José Luis Sampedro
Hoy, 9 de abril, es un día muy triste: murió José Luis Sampedro… un ser admirado y admirable, coherente, humanista y humano… se murió el domingo pero dejo dicho que no quería que se supiese, no quería circos mediáticos. Vida y muerte discretas, para permanecer ya está su obra

El maestro Juan Martínez que estaba allí
La guerra no la hacen los hambrientos.
Una novela que estamos leyendo en otro club cuenta una historia que se puede confundir con la autobiografía de la autora. Preguntada esta si eso era así contestó: “Yo no he contado la historia tal como fue, lo hice tal como me hubiese gustado que fuese”.
Esta definición podríamos aplicarla a la novela que nos ocupa. Lo que nos cuenta es lo que Juan Martínez, nacido en Burgos , bailarín flamenco, le relato sobre los azarosos años iniciales de la primera guerra mundial y especialmente lo acontecido en los de la implantación de la revolución bolchevique en Rusia, que ellos vivieron allí, siendo allí la capital de Ucránia, Kiev.
Con todas las deformaciones que se quieran suponer no cabe duda que lo narrado es algo que se basa en testimonios de alguien que lo vivió en primera persona. Las circunstancias que se dieron en aquel lugar, en aquellos años de la casi desconocida guerra civil que asoló Rusia y terminó con la implantación del sistema soviético y el aplastamiento de toda disidencia. Se describen una serie de incidentes dramáticos que sin darnos cuenta nos atraen y encandilan y nos hacen pensar en si son o no reales ya que parecen sacados de las peores pesadillas de la mente humana.
También es interesante la forma en que el autor, Chaves Nogales, periodista republicano, nos narra los hechos. Lo hace de una manera neutral, sin dejar de señalar crueldades o bondades según el color político de quien las realiza. Es probable que haya influido en ello la manera de contar del testigo de estos sucesos, una persona que no deja lugar a dudas que no tiene más interés en el mundo que ganarse la vida con su arte y que huye de todo signo político u opresión. El inicio de la guerra mundial le coge en Turquía y allí permanece hasta que esta se acerca peligrosamente a su capital. Decide trasladarse a Rusia a través de Bulgaria y Rumanía pensando que en un país tan grande encontrará lugares en que la guerra no incomode demasiado y poder seguir viviendo de lo que sabe hacer y que parece lo hace muy bien. No es así y los acontecimientos le hacen pasar por unas situaciones que no tenía previstas y en las que su principal ocupación será sobrevivir junto a su compañera Sole.
La novela está escrita en 1934. Lo que cuenta es un presagio de lo que pocos años después sucedería en España y en Europa, la imposición de unos modelos de convivencia a sangre y fuego. En este sentido entendemos que la novela es manifiestamente contraria a todo belicismo.
Pese a la tragedia que se nos expone hay momentos en que asoma el humor, o al menos a tomar las cosas como vienen aunque esto nos parezca irónico. Pero la supervivencia tiene estas cosas y como antes comenté, en el fondo lo que Chaves nos relata se parece mucho a un guión de esos programas televisivos en los que los protagonistas tienen que apañárselas para salir adelante sin otros recursos que su ingenio y capacidad de adaptación al medio en que se encuentran.
Animo a leer el prólogo que de la novela hace Andrés Trapiello. Es muy esclarecedor sobre la personalidad del autor y las circunstancias en que escribió esta y otros libros sobre temas de actualidad en aquellos momentos, alrededor de los años 3o del siglo pasado.
Manuel Chaves Nogales, nació en Sevilla en 1897 y falleció en Londres en 1944. Su familia
era de clase media y un gran nivel cultural.
Cuando contaba 17 años (1914) fallece su padre. Esto le lleva a simultanear sus estudio de Filosofía y Letras con trabajos de periodismo, actividad muy ligada a su parentela ya que tanto su abuelo materno como su tío por parte de padre habían ejercido esa profesión. De 1918 a 1921 aparece como redactor de El Noticiero Sevillano y La Noche. En 1920 publica su primer libro, Narraciones maravillosas y biografías de hombres humildes y desconocidos.
En 1921 ya casado y con una hija se traslada a Madrid . Trabaja en El Heraldo – del que llegó a ser redactor jefe- coincidiendo con Cesar González Ruano. Comienza a participar en tertulias literarias y en año 1927, fecha importante para las letras hispanas, gana el premio más prestigioso del periodismo español, el Mariano de Cavia, por el reportaje La llegada de Ruth Elder a Madrid, la primera mujer en cruzar en solitario el Atlántico a bordo de un avión Junkers.
Entre 1927 y 1937 su vida es un constante ir y venir desde España a Europa. Son años en los que alcanza el cenit profesional, realizando audaces reportajes. Es un entusiasta de la naciente aviación embarcándose en arriesgadas peripecias aéreas que relata en La vuelta al mundo en un avión. Un pequeño burgués en la Rusia roja (1929). La bolchevique enamorada también se inspira en ese viaje. En 1930 volvió a recorrer Europa y de ese periplo son otros libros sobre la revolución soviética, Lo que a quedado del imperio de los zares (1931)y la novela que nos ocupa, El maestro Juan Martínez que estaba allí (1934).
En 1935 publicó su obra más famosa, Juan Belmonte, matador de toros. Su vida y sus hazañas. Esta biografía del maestro Juan Belmonte está considerada como uno de los mejores libros taurinos que se han escrito. En 1931 se convirtió en director de Ahora, periódico próximo a las tesis de Manuel Azaña, de quien Chaves fue políticamente partidario. Viaja mucho y escribe sobre los acontecimientos que se están produciendo. Entrevistó a Josehp Goebbels, ministro de Propaganda de Hitler, al que calificó de “ridículo e impresentable” y advirtió de los campos de trabajo del nuevo nazismo alemán.
Al estallar la Guerra Civil en España se puso al servicio de la República. Aguantó hasta que el gobierno abandono Madrid, momento en que se exilió en París. Es allí donde escribe su testimonio sobre la contienda, que lleva el título de A sangre y fuego. Héroes, bestias y mártires de España (publicado en Chile en 1937). Esta obra es un alegato contra las brutalidades de la guerra incluidas las de su propio bando, el republicano.
Convencido demócrata luchó contra el fascismo que amenazaba Europa, poniendo su pluma al servicio de este fin. Ello le granjeo un lugar en la lista de la Gestapo. Cuando los alemanes llegan a París, Chaves se traslada a Londres solo, (su mujer e hija regresan a España en 1940). Allí vive durante cuatro años ejerciendo su actividad periodística y denunciando los extremos tanto de la derecha como de la izquierda.
Su muerte por peritonitis se produjo en Mayo de 1944. Tenía 46 años de edad. Está enterrado en Londres.
O único que queda é o amor de Agustín Fernández Paz
E cando me decato de como imos pasar por este mundo sen deixar rastro despois de levar unhas vidas estúpidas, comprendo con rabia que na vida o único que queda é o amor
Este libro foise facendo durante varios anos, pero estes contos teñen un fío común que lle da a unidade ao conxunto.
Todos falan da importancia do amor, ese sentimento capaz de transformarnos máis profundamente que calquera outro, e tamén da súa ausencia, do baleiro que deixa nas persoas cando as voltas da vida o fan imposible.
Pero este libro é para min, un libro sobre a importancia da lectura nas nosas vidas, pois contén unha homenaxe explícita a outros libros que o autor apreza especialmente, e dos cales inclúe fragmentos. Desta maneira provócase no lector o desexo de achegarse a: José Ángel Valente, Paul Auster, Pablo Neruda, Xulio López Valcárcel, W.B. Yates …
Agustín Fernández Paz é uno dos escritores máis coñecidos e valorados no ámbito da literatura infantil e xuvenil en Galicia, en España e no extranxeiro. Mestre e licenciado en Ciencias da Educación, desenvolve unha amplia actividad teórica e divulgativa na promoción lectora.
Gañador de Premios da talla do: Merlín, Lazarillo, O barco de vapor, Martin Sarmiento… Foi recoñecido dúas veces como o mellor autor do ano pola Federación de Libreiros de Galicia e pola Asociación Galega de Editores. A OEPLI acordou designalo como candidato español ao Premio Andersen 2012.
O seu libro O único que queda é o amor, obtivo en 2008 o Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil que concede o Ministerio de Cultura de España é foi incluido na IBBY Honour List en 2010.
A petición dos nosos integrantes de “Café con libros” a nosa próxima lectura será unha obra de teatro. Animámosnos con Don Miguel Mihura e os seus “Tres sombreros de copa”.
LIBERTAD. Jonathan Franzen
Hai novelas que funcionan como un puzzle pero non chegamos a sabelo até que todo por fin encaixa. Primeiro reunimos un conxunto de pezas que non saberemos até moito despois para qué nos servirán e tratamos de buscarlles unha conexión e mentres a historia se desevolve, as arestras van puíndose, os lados atopándose e encaixando as fendas entre si.
En LIBERTAD, do norteamericano Jonathan Franzen (Chicago, 1959), cada unha das pezas que se nos ofrecen ten un nome propio, unhas características físicas, unha historia pasada e un desenvolvemento individual e tanxencial co dos demais. Así vai armándose a estrutura da historia e vai rolando a acción.
O que comeza nun barrio residencial de clase media da periferia dunha cidade norteamericana típica e remata (isto non é un spoiler) no mesmo punto dun idéntico barrio noutra cidade semellante e, apostando por unha estrutura circular, é a historia dos Berglund, unha familia normal, americanos de clase acomodada de ascendencia europea e de ideas progresistas.
De cada un dos Berglund iremos coñecéndoo todo, as súas orixes, a infancia, os recordos, os remorsos e cómo os límites dos seus respectivos mundos entran en conflito cos mundos dos demais, creando os alicerces desta historia.
A liberdade á que se refire o título escollido por Franzen é non tanto a liberdade soñada como a posible, a que nos pode permitir o conxunto de liberdades dos demais, e vai sendo desafiada polo desenvolvemento de cada un dos personaxes que flutúan polas páxinas da novela.
Walter e Patty Berglund son un matrimonio maduro, típica estampa do soño americano estándar, unha boa vivenda, bo traballo do cabeza de familia, unha discreta e pulcra nai ama de casa, fillos educados en colexios estupendos e moitas historias –persoais- que ocultar que foron as que permitiron a cada un deles chegar a ese punto das súas vidas.
Richard, amigo de Walter dos tempos da universidade e obxecto de curiosidade e desexo por parte de Patty é o terceiro lado do triángulo que descompensará a perfección do matrimonio xa aborrecido, demasiado políticamente correcto e é tamén o punto en que esperta o primeira concepción da liberdade: a de escoller.
Con repentinas referencias a Guerra e Paz, o triángulo formado por Walter, Patty e Richard, suporá un epicentro da acción e o protagonismo irá dun a outro como eixo central, entramándose a evolución de cada un e os seus puntos de vista ao longo do tempo, mentres a través de argucias narrativas como flash backs, recordos, memorias e até unha autobiografía da propia Patty, chegamos a ver cómo a liberdade dirixe os nosos soños pero tamén nos afasta deles.
E xunto con eles tres, os fillos dos Berglund, as súas parellas, a compañeira de traballo de Walter, os pais e nais de cada un deles, todos os personaxes que conformaron aos protagonistas e os foron puíndo até facelos como son, van entrelazándose nesta historia de ecoloxismo, política, valores post 11-S, republicanos e neocons, pais e fillos e que non deixa de ser un reflexo de nós mesmos, de cómo a liberdade nos levou a elexir entre varias opcións e, mesmo estando conformes coa escollida, nunca deixaremos de pensar nas que quedaron sen escoller…
http://es.wikipedia.org/wiki/Jonathan_Franzen
Día Internacional do Libro Infantil e Xuvenil
Como todos os anos por esta data celébrase a nivel mundial o Día Internacional do Libro Infantil e Xuvenil, coincidindo co día de nacemento do famoso escritor danés Hans Christian Andersen.
Promovida polo International Board on Books for Young People (IBBY), a celebración desta data ten como obxectivo fomentar a lectura entre os máis pequenos e poñer de manifesto a importancia da literatura infantil e xuvenil na consecución do mesmo. Cada ano, un dos países membros do IBBY é o encargado da edición do cartel representativo e de crear unha mensaxe dirixida a todos os rapaces e rapazas do mundo. Neste caso, a sección norteamericana é a responsable do póster deste ano e o diseño corre a cargo de Ashley Bryan:
Pola súa banda, a fermosa mensaxe que se lanza a nenos e nenas foi elaborada pola autora mexicana Pat Mora e traducida ao galego por Concha Blanco:
Lemos xuntos, ti e eu.
Vemos que as letras forman palabras
e as palabras convértense en libros
que estreitamos nas nosas mans.
Oímos murmurios
e ríos buliciosos nas súas páxinas,
osos que cantan
graciosas melodías á lúa.
Entramos en misteriosos castelos
e das nosas mans soben ata as nubes
árbores florecidas. Vemos nenas valentes que voan
e nenos que atrapan as estrelas.
Lemos xuntos. Ti e eu, dando voltas e voltas,
percorrendo o mundo coa alegría nos libros.
Dende as Bibliotecas Municipais de A Coruña únimonos a esta celebración tan especial coas seguintes actividades:
- Exposicións de libros infantís nas seguintes bibliotecas: Castrillón, Infantil e Xuvenil, Fórum, Monte Alto, Rosales e Ágora. Selección de novidades, libros premiados e tesouros imprescindibles que fascinarán tanto a maiores como pequenos.
- Na Biblioteca de Rosales, ademais da mostra de libros infantís, haberá unha exposición complementaria para descubrir por que se celebra este día o 2 de abril e coñecer máis e mellor a Hans Christian Andersen.
- Na Biblioteca de Castrillón: contacontos para nenos e nenas de 3 a 5 anos ás 17.30 h.
Podedes ver, ademáis as fotiños que imos sacando das mostras no noso Flickr.
Non esquezades que as mellores viaxes se fan, dende ben pequeniños, a través da lectura. ¡Agardámosvos!
Novidades das Bibliotecas Municipais no Pinterest
Nas Bibliotecas Municipais non deixamos de experimentar con ferramentas novas na web, sempre coa intención de achegarvos información de utilidade. Xa levamos un tempo usando e probando o Pinterest, e dende fai poco decidímonos por esta páxina para mostrarvos por Internet os carteis coas novidades que vedes por entre as nosas estanterías.
Neste mes de abril podedes ver un exemplo, coas novidades que incorporamos ás nosas coleccións, non só novelas, senón cine, música, cómics…
Anotade moi ben entón a nosa páxina de novidades no Pinterest, porque sempre imos ir subindo os títulos que incorporamos ás nosas coleccións. Así xa podedes velos comodamente dende as vosas casas, antes de achergarvos ás Bibliotecas: pinterest.com/bibcoruna
Día Mundial del Teatro
Tal día como hoxe, dende 1961 festexase o Día Mundial del Teatro. Cada ano lese a mensaxe dun dramaturgo importante e este ano tocoulle a Dario Fo. Na nosa comunidade coincide coa entrega dos premios María Casares. Será o presidente da Asociación de Escritores en Lingua Galega, Cesareo Sánchez Iglesias, o encargado de ler o manifesto do teatro galego. Esto é o que adelantou do seu discurso:
“El teatro es testigo y actor-activista de la realidad cultural y social de Galicia. Es una disciplina empapada del alma colectiva”
Dende as bibliotecas municipais queremos animarvos á lectura do teatro. Atoparedes dende Shakespeare ata Yasmina Reza, pasando por Manuel Lourenzo ou Alonso de Santos…
As miñas recomendacións personais son: La barca sin pescador de Alejandro Casona donde o diaño propon voltarlle as riquezas a un arruinado empresario no canto de que éste cometa un crimen e así poder quedarse coa súa alma. Comenza cunha cita de Chateubriand:
“En el más remoto confín de la China vive un Mandarín
inmensamente rico, al que nunca hemos visto y del cual ni siquiera
hemos oído hablar. Si pudiéramos heredar su fortuna, y para
hacerle morir bastara con apretar un botón sin que nadie lo supiese,
¿quién de nosotros no apretaría ese botón?”
A fiestra valdeira de Rafael Dieste é outra das recomendacións onde, en tono de traxi-comedia, falase dos mariñeiros, da pobreza, da loita dun home pola defensa da súa identidade:
¿Queredes aportar as vosas recomendacións?
El Premio Literario Arzobispo Juan de San Clemente cumple la mayoría de edad
Que un premio literario cumpla dieciocho años con el apoyo de las grandes figuras literarias del mundo, sorprende gratamente.
Si a esto le añadimos, que se concede en Santiago de Compostela organizado por el Instituto”Rosalía de Castro” y que tiene como protagonistas a los alumnos de cinco institutos gallegos que se encargan de seleccionar las obras ganadoras el Premio Arzobispo Juan de San Clemente se convierte en un “curioso fenómeno literario”.
Desde su creación han pasado por Santiago a recoger su premio escritores de la talla de : Vargas Llosa, Tarik Alí,Tabuchi, Saramago, Baricco, Gaarder, Auster, Kundera, Yehoshúa, Murakami, Barners, Mankell, De Luca, Tòibin, Eugènides, Mazzuco, Nothom y como no Suso de Toro, Javier Marias, Xurxo Borrazás, Carmen Martin Gaite, Xulia Alonso, Eduardo Mendoza… Los mejores del panorama gallego, castellano e internacional
Este año los ganadores han sido: Maria Mayoral con su novela “Deseos” , Xavier Queipo con “Extramunde” y Peter Stamm con “Siete años” que acudierón encantados a Santiago para agradecer este premio a los alumnos que se los concedieron.
Muchísimas felicidades a todos los que hacéis posible un galardón tan apreciado entre los escritores. Felicidades!!
Axúdanos a mellorar: a túa opinión impórtanos
A túa opinión importanos, por iso dende as Bibliotecas Municipais da Coruña solicitamos a túa colaboración contestando ao noso cuestionario de satisfacción para saber en qué podemos mellorar. Adícanos 5 minutos do teu tempo e axudarasnos a mellorar os nsoos servizos e actividades:
En agradecemento a túa participación, se o desexas indícanos ao finalizar a enquisa o teu correo electrónico e poderás conseguir un dos lotes de libros, DVD e CD, que se sortearán entre aquelas persoas que cubrísedes a enquisa.
Nace El Club de Lectura Ágora
Nos unimos a la andadura de los que llevan una larga trayectoria de libros, lectores, experiencias y éxitos.
Por lo tanto nacemos arropados por su apoyo y sus buenos consejos. Muchas gracias!!
Empezamos con muchísima ilusión y entusiasmo. Con el deseo de disfrutar, relacionarnos y sobre todo “Compartir”.
Compartir opiniones, ideas, experiencias y nuestra pasión por la lectura.
Nos reuniremos todos los martes a las 19.00 h en la Biblioteca Ágora.
El autor sólo escribe la mitad del libro. De la otra mitad debe ocuparse el lector.
Joseph Conrad











