Yearly Archives: 2013
A Coruña: un escenario de novela
A Coruña ao longo da súa historia constituíu tema ou foi escenario de novelas, relatos, contos…de escritores que lle dedicaron a súa imaxinación e as súas palabras, de maneira que se podería falar dunha A Coruña literaria.
Con motivo do Día do Libro, nas nosas bibliotecas podes atopar unha escolma de libros e películas que teñen á nosa cidade entre as súas páxinas e escenas. Libros e películas que convidamosvos a lectores e visitantes das nosas Bibliotecas a levalas en préstamo e pola contra pedimosvos que nos axudedes a mellorar e ampliar esta selección que podedes atopar na nosa wiki “A Coruña, un escenario de novela”: Un amor pequeño de Alejandro Gándara, Contos da Coruña de Xurxo Souto, La cruz de San Andrés de Camilo José Cela, La Tribuna de Emilia Pardo Bazán, Crímenes exquisitos de Nieves Abarca…
Que títulos botas en falta? que obra ambientada na Coruña esquecimos na nosa selección?
Presentación da obra “Los libros prestados”, de Xabier López López
Mañá xoves 18 de abril, na Biblioteca Municipal Ágora, terá lugar a presentación da obra de Xabier López López: “Los libros prestados“, editada en marzo de 2013 en castelán por Libros de Pizarra.
Unha obra composta de catro relatos de xénero e temática completamente diferente, pero que teñen algo en común. En palabras do propio autor, os protagonistas de todos os relatos non son os libros senón os lectores, isto é, o importante é contar o que agochan as vidas dos que len.
A vida do catedrático Gutiérrez de Azpiaza que sobrevive a unha horrible e misteriosa matanza o 15 de xaneiro de 1943, en plena II Guerra Mundial, en “El corazón de la taiga”. A vida do Señor André, vendedor de enciclopedias, e a súa relación coa bibliotecaria Isabella, retratata en “La noche de Walpurgis”. E a vida dun guionista obsesionado por devolver persoalmente todos aqueles libros que algunha vez lle deixaron e que por unha ou outra razón non devolvera no seu momento, contada en “Los libros prestados”, relato que tamén dá título a toda a obra. Para rematar finalmente no último relato “Discurso del método” coa disertación do protagonista que conclúe que o único relevante é o acto literario en si mesmo:
“Lo importante para la humanidad no es lo que se escribe sino el porqué y el cómo de la escritura, esto es, por qué y cómo se escribe”
Podedes atopar este libro nas nosas Bibliotecas Municipais, tanto a edición en castelán como a edición orixinal en galego. E se queredes saber máis da obra e do autor, nos vos perdades a presentación!
DÍA DO LIBRO: un xeito de celebralo
A estas alturas ninguén se sorprende da paixón que desde as Bibliotecas Municipais da Coruña poñemos no libro e a lectura. Este ano imos volver demostralo coas actividades que tradicionalmente desenvolvemos no DÍA DO LIBRO e con outras novas que poñemos en marcha este ano por vez primeira.
.: Quedada lectora
Recordades a quedada lectora doutros anos? Nesta ocasión intentaremos ser máis e, se cadra, ler aínda máis alto para que nos escoiten ben lonxe! Infórmate de todo e non nos faltes.
.: Consultorio de lectura
Desde o venres 19 abriremos as portas do xa clásico Consultorio de lectura no que compañeiros expertos en cómic, literatura infantil, narrativa de terror, romántica, etc “recetarán” lecturas que alivian doenzas. Xa sabes: se tes algunha necesidade lectora ou unha leve dor literaria pásate por alí, os nosos bibliotecarios de cabeceira e os especialistas acabarán con elas.

.: Libros nas estacións de tren, buses e aeroporto
Repartiremos libros entre os viaxeiros entre as 12 e as 18 horas.
.: Visitas guiadas
Durante toda a semana as Bibliotecas Infantil e Xuvenil e Estudos locais convídannos a unha serie de visitas guiadas para descubrir os tesouros literarios infantís e o pasado e o futuro da nosa cidade, respectivamente.
Como novidade do 2013, entre as 19 e as 20 horas teremos, tamén no Obelisco:
.: un photocall no que ti serás a nosa estrela. Farémosche unha foto que despois poderás descargar desde a web
.: soltaremos ao aire globos con mensaxes. Achégate e elixe a túa
.: libros libres. Sabes que é o bookcrossing? Achégate e descúbreo.
Actividades diversas e, esperamos, para todos os gustos nas que contamos con vervos a todos
Carta de una desconocida de Stefan Zweig
El martes comenzamos con Carta de una desconocida de Stefan Zweig, nuestro Club de Lectura Ágora.
En primer lugar, queremos dar la Bienvenida a todos sus miembros.
Hemos empezado a conocernos y en nuestra primera sesión ha quedado patente la ilusión, la implicación, las ganas de participar, y el amor por la lectura de todas.
Somos un grupo muy heterogéneo y nuestra primera lectura ha creado mucha controversia. Hemos tenido opiniones muy diferentes y muy enriquecedoras. Auguramos mucho debate y muy buenos momentos.
El libro Carta de una desconocida y su autor aparecen perfectamente retratados en los post que en este blog han escrito el Club “Café con libros” de Rosales y el Club de lectura de Castrillón, os invitamos a que los consultéis.
Solo vamos a ensalzar uno de los rasgos más característicos de Stefan Zweig, el de “maestro de la amistad“, a través de las palabras que Klauss Man dedicó a su idolatrado escritor en su libro El condenado a vivir:
Con la muerte de Stefan Zweig no sólo desaparece una de las figuras más representativas de la literatura moderna, sino también un hombre eminente y muy bien informado, un mecenas, y un auténtico enamorado de las letras. “Enamorado” parece la palabra más adecuada para describir la actitud de Zweig hacia la vida y hacia la literatura. Tenía una curiosidad inmensa, siempre andaba ávido de nuevas aventuras intelectuales y estaba listo para vivirlas. Con fervor y celo, no dejó de explorar ni de elogiar los aspectos continuadamente nuevos del universo literario(…) Zweig, no espera ni pretende cambiar el mundo escribiendo; su única ambición es atenuar la violencia del sufrimiento humano haciéndonos más conscientes de sus raíces y sus causas.
Si es una delicia leer a Stefan Zweig , también puede ser escucharlo. Os recomendamos los Audiolibros que del autor podéis encontrar en las Bibliotecas Municipales: 24 horas en la vida de una mujer , La primera palabra a través del océano o Una partida de Ajedrez
Nuestra próxima lectura es La sonrisa etrusca, un modesto homenaje a José Luis Sampedro, escritor, economista, humanista y maestro en sencillez, humanidad, inteligencia y ternura.
Leer es vivir la vida propia y la de otros
José Luis Sampedro
Miguel Mihura y Tres sombreros de copa
En Café con Libros nos acercamos al teatro español de la mano de Miguel Mihura y su comedia, Tres sombreros de copa.
La Obra
Obra maestra del teatro humorístico español, Tres sombreros de copa se escribió en 1932.
La fuerza dramática de Tres sombreros de copa está en la colisión de dos mundos irreconciliables, pero necesitados entre sí, que parten de dos concepciones vitales opuestas. El mundo burgués, cursi, adinerado y limitado por una moral que a veces es tan estricta en sus formas como desgarrada en su fondo, de una provincia española, y el mundo inverosímil, errante, libre y sin esperanzas que forman las graciosas muchachas que integran el ballet del music-hall. Cada uno de estos mundos se rige y sustenta por leyes distintas y genuinamente propias. En ella aparecen los temas que van a ser constantes en sus libros , el choque entre la imaginación y la realidad, entre el mundo convencional y la libertad.
Se trata de una obra de humor amargo y ácido y de una enorme comicidad conseguida especialmente a través de un lenguaje disparatado, que no se adecua a la situación y por los múltiples y estrafalarios personajes que Mihura pone en escena.
Con esta obra, Miguel Mihura obtuvo el Premio Nacional de Teatro en 1952
Miguel Mihura
“Soy bueno y malo, perezoso y activo, simpático y antipático, triste y alegre, francófilo y germanófilo, modesto y vanidoso, tonto y listo. Soy, por lo tanto, como esos discos de gramófono, que por una cara tienen grabada una dulce melodía y por la otra cara una tabarra. Y todo depende de que se acierte a colocarme de un lado u otro en el tocadiscos”. Miguel Mihura
Nacido en Madrid en 1905, su faceta de autor, actor y empresario teatral le permitió conocer el teatro desde diferentes ópticas. El joven Mihura abandonó sus estudios para dedicarse al humor y la historieta en revistas como Gutiérrez, Buen Humor y Muchas Gracias.
Durante los años veinte, trabajó como periodista. Son años bohemios, de tertulias en los cafés, donde conocerá a importantes periodistas del género humorístico como Edgar Neville y Enrique Jardiel Poncela.
Mihura fue uno de los fundadores de las revistas humorísticas La Ametralladora, que se publicaba en Valladolid y que dirigió durantela Guerra Civil, sus artículos aparecían con el pseudónimo Lilo; y La Codorniz, revista que dirigió hasta 1946. Esta revista es uno de los capítulos más importantes de la literatura humorística española del siglo pasado.
Aunque empezó a escribir antes de la guerra, su reconocimiento fue tardío, pues sólo estrenó con regularidad a partir de la década delos cincuenta: en 1932 escribió Tres sombreros de copa, que no publicó hasta 1947, y no fue representada hasta 1952 (veinte añosdespués de escrita).
Otras destacadas comedias suyas son: El caso de la señora estupenda, A media luz los tres, El caso del señor vestido de violeta, ¡Sublime decisión!, Melocotón en almíbar, Maribel y la extraña familia (Premio Nacional de Teatro 1959-1960), Ninette y un señor de Murcia, La decente (Premio «Espinosa y Cortina» dela Real Academia Española), Sólo el amor y la luna traen fortuna.
Durante la Guerra Civil, se refugió en San Sebastián con el bando nacional y militó en la Falange Española. Allí fue director de una revista de propaganda para los soldados del frente. Más tarde, en 1941, esta revista se convertirá en La Codorniz, considerada como el estandarte paródico de las convenciones sociales del momento. El tema de la libertad aparecerá también en ¡Sublime decisión! (1955), Mi adorado don Juan (1956) y La bella Dorotea (1963), si bien desde perspectivas diferentes.
A partir de la década de los cincuenta se produce un cambio en la obra de Mihura: la sátira se impone sobre el humor. Este viraje, que se aprecia ya en El caso de la señora estupenda (1953), se consolida en A media luz los tres.
Como autor para el cine, fue autor, solo o en colaboración, de los guiones de numerosas películas, algunas tan destacadas como La hija del penal (dirigida por E. Maroto), Boda en el infierno (dirigida por Tony Román), La calle sin sol (dirigida por Rafael Gil), La corona negra (dirigida por Luis Saslawski), Bienvenido, Mr. Marshall (dirigida por Luis García Berlanga)
Miguel Mihura fue elegido, en 1976, para ocupar el sillón K de la Real Academia Española de la Lengua, pero no llegó a leer el discurso de ingreso porqué murió en Madrid el 28 de octubre.
Siguiendo con nuestros grandes escritores nuestra próxima lectura, en Café con libros será “Historia de una maestra” de Josefina R. Aldecoa
José Luis Sampedro
Hoy, 9 de abril, es un día muy triste: murió José Luis Sampedro… un ser admirado y admirable, coherente, humanista y humano… se murió el domingo pero dejo dicho que no quería que se supiese, no quería circos mediáticos. Vida y muerte discretas, para permanecer ya está su obra

El maestro Juan Martínez que estaba allí
La guerra no la hacen los hambrientos.
Una novela que estamos leyendo en otro club cuenta una historia que se puede confundir con la autobiografía de la autora. Preguntada esta si eso era así contestó: “Yo no he contado la historia tal como fue, lo hice tal como me hubiese gustado que fuese”.
Esta definición podríamos aplicarla a la novela que nos ocupa. Lo que nos cuenta es lo que Juan Martínez, nacido en Burgos , bailarín flamenco, le relato sobre los azarosos años iniciales de la primera guerra mundial y especialmente lo acontecido en los de la implantación de la revolución bolchevique en Rusia, que ellos vivieron allí, siendo allí la capital de Ucránia, Kiev.
Con todas las deformaciones que se quieran suponer no cabe duda que lo narrado es algo que se basa en testimonios de alguien que lo vivió en primera persona. Las circunstancias que se dieron en aquel lugar, en aquellos años de la casi desconocida guerra civil que asoló Rusia y terminó con la implantación del sistema soviético y el aplastamiento de toda disidencia. Se describen una serie de incidentes dramáticos que sin darnos cuenta nos atraen y encandilan y nos hacen pensar en si son o no reales ya que parecen sacados de las peores pesadillas de la mente humana.
También es interesante la forma en que el autor, Chaves Nogales, periodista republicano, nos narra los hechos. Lo hace de una manera neutral, sin dejar de señalar crueldades o bondades según el color político de quien las realiza. Es probable que haya influido en ello la manera de contar del testigo de estos sucesos, una persona que no deja lugar a dudas que no tiene más interés en el mundo que ganarse la vida con su arte y que huye de todo signo político u opresión. El inicio de la guerra mundial le coge en Turquía y allí permanece hasta que esta se acerca peligrosamente a su capital. Decide trasladarse a Rusia a través de Bulgaria y Rumanía pensando que en un país tan grande encontrará lugares en que la guerra no incomode demasiado y poder seguir viviendo de lo que sabe hacer y que parece lo hace muy bien. No es así y los acontecimientos le hacen pasar por unas situaciones que no tenía previstas y en las que su principal ocupación será sobrevivir junto a su compañera Sole.
La novela está escrita en 1934. Lo que cuenta es un presagio de lo que pocos años después sucedería en España y en Europa, la imposición de unos modelos de convivencia a sangre y fuego. En este sentido entendemos que la novela es manifiestamente contraria a todo belicismo.
Pese a la tragedia que se nos expone hay momentos en que asoma el humor, o al menos a tomar las cosas como vienen aunque esto nos parezca irónico. Pero la supervivencia tiene estas cosas y como antes comenté, en el fondo lo que Chaves nos relata se parece mucho a un guión de esos programas televisivos en los que los protagonistas tienen que apañárselas para salir adelante sin otros recursos que su ingenio y capacidad de adaptación al medio en que se encuentran.
Animo a leer el prólogo que de la novela hace Andrés Trapiello. Es muy esclarecedor sobre la personalidad del autor y las circunstancias en que escribió esta y otros libros sobre temas de actualidad en aquellos momentos, alrededor de los años 3o del siglo pasado.
Manuel Chaves Nogales, nació en Sevilla en 1897 y falleció en Londres en 1944. Su familia
era de clase media y un gran nivel cultural.
Cuando contaba 17 años (1914) fallece su padre. Esto le lleva a simultanear sus estudio de Filosofía y Letras con trabajos de periodismo, actividad muy ligada a su parentela ya que tanto su abuelo materno como su tío por parte de padre habían ejercido esa profesión. De 1918 a 1921 aparece como redactor de El Noticiero Sevillano y La Noche. En 1920 publica su primer libro, Narraciones maravillosas y biografías de hombres humildes y desconocidos.
En 1921 ya casado y con una hija se traslada a Madrid . Trabaja en El Heraldo – del que llegó a ser redactor jefe- coincidiendo con Cesar González Ruano. Comienza a participar en tertulias literarias y en año 1927, fecha importante para las letras hispanas, gana el premio más prestigioso del periodismo español, el Mariano de Cavia, por el reportaje La llegada de Ruth Elder a Madrid, la primera mujer en cruzar en solitario el Atlántico a bordo de un avión Junkers.
Entre 1927 y 1937 su vida es un constante ir y venir desde España a Europa. Son años en los que alcanza el cenit profesional, realizando audaces reportajes. Es un entusiasta de la naciente aviación embarcándose en arriesgadas peripecias aéreas que relata en La vuelta al mundo en un avión. Un pequeño burgués en la Rusia roja (1929). La bolchevique enamorada también se inspira en ese viaje. En 1930 volvió a recorrer Europa y de ese periplo son otros libros sobre la revolución soviética, Lo que a quedado del imperio de los zares (1931)y la novela que nos ocupa, El maestro Juan Martínez que estaba allí (1934).
En 1935 publicó su obra más famosa, Juan Belmonte, matador de toros. Su vida y sus hazañas. Esta biografía del maestro Juan Belmonte está considerada como uno de los mejores libros taurinos que se han escrito. En 1931 se convirtió en director de Ahora, periódico próximo a las tesis de Manuel Azaña, de quien Chaves fue políticamente partidario. Viaja mucho y escribe sobre los acontecimientos que se están produciendo. Entrevistó a Josehp Goebbels, ministro de Propaganda de Hitler, al que calificó de “ridículo e impresentable” y advirtió de los campos de trabajo del nuevo nazismo alemán.
Al estallar la Guerra Civil en España se puso al servicio de la República. Aguantó hasta que el gobierno abandono Madrid, momento en que se exilió en París. Es allí donde escribe su testimonio sobre la contienda, que lleva el título de A sangre y fuego. Héroes, bestias y mártires de España (publicado en Chile en 1937). Esta obra es un alegato contra las brutalidades de la guerra incluidas las de su propio bando, el republicano.
Convencido demócrata luchó contra el fascismo que amenazaba Europa, poniendo su pluma al servicio de este fin. Ello le granjeo un lugar en la lista de la Gestapo. Cuando los alemanes llegan a París, Chaves se traslada a Londres solo, (su mujer e hija regresan a España en 1940). Allí vive durante cuatro años ejerciendo su actividad periodística y denunciando los extremos tanto de la derecha como de la izquierda.
Su muerte por peritonitis se produjo en Mayo de 1944. Tenía 46 años de edad. Está enterrado en Londres.
O único que queda é o amor de Agustín Fernández Paz
E cando me decato de como imos pasar por este mundo sen deixar rastro despois de levar unhas vidas estúpidas, comprendo con rabia que na vida o único que queda é o amor
Este libro foise facendo durante varios anos, pero estes contos teñen un fío común que lle da a unidade ao conxunto.
Todos falan da importancia do amor, ese sentimento capaz de transformarnos máis profundamente que calquera outro, e tamén da súa ausencia, do baleiro que deixa nas persoas cando as voltas da vida o fan imposible.
Pero este libro é para min, un libro sobre a importancia da lectura nas nosas vidas, pois contén unha homenaxe explícita a outros libros que o autor apreza especialmente, e dos cales inclúe fragmentos. Desta maneira provócase no lector o desexo de achegarse a: José Ángel Valente, Paul Auster, Pablo Neruda, Xulio López Valcárcel, W.B. Yates …
Agustín Fernández Paz é uno dos escritores máis coñecidos e valorados no ámbito da literatura infantil e xuvenil en Galicia, en España e no extranxeiro. Mestre e licenciado en Ciencias da Educación, desenvolve unha amplia actividad teórica e divulgativa na promoción lectora.
Gañador de Premios da talla do: Merlín, Lazarillo, O barco de vapor, Martin Sarmiento… Foi recoñecido dúas veces como o mellor autor do ano pola Federación de Libreiros de Galicia e pola Asociación Galega de Editores. A OEPLI acordou designalo como candidato español ao Premio Andersen 2012.
O seu libro O único que queda é o amor, obtivo en 2008 o Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil que concede o Ministerio de Cultura de España é foi incluido na IBBY Honour List en 2010.
A petición dos nosos integrantes de “Café con libros” a nosa próxima lectura será unha obra de teatro. Animámosnos con Don Miguel Mihura e os seus “Tres sombreros de copa”.
LIBERTAD. Jonathan Franzen
Hai novelas que funcionan como un puzzle pero non chegamos a sabelo até que todo por fin encaixa. Primeiro reunimos un conxunto de pezas que non saberemos até moito despois para qué nos servirán e tratamos de buscarlles unha conexión e mentres a historia se desevolve, as arestras van puíndose, os lados atopándose e encaixando as fendas entre si.
En LIBERTAD, do norteamericano Jonathan Franzen (Chicago, 1959), cada unha das pezas que se nos ofrecen ten un nome propio, unhas características físicas, unha historia pasada e un desenvolvemento individual e tanxencial co dos demais. Así vai armándose a estrutura da historia e vai rolando a acción.
O que comeza nun barrio residencial de clase media da periferia dunha cidade norteamericana típica e remata (isto non é un spoiler) no mesmo punto dun idéntico barrio noutra cidade semellante e, apostando por unha estrutura circular, é a historia dos Berglund, unha familia normal, americanos de clase acomodada de ascendencia europea e de ideas progresistas.
De cada un dos Berglund iremos coñecéndoo todo, as súas orixes, a infancia, os recordos, os remorsos e cómo os límites dos seus respectivos mundos entran en conflito cos mundos dos demais, creando os alicerces desta historia.
A liberdade á que se refire o título escollido por Franzen é non tanto a liberdade soñada como a posible, a que nos pode permitir o conxunto de liberdades dos demais, e vai sendo desafiada polo desenvolvemento de cada un dos personaxes que flutúan polas páxinas da novela.
Walter e Patty Berglund son un matrimonio maduro, típica estampa do soño americano estándar, unha boa vivenda, bo traballo do cabeza de familia, unha discreta e pulcra nai ama de casa, fillos educados en colexios estupendos e moitas historias –persoais- que ocultar que foron as que permitiron a cada un deles chegar a ese punto das súas vidas.
Richard, amigo de Walter dos tempos da universidade e obxecto de curiosidade e desexo por parte de Patty é o terceiro lado do triángulo que descompensará a perfección do matrimonio xa aborrecido, demasiado políticamente correcto e é tamén o punto en que esperta o primeira concepción da liberdade: a de escoller.
Con repentinas referencias a Guerra e Paz, o triángulo formado por Walter, Patty e Richard, suporá un epicentro da acción e o protagonismo irá dun a outro como eixo central, entramándose a evolución de cada un e os seus puntos de vista ao longo do tempo, mentres a través de argucias narrativas como flash backs, recordos, memorias e até unha autobiografía da propia Patty, chegamos a ver cómo a liberdade dirixe os nosos soños pero tamén nos afasta deles.
E xunto con eles tres, os fillos dos Berglund, as súas parellas, a compañeira de traballo de Walter, os pais e nais de cada un deles, todos os personaxes que conformaron aos protagonistas e os foron puíndo até facelos como son, van entrelazándose nesta historia de ecoloxismo, política, valores post 11-S, republicanos e neocons, pais e fillos e que non deixa de ser un reflexo de nós mesmos, de cómo a liberdade nos levou a elexir entre varias opcións e, mesmo estando conformes coa escollida, nunca deixaremos de pensar nas que quedaron sen escoller…
http://es.wikipedia.org/wiki/Jonathan_Franzen













