Rematado o primeiro trimestre, os clubs de lectura da Rede Municipal de Bibliotecas fan un parón en Nadal. Pero conscientes que esta é sen dúbida unha boa época para ler ao tempo que celebramos e descansamos, dende o Club dos Luns da Biblioteca Fórum compartimos con vós as lecturas que ocuparon as nosas tertulias estes meses.

Estrenamos curso cun libro que, para algúns medios, foi o mellor do 2024, La llamada: un retrato da escritora e xornalista arxentina Leila Guerriero e editado por Anagrama.

O título do libro alude ao fortuíto contacto telefónico que salvou a vida de Silvia Labayru. A obra é un retrato de Silvia, adolescente secuestrada no ano 1976 con cinco meses de embarazo, torturada, violada e escravizada polos militares arxentinos. O que chama a atención é que, Silvia Labayru parece non encaixar no cánon de vítima que adoitamos manexar. Durante o seu cativeiro foi obrigada a infiltrarse, xunto a un dos seus captadores, na organización das Nais da Praza de Maio. Cando por fin é liberada pensou que rematara o inferno para ela… pero nada máis lonxe da realidade, xa exiliada en España, comezaba outro episodio moi cruel.

Sen dúbida, estamos ante un traballo extraordinario de documentación e entrevistas por parte da escritora. Leila Guerriero conforma un retrato complexo e íntimo no que superpón a historia dura da guerrilleira e a súa psicoloxía que se vai revelando tamén das súas conversacións cotiás. Guerriero aluma unha historia complexa na que se amalgaman unha constelación de recordos con retallos do presente, desde a escoita dispoñible dunha xornalista que non xulga, sinxelamente está atenta.

Continuamos coa novela La tierra que pisamos de Jesús Carrasco, de quen xa lemos en ocasións anteriores “Llévame a casa”.

Adentrámonos nun escenario rural con tintes distópicos: unha rexión estremeña (Terra de Barros) nunha futura España que foi anexionada polo Imperio (non se cita pero pode supoñerse unha Gran Alemaña) e a que o exército invasor continúa as tarefas de pacificación. A ese lugar retirouse un matrimonio de vencedores, o cruel coronel Iosif Holman, agora reducido a un refugallo humano, e a súa esposa Eva, a narradora. O conflito exponse cando un home enigmático, Leva, que se nega a falar, refúxiase no horto da leira, entre bancais e hortalizas.

Estamos ante unha ucronía, que critica a realidade pasada e presente metaforizándoa nun mundo paralelo. Reencontramos trazos xa coñecidos en Carrasco, forza narrativa, unha paisaxe despoboada, o illamento duns poucos personaxes, unha fuxida misteriosa, a violencia latente a piques de descargar a súa furia, a compaixón e o horror.

Cambiamos totalmente de rexistro con La mala costumbre de Alana S. Portero editado por Seix Barral. Alana é escritora, poeta, dramaturga e directora escénica española que escribe sobre cultura, feminismo e activismo LGTB cun enfoque concreto na realidade das mulleres trans.

La mala costumbre é unha obra que nos amosa, desde unha primeira persoa, a adolescencia e a mocidade dun eu atrapado nun corpo que non recoñece pero co que sobrevive tentando comprenderse, nun mundo cheo de violencia e nun barrio de Madrid, San Blas, arrasado polas drogas, as mortes, a pobreza e a clandestinidade. Unha obra destacable tanto pola historia descrita como pola maxistral técnica narrativa, tanto no uso da linguaxe como na exposición das distintas fases evolutivas da protagonista.

Alana consegue facernos comprender e sentir o duro que é sentirse un impostor e traizoar a túa propia identidade, o medo e a vergoña a non estar á altura das expectativas da xente. La mala costumbre fala da infancia nun barrio obreiro, de pais deslomados a traballar que non che entenden pero protéxente, de aceptación, disidencia e tamén de sororidade.

Seguimos cunha historia potente sobre as relacións nai-filla con Vencellos feroces da crítica, xornalista, ensaísta e escritora de memorias estadounidense Vivian Gornick.

Nai e filla nunca se levaron ben. A pesar diso, ambas gozan dos seus paseos polas rúas de Nova Iork. Mentres conversan e lembran a súa vida xunto a aquelas familias xudías coas que compartían un bloque de pisos no Bronx, os lectores imos descubrindo canto se parecen nai e filla a pesar de todo. A nai que desprega unha forte personalidade, tivo unha mocidade moi activa politicamente e, con todo, elixiu, primeiro, vivir no AMOR ao seu marido e despois, tras a súa morte, no sufrimento sen el. Agora sente que non viviu a vida que lle estaba destinada, unha profunda carencia que lle leva mesmo a sentir ciúmes da vida que leva a súa propia filla.

En Vencellos Feroces asistimos a un proceso de cambio que se veu producindo nas mulleres ao longo das últimas décadas á hora de determinar o que é importante nas súas vidas e de establecer a nova forma de relacionarse cos homes. Estamos ante un libro sinxelo e intelixente, brutal no honesto e no cotián, fermoso en todas as súas formas. Cun uso intelixente e sutil da linguaxe, atrápate e lévate por toda a historia de principio a fin.

Un libro que sen dúbida foi éxito rotundo foi Otra vida por vivir do escritor Theodor Kallifatides e editado por Galaxia Gutenberg.

Estamos ante unha novela biográfica.Theodor é un gran autor sueco, de orixe grega. Escribiu máis de corenta libros. A vida sorriulle, fama, premios, vida familiar. Pero á súa ancianidade decide volver e reencontrarse a si mesmo no seu país natal, porque xa non se sente sueco, aínda que tampouco se sente de todo grego. Escribe este libro, o primeiro escrito en grego, gañando en España o Premio Cálamo Extraordinario en 2019. “Eu quería que todo seguise sendo como antes”. Ese é un dos dramas do expatriado. Soña con volver ao que deixou. Pero iso xa non existe máis que na súa embazada memoria”. “Otra vida por vivir”, é un libro reflexivo onde o autor se sincera consigo mesmo e co lector.

Os temas de debate na tertulia xiraron arredor dunha suxestiva diversidade de temas. A súa incursión no cine, a emigración a Suecia, como a deshumanización afecta enormemente o autor, incidindo á súa vez no seu bloqueo creativo. O regreso a Grecia e en concreto a Atenas, desgarra o corazón de Theodor pola situación de pobreza na que vive boa parte da poboación. Pero ao mesmo tempo o reencontro coas súas raíces proporciona a Theodor o impulso que necesitaba para a escritura no seu idioma deste libro.

Theodor Kallifatides publicou máis de corenta libros de ficción, ensaio e poesía traducidos a varios idiomas. Naceu en Grecia en 1938, e emigrou a Suecia en 1964, onde consolidou a súa carreira literaria. Traduciu do sueco ao grego a grandes autores como Ingmar Bergman e August Strindberg, así como do grego ao sueco. No 2023 recibiu a Medalla de Ouro do Círculo de Belas Artes de Madrid.

E rematamos o trimestre cun libro diferente, Sangre Horchata da autora de foz Luisa Castro.

A novela expón a vida dunha peculiar familia adiñeirada coas súas non menos peculiares rutinas que coñecemos a través do diario que a súa protagonista, Belén, dá forma segundo os seus recordos con case 30 anos, do vivido durante a súa adolescencia e xa coas pezas do quebracabezas máis encaixadas. Un pai en cadeira de rodas, un equipo de xestión paterna ante a súa potencial futura ausencia, un medio irmán uns anos maior que ela coa súa propia vía de escape, e unha nai nunha distancia física e figurada que, “canto máis lonxe estivese” mellor para non alterar a xa de seu anormal vida que levaban, e sen o máis mínimo indicio de botala de menos.

Abundan as referencias culturais, sobre todo cinematográficas, que engaden significación á historia. Latexan argumentos como a nai ausente, a falta de atención na infancia, a tristeza do fracaso, os segredos, o desamparo a calquera idade ou o quebracabezas que é cada familia. Un relato cunha narración impecable, con varios quiebros de guión e saltos no tempo, con pinceladas e tintes cómicos sobre o que dentro desa casa ocorre, porque “a cada un tócalle vivir a súa vida e a que herda”.

Agardamos que algunha destas lecturas vos acompañe este nadal, podes consultar a súa dispoñibilidade a través do noso catálogo. E non esquezades  botar un ollo á nosa guía que, ano tras ano, deixa na túa porta as nosas suxestións de “Historias de regalo” para estas datas.