada en 2007 co Premio Branco Amor. María Casares é unha das protagonistas desta obra na que
“arredor de guerras e exilios, técense as vidas contadas nesta novela. Librepensadoras que aman galeguistas, guerreiros polacos que queren ser Victor Hugo, nenos que converten en Troia a praia do Orzán. A Coruña dos anos trinta, o París aloucado e deprimido dos corenta e dos cincuenta, unha Barcelona de bombardeos e partidas de póker, Buenos Aires e Nova York son as cidades polas que transita a protagonista deste relato en primeira persoa”.
Aínda que María Casares sempre dicía que o seu primeiro exilio fora a súa marcha de Galicia a Madrid, a vida na capital co tempo tamén resultaría ser un revulsivo na súa formación. Arantxa Estévez aborda na súa biografía “María Casares” esta e outras cuestións que nos axudan a coñecer todas as “mudas” da súa vida, como ela mesma definíao.
María Casares tamén foi autora dun libro de memorias publicado orixinalmente en francés como “Résidente privilégiée”. Da súa faceta como escritora recibiu grandes críticas, principalmente de Alejo Carpentier que a definiu como “unha extraordinaria escritora, cunha prosa dunha riqueza, dun vigor, dunha garra, absolutamente excepcionais…”
Aínda que coñecida tamén pola súa relación con Albert Camus, María Casares entrou en contacto co pensamento existencialista en Francia e foi musa desta filosofía. Moitos dos seus autores elixíana para dar vida aos seus personaxes e con iso dar a coñecer os seus conceptos filosóficos. Ateísmo, laicismo, liberdade individual e outra serie de preceptos nunha procura constante por dotar de sentido a vida. “Desenvolvemento artístico de María Casares dentro do marco existencial francés”. Tese de Sabela Hermida Mondelo.
No seguinte audio temos un extracto da entrevista a María Casares, realizada polo escritor e xornalista arxentino Víctor Luis Molinari. Publicada en “Galicia Emigrante”, revista cultural da emigración galega dirixida por Luís Seoane.
E finalmente, no último audio publicado, temos uns fragmentos da correspondencia mantida entre Santiago Casares Quiroga e María Casares cando ela estaba rodando películas en Italia, Marrocos e Niza e el, xa viúvo e enfermo, residía en París. Esta relación epistolar está recollida no libro “Cartas no exilio: correspondencia entre Santiago Casares Quiroga e María Casares (1946-1949)”, edición de María Lopo e publicado en Baía Edicións:
Esperemos que vos gusten!
Recomendacións de audiolibros.
Agora que tantas e tantas plataformas e páxinas culturais e de lecer deciden abrir os seus contidos de forma gratuíta para axudarnos a levar mellor estes días de peche, é o momento para descubrir novas formas de lectura como os audiolibros. Un audiolibro é a gravación do contido dun libro lido en voz alta. É dicir, un libro falado. Aínda que se poida pensar que os audiolibros están máis orientados cara a persoas con dificultades visuais ou que estean hospitalizadas, isto non é así, e calquera de nós pode atopar o momento perfecto para gozalos (tal vez agora ou dentro dunhas semanas): mentres se viaxa en coche ou avión, nun tranquilo paseo, na praia ou simplemente no noso recuncho favorito de casa, quizais nunha cómoda butaca ou nun baño relaxante. Hoxe queremos facilitarvos páxinas web interesantes con opcións para todas as idades.
En primeiro lugar destacamos os audiolibros de eBiblio, da Xunta de Galicia, e de Odilo, da biblioteca da Deputación da Coruña. Ambas plataformas son gratuitas e so é preciso darse e alta nelas.
Ivoox é unha marabillosa opción entre as gratuitas, xa que ademáis de libros podes escoitar conferencias ou podcast de radio.
LoyalBooks é outra páxina, ten máis de 7000 títulos gratuitos en máis de 20 idiomas, aínda que tamén ten libros de pago. Os libros pódense descargar ou escoitar online.
LibriVox: todos os seus libros son gratuitos, e foron grabados por persoas voluntarias de todo o mundo. Ó igual que a anterior páxina, tamén é posible escoitalos en liña ou descargalos. Se estás interesado, ademáis, podes participar coas túas propias grabacións.
En AlbaLearning non só atopamos audiolibros gratuitos, tamén ofrecen moitos texos bilingües.
Un proxecto moi interesante é Nosotros_te_leemos, da rede de bibliotecas de Lorca. É un banco de relatos curtos grabados por actores, autores, profesores, etc, para facilitar o acceso á lectura. Tamén con opción a descarga ou lectura en liña.
A Biblioteca do Instituto Cervantes ten audiolibros de gran calidade que se poden descargar ou ler en liña. Para poder acceder a eles e a outros servizos do Instituto (clube de lectura, libros electrónicos, bases de datos bibliográficas e documentáis, xornais, dicionarios especializados, etc) é preciso ter o carné electrónico, cun custo de 12 euros anuáis.
Gustounos tamén Audio-Libro, porque ofrece, ademáis doutros títulos, guías de viaxe, e permite buscar polas voces dos narradores; ten títulos gratuitos e os que non o son custan entre 1 e 3 euros. Neste caso o proceso é mediante a descarga dun arquivo.
Hai, por suposto, outras opcións máis comerciais e de pago, como poden ser Storytel (con proba gratuita de 14 días), Audioteka (onde podes descargar un 10% do libro sen custo para saber se é o que buscas), SonoLibros ou PlanetadeLibros (ambos permítenche escoitar un fragmento antes de mercalo). Temos tamén Audiomol: a súa plataforma ofrece máis de 1800 títulos (clásicos, novela, infantil e xuvenil, historia, etc). Ten un custo de 7.90 euros mensuais pero ofrece un mes gratuito de proba para que poidas valorar a súa calidade. O xigante Amazon animouse tamén a ofertar audiolibros gratuitos mentres dure a crise do coronavirus.
Animámoste a probar algunha destas opcións e que nos contes a túa experiencia.
Lecturas de fin de trimestre no club de lectura Monte Alto.
Para pechar o trimestre de lecturas no club Monte Alto, celebramos unha última reunión para realizar unha lectura conxunta e en voz alta de “Os vellos non deben de namorarse“, de Alfonso R. Castelao. A declamación resultou tan divertida como emocionante, e deixou aos asistentes cun gran sabor de boca e moitas ganas de reunirse de novo tras o parón do Nadal.
Visita do club de lectura Monte Alto ao Museo de Belas Artes.
Esta exposición viaxeira, coma o gran fotógrafo de Allariz, por fin chegou á Coruña; e da man de Laura, a nosa estupenda guía, coñecemos todos os detalles da vida e a obra deste artista, moi vinculado a escritores como Blanco Amor, Unamuno ou Alberti. Son precisamente palabras de Blanco Amor as que introducen moitas das fotografías do mar en Galiza e dos persoaxes que retrata Suárez facendo do branco e negro un arte. Os contrastes, os planos e as perspectivas das imaxes sorprendéronnos a todos case tanto como a vida deste galego de Allariz, que vivíu o exilio. Cosmopolita e viaxeiro, na súa fotografía verte as impresións dos moitos lugares que percorreu e os diferentes xeitos de entender a vida.
Enlazamos a exposición coa tertulia sobre o libro “La ciudad automática” de Julio Camba (Vilanova de Arousa, 1884- Madrid, 1962) outro viaxeiro incansable que, como dixo González Ruano, tiña a capacidade de converter a anécdota en categoría filosófica.
Como José Suárez, Camba mantivo relación cos grandes da súa época: Valle Inclán, Rubén Darío, Unamuno.. Este último comentaba que non había escritor da súa época que igualara a Camba en gracia e precisión. O grupo coincidiu en que as súas crónicas non teñen desperdicio e a visión de Nova York que transmite ao lector é moi acertada. Desde a “ley seca” ao “selfservice” ou a descripción dos barrios cheos de inmigrantes que van conformando o carácter dunha cidade marcada pola nova tecnoloxía, na que as persoas son parte do engranaxe de esta “cidade automática” onde os edificios medran máis alto que as árbores.
Comenzamos el curso en el club de Monte Alto con Emma Pedreira.
Con la llegada de septiembre y el comienzo del nuevo curso volvemos a la rutina y retomamos las actividades. Con mucho placer hemos vuelto a ver a los integrantes del club de lectura, ansiosos por reencontrarse y compartir sus impresiones sobre nuevas lecturas. Y, para inaugurar la temporada, tuvimos la inmensa suerte de contar con la presencia de Emma Pedreira, autora muy querida además de muy premiada. Y que también ha sido coordinadora, durante muchos años, del club de lectura de la biblioteca Monte Alto. Ayer, 20 de septiembre, volvió para descubrir cuántos amigos sigue teniendo aquí. Y para charlar sobre su último libro, “Corazón e demais tripas“. Os dejamos con la lectura de las impresiones que Emma ha tenido de este encuentro, y unas fotos de la agradabilísima tarde que pasamos a su lado.
De Corazón.
Hai uns poucos anos deixei o clube de lectura porque tiña dúas fillas que plantar. Onte volvín por mor dun libro novo. Para acadar a completitude -esa que se enuncia tanto, da árbore, fillo e libro- teño que dicir que a árbore tamén está sementada en Monte Alto e medra desde unha semente que deixamos caer na terra aló en 1999. Xa choveu, e choveron libros e xente fantástica e poemas, presentacións, excursións e viaxes. Un grupo marabilloso de persoas que escriben e len e comparten a paixón da literatura e tamén da escrita que se foi engarzando dunha maneira espectacular durante tantos anos, facéndose perdurable e superando moitos malos momentos. Agora, nesta nova etapa de calma, Begoña coida deles cunha solvencia bibliófila envexable que desata as miñas ganas de volver, desta vez como oínte –ou como vivinte-.
Como non regresar, de cando en vez, aínda que sexa como convidada! E sempre que hai un motivo, a Biblioteca de Monte Alto dáme esa oportunidade de andar pola casa como se non marchara nunca. Así que onte levaba dous corazóns comigo: un, o de verdade, emocionado polo encontro con xente que había anos que non vía e o outro, o de papel, o meu novo libro de microrrelatos, Corazón e demais tripas, para destripalo, para xogar con el, para facer o que faciamos sempre cos libros cando eu era a que llos levaba para procurar un novo xeito de buscarlles o seu lugar ás letras. A responsabilidade de levar o libro propio á xente con tanto criterio e entusiasmo por opinar, e co asesoramento de Begoña, que agora os guía, facíame danzar entre o medo e a impaciencia.
Lembro que na aula na que estivemos (na que sempre temos estado) hai unha luz natural que vén de dentro; o lugar ilumínase polas bocas e polas páxinas que se abren. Hai un remexer de follas que semella todo un outono, unha quietude de ollos, moitos, que fai que te sintas animal único nunha emboscada apracible. E eu alí co meu libro, co meu corazón, abríndollo para dicirlles: erotismo feminista, límites entre o erótico e o pornográfico, o humor que caduca ou non se o sabemos coidar, o circo dos horrores humanos, as monxas castradoras que nos reprimiron para facernos boas e miratiquellessaiu, a sedución das cousas cotiás. E xogar a desmontar un dos contos, a ver se funcionaban outros na boca, como “LOST IN TRANSLATION: o teu corpo é pan comido”. E a gargallada, e os ollos moi abertos, e o silencio reconfortante, e as preguntas e a hora da que dispomos é líquida e vai desaparecendo. E as miñas moitas ganas de voltar máis e máis. E o meu corazón que fica alí, como sempre, ben protexido entre mans curiosas e lectoras; as mellores mans.Moitas grazas, Chus e Bego, almas de libro, ratiñas de biblioteca. Un pracer.
Celebración do “Día mundial do Teatro” co Club de Lectura de Monte Alto.
O 27 de marzo celébrase o “Día mundial do Teatro” e, despois de ensaiar có grupo algunhas lecturas dramatizadas, unhas cantas valientes atrevéronse a facer unha pequena representación de “fin de curso”. Coa inestimable axuda de Manolo Sánchez, Sofía, Juana, Elena, Marisé e Cuca levaron a cabo unha representación digna de Broadway e, sen demasiados medios nin atrezzo, foron capaces de meternos na escola de Moncho (o protagonista) e na súa aldea. A obra escollida foi unha estupenda adaptación teatral feita por Manolo da película “A língua das bolboretas“, de J. L. Cuerda, inspirada en tres relatos do libro “Qué me queres, amor“, de Manuel Rivas. Tanto o libro coma a película están traducidos a varios idiomas e todos coñecíamos a historia, pero vela representada polos compañeiros foi moi emotivo. Ante un público absolutamente entregado, as nosas actrices debutaron con éxito absoluto. Parabéns a todas e a nosa gratitude eterna para Manolo Sánchez, que fixo de director, guionista e narrador. Aquí queda o documento gráfico.
“Sonata de otoño / Sonata de invierno”, de Ramón del Valle-Inclán.
Una de las últimas lecturas del curso en el club de lectura de Monte Alto ha sido “Sonata de otoño / Sonata de invierno”. Begoña Varela, su coordinadora, nos cuenta las impresiones que esta lectura les ha causado.
Este año se celebra el 150 aniversario del nacimiento de Valle-Inclán. Maestro de la sátira y el esperpento, leer a Don Ramón ha sido un placer y ha dado pie a hablar de la generación del 98, de teatro y de música.
Las sonatas toman el título de un estilo de composición musical con el que guardan cierto paralelismo, y relatan las memorias ficticias del Marqués de Bradomín en diferentes momentos de su vida amorosa.
Comenzamos con “Sonata de otoño” (1902) que se desarrolla en Galicia, cuando Bradomín se encuentra en un pazo con una antigua amante a punto de morir. En “Sonata de invierno”(1905) Bradomín, herido en la Guerra Carlista, se encuentra convaleciente en un convento de Navarra, donde seduce a la joven Maximina, que resultará ser su hija. Con gran maestría, Don Ramón nos presenta a un Bradomín carente de escrúpulos que se ceba con un morbo sin límites en unas situaciones totalmente delirantes.La prosa modernista de este gallego “católico, feo y sentimental” es un despliegue de ingenio. Brillante, mordaz e irreverente y original. Así lo hemos definido entre todos.
Lectura de “A flor de piel”, de Javier Moro, e encontro con Antonio López Mariño.
La lectura de libro “A flor de piel“, de Javier Moro, fue todo un descubrimiento para los lectores y lectoras del club de Monte Alto. Begoña Varela, su coordinadora, nos relata las impresiones y el buen sabor de boca que les dejó:
Escogimos leer “A flor de piel” de Javier Moro para poder conocer a este autor; pero, sobre todo, porque esta historia nos descubre la vida de una mujer que vivió en A Coruña y ha pasado a la historia como la primera enfermera del mundo en misión internacional.
Es increíble que -como algunos de nosotros- muchos coruñeses no sepan todavía quién fue Isabel Zendal.
Nacida en una aldea de Ordes, esta madre soltera y directora de la Casa de Expósitos de A Coruña, se embarcó junto a 23 niños huérfanos en la Real Expedición Filantrópica que llevó la vacuna de la viruela por todo el mundo. Estos niños, a quienes cuidó en la durísima travesía que recorrió el mundo, serían el “contenedor vivo” de la vacuna y a ellos les debemos la erradicación de la enfermedad que más víctimas ha dejado en la historia. Junto a Isabel, dos médicos, Balmis y Salvany, hicieron posible esta aventura, y son ellos los que han trascendido a los libros de historia, mientras que la figura de Isabel -como suele suceder con las mujeres- es apenas conocida.
Para conocer a fondo la historia de Isabel, contactamos con Antonio López Mariño, periodista e investigador que documentó a Javier Moro sobre la figura y la vida de Isabel, y nos reunimos con él y con compañeros de otros clubes en la biblioteca Monte Alto. Allí escuchamos a Toño y pudimos transmitirle nuestras preguntas y curiosidades. Aprovecho para darle las gracias por ofrecerse a compartir sus investigaciones en una charla interesantísima.
La historia real de Isabel tiene poco que ver con la película que se rueda en estos días en Ferrol, inspirada en otro libro sobre el mismo tema de Almudena de Arteaga:” Ángeles custodios”. Y es que esta historia da para varios libros.
Begoña nos deja un enlace, un artículo de La Opinión de A Coruña, para curiosear para más información.
Emma Pedreira, galardonada por “Corazón e demais tripas”.
Con moita ledicia recibimos cada novo libro (e cada novo premio) que a nosa querida Emma Pedreira publica, como un agasallo. Nesta ocasión triunfou na VII Edición do Premio Narrativas Quentes organizada por Edicións Positivas.
Co gallo do Día Mundial da Poesía, que se celebra cada 21 de marzo, a CRTVG emitiu unha entrevista gravada na biblioteca Monte Alto, onde Emma foi, durante moitos anos, coordinadora do club de lectura. A súa obra “S/T“, (que tamén foi galardoada, neste caso co Premio López Abente) fálanos das súas lembranzas na pequena aldea do Eume onde viviu a súa infancia.
S/T podería significar sen título, sen terra, e nesta entrevista Emma fálanos sobre a importancia que teñen para ela a memoria, a orixe e a xenealoxía. Como sempre, unha delicia escoitala. Noraboa!
Blogs Clubs Lectura das Bibliotecas Municipais da Coruña 