Category Archives: Libros lidos

¡Viajando a través de los libros!

                 En esta nueva étapa y partiendo de que cada novela es siempre un viaje a un estado conocido o no… vamos a dedicar este primer bloque a las novelas de viajes. Así recurriremos a una editorial coruñesa que tiene una colección que nos parece muy cuidada, muy bien seleccionada y muy interesante. Estamos hablando de Ediciones del Viento y de su colección Viento simún:

Así vamos a leer tres joyas de esta colección: 

Mi India de Jim Corbett: donde nos describe, a través de anécdotas, una sociedad con sus atrasos, sus miserias, sus castas y sus progresos. También nos muestra su amor por la naturaleza y sus aventuras cazando tigres antropófagos.

Mi viaje por África de Winston Churchill: crónicas de un jovencisimo premio nobel en el que nos da cuenta de una travesia por el Nilo y en ferrocarril por Uganda. ¿Veremos la esencia del que será uno de los más famosos estadistas del siglo XX?

Noventa y dos días de Evelyn Waugh: aqui nos desplazamos al continente americano para viajar por  la Guayana británica en el año 1933. El propio autor nos dice sobre el hecho de viajar:

en mi caso, y en el de muchos mejores que yo, existe una fascinación por los territorios lejanos y bárbaros, y particularmente por esas zonas fronterizas en las que entran en conflicto culturas y niveles de desarrollo, donde las ideas, arrancadas de raíz de sus tradiciones, adoptan otras formas al ser trasplantadas.”

En las bibliotecas municipales encontrareis libros de esta editorial coruñesa con unas ediciones muy cuidadas y una temática diferente. Por nuestra parte ya hemos iniciado el club ¡nuevo curso, nuevas caras y nuevas lecturas! ¡Bienvenidos!

El señor Pip, de Lloyd Jones

Señor Pip

Comenzamos una nueva lectura en el Club de los Lunes del Forum Metropolitano. En esta ocasión el libro escogido es “El señor Pip” del neozelandés Lloyd Jones. Un libro que podemos calificar como metaliterario, es decir, literatura que habla de literatura, en este caso, de la novela “Grandes esperanzas” de Charles Dickens.

 “Siempre era un alivio volver a Grandes esperanzas. Contenía un mundo que era íntegro y, a diferencia del nuestro tenía sentido.”

Para comentar la obra, tomamos la reseña realizada por nuestro compañero Enrique del Club de Lectura de las mañanas:

La historia se desarrolla en años muy cercanos, 1991 y siguientes, durante la guerra civil que asoló Papua-Nueva Guinea. El personaje principal es una niña, Matilda, una niña negra, adolescente, que vive en la pequeña isla de Bougainville, en medio del Océano Pacifico. Es un territorio que pertenece a Papua-Nueva Guinea. La vida en la isla es sencilla, calmada, sin demasiadas complicaciones. Tiene minas de cobre, explotadas por multinacionales y muchos nativos están empleados en la extracción del mineral. La guerra civil se originó precisamente, porque los rebeldes declararon la guerra  a la compañía que explotaba la mina y eso hizo que interviniese el ejercito de Papua-Nueva Guinea, los “pieles rojas”. Esto instaura un tiempo de inseguridad y miedo, que en un lugar como ese resulta antinatural.

Todos los hombres blancos de la isla la abandonan cuando se producen las primeras escaramuzas. Todos menos el señor Watts. Es una persona singular, ya de edad avanzada, delgado, que vive en la isla desde hace años en compañía de su esposa. Al abandonar los demás las tareas que tenían encomendadas él decide que debe ser quien instruya a los niños y se autonombra profesor. Tanto los habitantes del pueblo, como también los niños, aceptan de buen grado esta circunstancia, comenzado los relatos que conforman el libro.

El señor Watts es un profesor atípico. Comienza su andadura como maestro confesando ante sus alumnos que él no lo sabe todo y que posiblemente no pueda responder a la totalidad de las preguntas que le hagan. Después hace entrar en escena a su autor literario favorito, Charles Dickens, a quien llamará señor Dickens, haciendo que parezca cercano pese a estar separado en el tiempo por más de un siglo. A través de su novela, “Grandes Esperanzas”, predilecta del señor Watts, introduce en su clase al personaje principal de la obra, el señor Pip, que será un compañero más de los alumnos de tan pintoresca aula.

En poco tiempo la isla está incomunicada. No solo eso, las aldeas que la componen han visto como sus hombres hasta una edad juvenil, se han unido a la guerrilla, por lo que en ellas solo quedan mujeres, viejos y adolescentes, como son Matilda y sus compañeros.

Una mente adolescente es un vivero donde sembrar conocimientos, es un campo de “grandes esperanzas” como indica la obra de Dickens. Matilda es una prueba de ello. Tiene una madre, Dolores, que es rotunda y real como la vida misma. Su convivencia con ella, desde el inicio de la aventura escolar del señor Watts, se torna complicada. Dolores está muy interesada en conocer al señor Pip, si bien tendrá con el señor Watts diferencias notables; ya que mientras para el improvisado maestro, su libro de cabecera es el mencionado “Grandes esperanzas”, para Dolores es la Biblia.

La novela nos habla de muchas cosas. De la incertidumbre de las sociedades sometidas a conflictos que no se han buscado, pero que les afecta, como es el caso de la guerra civil. Pero también de como cada persona reacciona ante el hecho especifico. No obstante, estimo que lo más importante es como se transmiten estos problemas a las generaciones venideras. El señor Watts hace que Pip anide en su clase y sea el aglutinante. Pero no por eso deja de procurar que los niños aprendan su propia cultura. Propone y consigue que las personas mayores de la aldea transmitan sus conocimientos a los jóvenes. Conocimientos de cosas simples y cotidianas, de leyendas, de costumbres heredadas de sus mayores. Lo que pretende es que su mundo no se desligue de sus ancestros. Sin dejar de explicar lo que Pip hace en su vida, quiere que ellos no rompan con lo que configura su entorno, su propia cultura, no reñida con ninguna otra.

Sobrevolando todo ésto, esta el enfrentamiento entre la religión y la literatura, entre el poder de la imaginación y el poder del miedo. Sus personajes están muy bien representados, el señor Watts y Pip, por un lado, y Dolores y su Biblia, por el otro. Un antagonismo que es consustancial al ser humano.

El señor Pip“ es una novela simpática, interesante y muy recomendable para entretenerse y a la vez conocer un mundo que nos queda muy lejos, Papua-Nueva Guinea.

Lloyd Jones

 El autor:

Lloyd Jones nació en Nueva Zelanda en 1955 y estudió Ciencias Políticas, pero nunca llegó a graduarse por la multas acumuladas en la biblioteca durante su último año de estudios. Ejerció como periodista varias años antes de dar el salto a la literatura. Ha publicado un volumen de relatos y ocho novelas, entre las que se encuentran Biography o The Book of Fame.
Con la publicación de El Señor Pip, Lloyd Jones se convirtió en uno de los escritores más célebres de Nueva Zelanda, y merced al boca oreja, el libro se encumbró hasta el primer lugar de las listas de éxitos de su país y Australia. Con esta novela se dio a conocer a nivel internacional, recibiendo numerosos premios y distinciones, entre ellos fue Ganador del Premio de la Commonwealth e inesperado finalista del Premio Man Booker.

El director de cine Andrew Adamson ha dirigido la adaptación al cine de El Señor Pip. La premiere de la película fue mostrada en el Festival de Cine Internacional de Toronto en septiembre de 2012, y se prevé el estreno en Australia/Nueva Zelanda este Octubre. Hugh Laurie es una de las estrellas del film interpretando el papel del Sr. Watts.

Este es el tráiler de la película:

La caida de los cuerpos

Con esta novela, La caída de los cuerpos, damos comienzo a las actividades del Club para el periodo 2013/2014.

El relato que nos ocupa es la segunda parte de la trilogía El fin de los hombres con la que el autor, Maurice Druon, ajusta cuentas con la sociedad francesa de la Tercera República  (1870/1875-1940) especialmente con la existente en el periodo entreguerras (1918/1939).  La élites de esta sociedad que había vivido el drama de la Primera Guerra Mundial no parecieron darse cuenta de los importantes cambios socio-económicos que dicha contienda produjo.  Ellos continuaran pensando que todo seguia igual, siguen teniendo riqueza y prestigio y  que son otros estamentos sociales los que han sufrido los cambios; pero estos a ellos, élites encumbradas,  no les afectan. No saben ver que son los últimos congéneres de una estirpe que no tiene continuidad. La crisis mundial de 1929 les alcanzará de plano y provocará la caída  de la mayoría de sus economías y por consiguiente de sus estatus.

Para describir lo que está sucediendo se vale de los clanes Schoudler y La Monnerie. Si el hundimiento del banquero Noël Schoudler retrata el fin de las fortunas amasadas durante el siglo XIX, Urbain de La Monnerie, ciego y octogenario habitante del castillo de Muglaives, encarna la decadencia de la vieja aristocracia y su peculiar estilo de vida, que abarca a los que como dependientes de esta viven incluidos en ese átomo social.

Por contra aparecen figuras ascendentes que no tienen su base en herencias recibidas. Son hombres como Simon Lachaume, un político frío y cerebral, hecho a sí mismo, encumbrado  en la universidad, las antecámaras de los ministerios, las salas de redacción, los salones galantes y los gabinetes del gobierno. Personas que no dudan en apoyarse en aquellos que están  inmersos en las crisis antes comentadas, que les sirven de trampolín;  pero que saben abandonar el barco a su debido tiempo, sin que  el cambio de lealtades les provoquen preocupaciones morales. Es el triunfo del arribismo y la mediocridad; de los que vienen a ocupar el lugar prominente en la sociedad que está dejando vacío la caída de los grandes industriales , financieros y aristócratas que conformaron la misma cien años antes.

1929 no solo fue el año del crack económico. Fue además el año en que desaparecen importantes  próceres de la Francia de la Tercera República, como fueron el Mariscal Foch,  artífice de la victoria en le Primera Guerra Mundial y el que fuera presidente del gobierno en aquellos momentos y persona clave en las negociaciones de Paz, Georges Clemenceau. Con ellos y otros, se perdieron importantes referencias sobre el comportamiento público de las élites gobernantes.

A través de los personajes de ficción citados y algún otro no mencionado, Druon nos relata aquel tiempo. Es un lectura fácil, si bien la configuración de la novela, que pasa de unas situaciones a otras con cierta brusquedad, puede hacer que el lector se pierda un poco. En todo caso y dada mi afición a los relatos con fondo histórico, no dudo que gustará y provocará que busquemos la forma de leer los otros dos volúmenes que conforman la trilogía.

Desconozco si Kent Follett se ha inspirado en Maurice Druon para escribir su también trilogía sobre los cambios sociales ocurridos en Europa durante la primera mitad del siglo XX; pero lo que aquí leemos se asemeja a lo narrado en los dos libros hasta ahora publicados por el escritor británico.

Maurice Druon (París 1918 – 2009).

Sobrino del escritor Joseph Kessel, junto con el que escribió el Canto de los Partisanos (Chant des Partisans), que, con música compuesta por Anna Marly, fue utilizado como himno por la Resistencia Francesa durante la Segunda Guerra Mundial. Pasó su infancia en Normandía y realizó sus estudios secundarios en el Liceo Michelet. Comenzó a publicar a la edad de dieciocho años en revistas y periódicos literarios mientras cursaba la carrera de Ciencias Políticas (1937 -1939).

En 1940 luchó contra las tropas del III Reich y tras la caída de Francia escapó a Londres. Allí se sumó a la Francia Libre de De Gaulle. A partir de 1946 se consagró a su carrera literaria y recibió en 1948 el Premio Goncourt por su novela Las Grandes Familias, la primera parte de la trilogía que completaría con La caída de los cuerpos y Cita en el infierno.

El 8 de Diciembre de 1966 fue elegido miembro de la Academia Francesa, sucediendo a Georges Duhamel. Fue Ministro de Cultura en 1973 y 1974, y diputado por París desde 1948 a 1981.

Es también conocido por su serie de novelas históricas tituladas Los Reyes Malditos, publicada entre los años 1955 y 1977.

A cociña de Banana Yoshimoto

A cociña como elemento conciliador e de reunión serviunos como espazo metafórico literario no que reunirnos o pasado martes 2 de Xullo na Biblioteca de Ágora. Coma se for unha cociña na que tradicionalemente sentamos a compartir, reunirnos, á carón da lareira ou dukitchennha vitrocerámica, coa xente da que somos parte ou coa familia inventada. E neste caso a familia fomos nós, parte viva das Bibliotecas Municipais onde se unen experiencias e aprendizaxes, participantes dos diferentes Clubs de Lectura en marcha en Rosales, Monte Alto, Castrillón e Ágora.

A nosa intención con esta sesión especial non era outra que participar das actividades organizadas ao redor do Orgullo LGTBq 2013 baixo o lema #asMunicipaisEntenden. Para tal, organizamos unha reunión con toda a xente que participa nos diferentes Clubs de Lectura en marcha nas Municipais e convocámolos a unha sesión especial con sede na biblioteca de Ágora. Unha ocasión de celebrar a diversidade con diversidade de opinión, con diversidade de participación, e con diversidade de expresión.

A cociña nas súas diversas formas de ser entendida pode incluso considerarse o eixo vertebrador dunha novela como Kitchen, yoshimotosinxela, sin presuncións, coa profundidade de quen ve mais non termina de sentir porque o presente vaise polas maos sin poder collelo nunca, sen evitar vivir nun pasado permanente que nos permite analizalo mais non deletrear a palabra “agora” sin que ao facelo non sexa xa parte do antes e non do “xa”.  A cociña como espazo do fogar, como refuxio do corpo; a cociña como acto, como refuxio da mente.

A vida de Yuichi e Mikage, dous xóvenes xaponeses rodeados pola soidade e a morte, como eles mesmos din, repousa nunha quietude do deixarse levar polo cotiá. Eriko, a nai-pai de Yuichi, é unha presenza que fía as súas vidas cun espíritu positivo, e sin deixar entrever o por qué do seu cambio de sexo. A partir de ahí, Banana Yoshimoto constrúe un relato sin grandes artificios, sin grandilocuencias, un fluir de sentimentos que acompañan a uns personaxes que proxectan as súas soledades e crecen arredor dos seus propios duelos.

Mais quizais nesta sesión, o símil da cociña como punto de reunión é o que nos queda, unha reunión entre o diverso de nós mesmos, un achegamento entre todas as persoas que comparten o  gusto dal lecturas comentadas nas Bibliotecas Municipais, e un reflexo da normalidade coa que se vivimos o colectivo LGTBq na maioría, por sorte, dos casos.

Grazas a todos por vir!

Historia de una maestra de Josefina Aldecoa

imagen libro historia maestra

Educar para la convivencia. Educar para hacer justicia. Educar en la igualdad para que no se pierda un solo talento por falta de oportunidades

Ese es el “sueño” que nos muestra Josefina Aldecoa en Historia de una maestra.

Con un lenguaje sencillo, claro y directo narra desde la memoria, la vida como maestra de Gabriela López Pardo, desde la década de 1920 hasta el estallido de la Guerra Civil Española en 1936.

Con el trasfondo de la Republica, la revolución de Octubre y la guerra, rememora aquella época de pobreza, ignorancia y opresión y muestra el importante papel de la enseñanza y de aquellos que lucharon por educar un país.

Y es que en esta novela la autora quiso hacer un homenaje “a los maestros de la República, a su esfuerzo y dedicación en unos momentos de nuestra historia en los que su sacrificio estaba justificado por la necesidad de salvar al país educándolo, pues tal fue el mandato que recibieron“. Uno de aquellos sufridos maestros fue la madre de Josefina Aldecoa, en cuyos recuerdos se basó  para la novela.

El libro destaca la pasión y la entrega a una vocación y a un sueño:

Yo me decía: no puede existir dedicación más hermosa que ésta. Compartir
con los niños lo que yo sabía, despertar en ellos el deseo de averiguar por
su cuenta las causas de los fenómenos, las razones de los hechos históricos.
Ese era el milagro de una profesión que estaba empezando a vivir y que
me mantenía contenta a pesar de la nieve y la cocina oscura, a pesar de
lo poco que aparentemente me daban y lo mucho que yo tenía que dar.
O quizás era por eso mismo. Una exaltación juvenil me trastornaba
y un aura de heroína me rodeaba ante mis ojos.
Tenía que pasar mucho tiempo hasta que yo me diera cuenta de
que lo que me daban los niños valía más que todo lo que ellos recibían de mi.

Con este libro terminamos la primera etapa del Club de lectura Ágora. Ha sido un placer compartir momentos, opiniones, vivencias y lecturas con vosotras. Feliz verano y felices lecturas.

El próximo martes nos reuniremos miembros de todos los Clubs de lectura de las Bibliotecas Municipales en una sesión especial,  nos unirá el  libro Kitchen de Banana Yoshimoto y celebrar la diversidad afectivo-sexual.   Aun os podéis apuntar llamando al  981189886.   No os lo perdáis!!

“Café con Libros” por Carmen Ramos

En “Café con Libros” tenemos el gran privilegio de contar con gente a que le gusta escribir. Y siguiendo una tradición que empezó Carmen Ramos, nuestra cronista oficial, os invitamos a leer lo que ha supuesto para todos nosotros  este segundo año de lecturas compartidas.

Queridos lectores este curso nuestro CAFE CON LIBROS comenzó con un FUTURO IMPERFECTO, pasamos UN TIEMPO ENTRE COSTURAS entre Madrid y Marruecos, LO QUE ESCONDIAN LOS NOMBRES de algunos de los libros que hemos leído PODRÍAN HACERNOS DAÑO por las muchas historias duras y emotivas que a veces albergaban; pero así y todo conocimos una TIERRA DESACOSTUMBRADA a la luz de MIL SOLES ESPLENDIDOS y UN MAR  DONDE HABÍA COCODRILOS. Seguimos en todo su recorrido a LA NIETA DEL SEÑOR LINH y después de tantas emociones conseguimos dibujar UNA SONRISA ETRUSCA. Seguidamente nos vestimos de SEDA y con TRES SOMBREROS DE COPA para ir al teatro. Y a continuación conocer LAS HISTORIAS DE UNA MAESTRA, la de la TIA TULA y las MEMORIAS DUN NENO LABREGO , un alguén que nos cautivó. Y como en casi todos los cuentos , después de nuestra andadura por varios libros llegamos para darle un descanso a nuestro club a un UN PALACIO AZUL DE INGENIEROS BELGAS. Después de todo este recorrido por los libros con diversidad de historias, con las cuales nos hemos emocionado, enfadado , reivindicado, reído y aprendido sobre las diferentes culturas y sociedades ; a mi LO QUE DE VERDAD ME IMPORTA es haber compartido esos momentos con todos VOSOTROS.

Un momento mágico

… Os acordáis queridos lectores de aquel párrafo que leíamos en “El guardián entre el Centeno”

 “Los libros que de verdad me gustan son esos que cuando acabas de leerlos piensas que ojalá el autor fuera muy amigo tuyo para llamarlo por teléfono cuando quisieras”.

 Xulia Alonso en Rosales

Pues en “Café con libros”, llamaron a Xulia Alonso y tuvo la deferencia con nosotros de venir a vernos.

Fecha para recordar 12-12-2012 y día del cumpleaños de la escritora. Xulia nos hizo un resumen de un período de su vida, de su compañero, de su hija, de sus padres , sus amigos , tan maravillosamente perfecto que todas las preguntas que teníamos en mente y preparadas quedaron respondidas con creces. Tertulia con muchas emociones encontradas . Y nos quedó muy claro, gracias a una de nuestras lectoras, que todos esos sentimientos, esa forma de narrar, de expresarse nacía de lo mas adentro de ella y de esa necesidad que tenía de contar.

Xulia me firmó un ejemplar de su libro y escribió “En recuerdo de una tarde inolvidable para mi”. Y yo te digo, Xulia, inolvidable para nosotros lectores del” Café con libros” por varios motivos, porque has sido la primera escritora que visita nuestro Club , por la forma de expresar esos sentimientos, por tu superación ,por tu entrega, , por tu lucha , por tu sensibilidad, porque nunca te quejabas y por tu FUERZA.

Cojo una frase de tu libro:” Cada momento é único e algúns , ademais, marcan un punto sen retorno”En nuestro club de lectura ese momento contigo fue único y te damos las gracias de corazón por haber tenido el placer de escucharte y queremos que sigas teniendo más cosas que contarnos y así poder disfrutar de más momentos con tus libros…

Carmen Ramos

“Café con Libros”  continuará…

Tenemos que hablar de Kevin. Lionel Shriver

tenemos-que-hablar-de-kevin-18388Desta vez temos que falar de Kevin, para rematar estas últimas sesións antes do verán. Temos que xuntarnos e discutir sobre el, sentármonos con calma a debullar os seus dezaoito anos en ver onde fallou a súa conduta, falar entre nós das súas carencias, das súas grallas e das nosas. Portarnos como eses pais que desexan un fillo e celebran a súa chegada pero que despois se van afastando do idealizado mentres o individuo se vai formando a si mesmo, tan distinto do prantexado, tan evidentemente autónomo.

Tenemos que hablar de Kevin,novela moi recente da novelista norteamericana Lionel Shriver (xa presenta a autora un grande rasgo de personalidade cando aos quince anos mudou o seu nome conformista, feminino e lindo por un nome masculino e que lle soaba mellor), atrápanos desde a primeira liña cunha historia simple na que non custa espellarse; unha parella de clase media alta e bastante nova, profesionais de éxito en traballos pouco comúns, ela –Eva- de pais armenios e fortes conviccións antiamericanistas e el –Franklin- fotógrafo capturador de localizacións para publicidade, norteamericano de postal, espécime absoluto do “american way of life”. Ambos os dous desexan dar un paso máis despois do convencional casa-coche-voda e deciden ter un fillo. Ben, el desexa ter un fillo pero ela, non tanto…

É este distanciamento da nai e da convención social que son o instinto maternal e a maternidade nos nosos días un rasgo e case unha carga xenética que atrapará e formará o carácter do noso Kevin? Porque Kevin é noso, do lector, vémolo medrar e vémolo medrado, sabemos desde o principio dos seus días o que acontecerá anos máis tarde, o motivo polo que teremos que falar tan seriamente sobre el.

We-need-to-talk-about-Kevin-1

Un cativo nada tenro nin agarimoso, unha frialdade e enfado perpétuo envólveno desde o berce, un desapego que chega a nós desde a perspectiva da súa nai Eva, que capítulo a capítulo, carta a carta dirixida a Franklin, vainos dicindo como foi esa relación familiar entre eles desde o antes de concibir ao fillo até moito despois da barbarie que cometerá xusto antes de cumpri os dezaoito da maioría de idade.

Esta Eva que nos comprime no seu mundo de viaxeira e redactora de guías de viaxes e que coa maternidade vai diminuindo en proporcións a pasos de xigante, chegando da liberdade absoluta á íntima escravitude do fillo, a tiranía dos sentimentos que son máis obrigas que amor de nai e que culminan nunha desastrosa relación nai-fillo dunha dureza sorprendente e que mesmo nos fai tolerantes e compasivos ante temas tan brutais como a delincuencia xuvenil, o maltrato psicolóxico, todo coa temática de fondo das matanzas  nos institutos norteamericanos, tema tan alleo -polo momento- a nós, a non ser pola moi comentada e mediática matanza do instituto Columbine.

Un lectura, desta vez, que nos fai partícipes mentres nos achega un segredo que non se desvelará até o final.

A novela levouse ao cinema recentemente con Tilda Swinton no pel de Eva, John C. Reilly no de Franklin e Ezra Miller como o Kevin adolescente.

Páxina da autora na wikipedia: http://es.wikipedia.org/wiki/Lionel_Shriver

kevin2

La nieta del señor Linh de Philippe Claudel

Un anciano en la popa de un barco. En los brazos sostiene una maleta ligera y a una criatura, todavía más ligera. El anciano se llama Linh. Es el único que lo sabe, porque el resto de las personas que lo sabían están muertas.
thumb.php

Así comienza el La nieta del señor Linh un libro inolvidable, en el que infinidad de sentimientos negativos y positivos se entremezclan y consiguen atraparnos en esta historia que habla de amistad, ternura, soledad, desarraigo, esperanza, amor, nostalgia y de la importancia de los pequeños gestos.

El señor Linh es un anciano que ha tenido que abandonar su país, su vida y su pasado por culpa de una guerra que  ha destruido todo su mundo.  Únicamente le queda su nieta Sang Diu, que en su idioma significa “Mañana dulce” , un bebé de tan solo seis meses.

No sabemos exactamente de donde viene el señor Linh,  cuál es la guerra, ni tampoco a qué país llega.
Philippe Claudel en una entrevista aseguró : “la novela es un canto universal a la tolerancia y por ello los lugares quedan imprecisos”.

Instalado en un piso de acogida, su única  preocupación es su nieta, que crezca sana y feliz, adelantarse a sus deseos y ahuyentar sus miedos.
Ella es lo único que le une al mundo, hasta que coincide en un banco con el señor Bark, y entre los dos hombres surge una amistad sincera, imprescindible y esperanzadora que unirá dos soledades a pesar de que ninguno conoce el idioma del otro.
Gracias al señor Bark un país desconocido y en muchos casos hostil, tiene rostro y una sonrisa.

El autor francés Philippe Claudel ha creado una exquisita fabula sobre el exilio, la soledad y la amistad, con un estilo sin excesos,  casi minimalista, que le aporta una especial fuerza e intensidad.

Despedimos el post de este libro conmovedor con la canción que el anciano señor Linh le susurra constantemente a su nieta, es una melodía que han cantado durante generaciones las mujeres de su familia  y que quiere que le acompañe siempre:

La mañana siempre vuelve,
siempre vuelve con su luz,
siempre hay un nuevo día,
y un día serás madre tú

El último libro que vamos compartir antes de las vacaciones en nuestro Club es  Historias de una maestra de Josefina Aldecoa. 
Feliz lectura!!

OS LIBROS ARDEN MAL. Manuel Rivas

oslibrosA cidade que le,lema de promoción cultural na nosa cidade, apareceu en forma de cartaces e proxectos de animación e achegamento á lectura hai un par de anos, pero tamén foi unha das referencias que desapareceron do noso antigo escudo histórico. Di Manuel Rivas en Os libros arden mal que no vello escudo da Coruña figuraba un libro aberto ao pé da torre e que daba medida da grande importancia da cultura e da lectura no noso lugar, onde tanto o faro como a caveira do xigante Xerión, acoutaban a nosa historia. Co tempo e cos avatares da historia ese libro desapareceu e, con el, outros moitos máis, os libros palpables e reais. Ardidos, queimados, expoliadas as bibliotecas e, por tanto, ceifados os camiños da cultura dunha xeración secuestrada e incerta.

Os libros arden mal, pero arden e con este auto de fe da Falanxe en pleno agosto do 36, a queima cruel e desapiadada, queimáronse as raíces do pensamento e da formación futura.

Con esa fotografía das pías fumegantes de libros, da queima vixiada polos falanxistas, armados e co brazo en alto, Rivas comeza unha novela polifónica, poliédrica, que crea un mosaico de memoria xunto coa xente e os tixolos da cidade, recanto a recanto toda Coruña vai tomando unha voz de séculos que declarao seu auxe e a súa caída.

Cando un grupo de mozas e mozos republicanos van debullando as súas historias e entrelazándoas, asistimos á reconstrucción dunha cidade e o seu desenvolvemento a través dunha guerra que pasou de refilón para uns e de cheo para outros, prantexando a reconstrución da esperanza e da formación dos plans de futuro a través do medo, da fuxida, da emigración, da volta ao pasado.

O expolio das bibliotecas públicas e dos ateneos culturais e das coleccións privadas –como a de Casares Quiroga, na rúa de Panadeiras- constitúe a grande metáfora que é a espiña dorsal de OS LIBROS ARDEN MAL, a queima do futuro e das posibilidades dos novos, a desaparición de toda referencia para o pensamento, a formación e promoción das vindeiras xeracións tras da postguerra, caídas na involución e o retroceso cara ao que cada guerra nos leva –ou nos devolve-, no banzo primeiro da inxustiza e da incerteza que veñen da ignorancia forzada.

Polca o gaiteiro enterrador, o cantante Terranova, a misteira Olinda e a súa filla lavandeira e clarividente Ó, os boxeadores Arturo da Silva e o Hércules do Papaigaio, amigos que se crían na cultura das ruelas da antiga pescadaría, van dando testemuña dos anos previos á guerra, da placidez e os recursos que se atopan na liberdade e de cómo se destrúen todos os camiños e as unións cando estoupa a guerra, a caza, como di un dos protagonistas, que a guerra se convirte nalgúns lugares nunha auténtica caza.

No bando contrario, en non querendo falar de vencedores e vencidos, un censor que odia tanto os libros como lle fascinan, un xuíz co degoro de atopar a Biblia de Borrow pero tamén de destacar por riba de canto se lle poña diante, a súa muller, Chelo Vidal, unha pintora que reflicte o espírito de traballo e de sacrificio das mulleres pero tamén encarna a idea de liberdade e progreso. E, entrementres, personaxes reais que conforman os ganduxos deste lenzo, o ditador de corpo presente, o pintor Urbano Lugrís, Sada, cos seus “atentados” de pinturas no Azor, o ideólogo nazi Carl Schimdt, e o grande prexudicado do cambio de tercio, o perseguido até o expolio e a aniquilación do seu nome e a súa sombra: Santiago Casares Quiroga.

Novela dura pero fluida, novela río de seu, traza con rapidez unha senda que aos de aquí nos fascina e nos atrapa polo efecto espello que provoca a identificación para o lector se se presinte no que se narra. Recoñecemos os lugares, sóannos os nombres e as anecdotas, ás veces voltas a enlear polo tempo, máis cargadas de tintas e de esaxeración, pero recentes aínda no noso patrimonio intanxible.

Curioso ver como os aparentemente inconexos capítulos iniciais nos levan até unha confluencia no auto da queima, todos os protagonistas xiran arredor do lugar das follas ardendo e do fume, dalgún xeito chegaron alí para ollar, para doerse ou tratar de rescatar unha ínfima memoria, o olor das páxinas queimadas grabado para sempre no narís, os libros como despoxos de animais mortos, e alguén que recoñece unha capa coñecida, que arrisca a punta dos dedos nas brazas, que fica luxado co tisne, pero que aínda sabe que os libros arden mal, pero que nos fan vivir e que nos salvan.

 

manuel_rivas

OS LIBROS ARDEN MAL É UNHA DAS NOVELAS GALEGAS MÁIS PREMIADAS DE TODOS OS TEMPOS:

MANUEL RIVAS na wikipedia http://gl.wikipedia.org/wiki/Manuel_Rivas

Manuel Rivas en El poder de la palabra http://www.epdlp.com/escritor.php?id=2214

Suite francesa la obra inacabada de Irène Némirovsky

Dos niñas de 13 y 7 años Denise y Elizabeth respectivamente, escapan del horror nazi en la Francia de 1942. Llevan consigo una pesada maleta llena de recuerdos, fotos, documentos…y un manuscrito de su madre protegido por una vieja carpeta de cuero marrón. Su padre se lo confió antes de ser detenido por los gendarmes y conducido a varios campos de concentración,  y después al infierno de Auschwit, donde poco después moriría. A su madre hace ya meses que no la ven. También ha sido  asesinada en el horror de Auschwit.

Las niñas han podido salvarse gracias a su tutora, que las ha escondido en su casa. Desde el pueblecito de Issy-l-Éveque, les ayudará a cruzar Francia clandestinamente pasando varios meses ocultas primero en un convento y después en sótanos  de la región de Burdeos, siempre arrastrando la maleta y protegiendo el vieja carpeta.

Durante muchos tiempo Denise , no se atreve a abrir el manuscrito, ya que le trae recuerdos muy dolorosos. Muchos años después, junto a su hermana Elizabeth, decide donarlo al Instituto para la Memoria de la Edición Contemporánea, no sin antes mecanografiarlo, para conservar los recuerdos de su madre. Poco a poco, al ir descifrando las palabras con la ayuda de una gran lupa, empieza a aparecer ante sus ojos no un diario íntimo, como ella esperaba, sino un sobrecogedor y lúcido retrato de la ocupación alemana de Francia en los primeros años de la Segunda Guerra Mundial.

Las hermanas eran las hijas de Irène Némirovsky y el manuscrito la Suite francesa

Manuscrito_Suite_francesa_1942

Existen pocos casos en los que un libro resulta tan fascinante como la vida de su autora y como la historia del propio manuscrito. Suite francesa es uno de ellos.

Es una novela excepcional escrita en condiciones excepcionales. Es ante todo un libro testimonial, Irene Nemirovsky lo escribió mientras acaecían los hechos que describe, durante su retiro con su marido y sus hijas en un pueblecito de la Borgoña francesa, a donde se habían trasladado, para pasar desapercibidos y evita así ser enviados, junto a otros miles de judíos a un destino entonces desconocido.

Fue concebida por la autora como una obra ambiciosa que constaría de cinco partes, de las que sólo terminaría las dos primeras, Tempestad en Junio y Dolce. Su proyecto  se vio truncado tempranamente porque acabó sus días en un campo de concentración.

Pero dejo interesantísimas anotaciones sobre sus intenciones creativas, tanto de su estructura como de su enfoque. Presentaría un relato sobre la ocupación de Francia por Alemania durante la Segunda Guerra Mundial pero sin centrarse en los hechos históricos…

Sólo hay que rozarlos, mientras se profundiza en la vida cotidiana y afectiva y sobre todo, en la comedia que eso ofrece

timthumb.php

La primera parte Tempestad en Junio se centra en los bombardeos sobre París y la huida de la población hacia el Sur ante la inminencia de la ocupación alemana. Plasma la incidencia de tan graves acontecimientos en la vida cotidiana de la gente.

La segunda parte Dolce traslada la acción a un pequeño pueblo cercano a París, en donde los habitantes tienen que hospedar en sus casas a oficiales del ejército invasor. Interesa sobre todo las relaciones humanas que se establecen entre los alemanes y los dueños de las casas. Esa situación de cercanía al enemigo hacen que se entrelacen los sentimientos de desconfianza y odio al invasor con otros de aceptación, resignación e incluso simpatía.

La edición de la editorial Salamandra incluye en el prólogo una completa biografía de Irène Némirovsky a cargo de Myriam Anissimov. Y dos apéndices, uno con las notas que acompañaban al manuscrito de Suite francesa hechas por Irène, en las que habla de su oficio como escritora y registra las ideas que se le van ocurriendo sobre el futuro de su novela, los pasajes que desea modificar, las posibles futuras conexiones entre personajes…Y un segundo apéndice que recoge la correspondencia entre 1936 a 1945,  entre ella y su editor y  también la que mantiene su marido con diferentes personas a las va recurriendo en el momento en el que ella es retenida, para intentar averiguar el paradero y su situación o simplemente si sigue con vida.

El título de Suite francesa, aunque no fuera el decidido expresamente por Irène Némirovsky, resulta muy acertado, porque si dejo constancia del deseo de que su obra tuviera la estructura de ésta forma musical concreta, en cinco movimientos, donde se notaran los distintos tiempos.

Despedimos el post de esta novela imprescindible con una de las Suites que nos han acompañado en estos días en nuestro Club de Lectura.

Suite para violonchelo solo nº 1 en sol mayor – Preludio del maestro Johann Sebastian Bach