Co Nadal asomando pola porta, o noso club de lectura chega ao seu pequeno parón invernal. Antes de baixar o ritmo, apetécenos botar a vista atrás e compartir as historias que nos acompañaron nos últimos meses: libros que nos fixeron pensar, rir, discutir e, sobre todo, gozar da lectura en boa compañía. Este é o noso percorrido literario antes de que as luces, os brindes e os días de descanso tomen o relevo.

Arrincamos tempada cun libro que prometía, e non defraudou, conversa, reflexión e algunha que outra sorpresa: Libre, de Lea Ypi. A autora lévanos da man pola súa infancia e mocidade nun país en transformación, e faino cunha mirada lúcida, irónica e profundamente humana. Libre é unha mestura de memorias, ensaio histórico e reflexión sociopolítica. A iso engádense pinceladas dun humor tendente ao absurdo. Ypi mostra unha lucidez cegadora: reflicte, desde a experiencia persoal, un momento convulso de transformación política que non desembocou —como se esperaba— en xustiza e liberdade. A transición cara ao liberalismo supuxo a reestruturación da economía, a perda masiva de empregos, a onda migratoria cara a Italia, a corrupción e a quebra do país. Sen dúbida unha lectura que cuestiona, emociona e abre portas a debates ben interesantes.

E continuamos con Virgen Jurada, outra viaxe ás raíces e ás identidades que, igual ca enLibre, nos devolve a unha Albania chea de preguntas e revelacións. A novela explora unha antiga tradición das montañas do norte de Albania: as “vírxenes xuradas”. Estas mulleres renuncian ao seu xénero feminino e fan voto de castidade para asumir o rol masculino dentro da sociedade, accedendo así a dereitos e responsabilidades que lles estarían vetados como mulleres. A protagonista, Hana, abandona os seus estudos en Tirana para coidar do seu tío enfermo. Ao morrer este, e ante a falta dun varón na familia, decide converterse nunha virxe xurada. A novela narra o seu proceso de transformación, os conflitos internos que vive e o impacto emocional de renunciar á súa identidade para sobrevivir nun mundo profundamente patriarcal.

E cambiamos de rexistro para seguir con El libro de las hermanas, de Amélie Nothomb, unha autora á que nos achegamos por primeira vez no club. A súa mirada afiada e o seu estilo inconfundible lévannos a unha historia chea de contrastes, humor e feridas familiares, perfecta para abrir novas conversas e descubrir un universo literario que non nos deixou indiferente.

Esta novela narra a historia de dúas irmás, Tristane e Laetitia, que medran nun fogar marcado pola ausencia emocional dos pais. Estes están tan centrados na súa relación amorosa e descoidan completamente ás fillas, ofrecéndolles un ambiente frío e indiferente. Tristane, a irmá maior, vive unha infancia solitaria ata que nace Laetitia, quen se converte no seu único vínculo afectivo real. A relación entre elas é intensa, profunda e ás veces ambigua: mestura amor, dependencia, rivalidade e complicidade.

E damos outro xiro no noso percorrido lector para adentrarnos en Los nombres de Feliza, unha obra que nos convida a explorar a memoria, as identidades que herdamos e aquelas que escollemos. 

Juan Gabriel Vásquez reconstrúe a vida e a morte da escultora colombiana Feliza Bursztyn, pioneira da arte contemporánea en Colombia. A obra parte da misteriosa frase de Gabriel García Márquez tras a súa morte: “murió de tristeza”, e explora tanto a súa biografía como o contexto político e cultural que a marcou. De trasfondo está o clima político colombiano dos anos 70 e 80, cando artistas e intelectuais sufrían represión e vixilancia. Feliza foi perseguida polos servizos de intelixencia e tivo que marchar ao exilio. O libro non só é unha biografía novelada, senón tamén unha reflexión sobre como se constrúe a memoria dunha persoa, os “nomes” que lle damos, e como a arte pode ser unha forma de resistencia.

O escritor colombiano de prestixio internacional é recoñecido pola súa capacidade de mesturar historia e ficción. A súa obra, traducida a máis de 28 linguas, converteuno nun referente da literatura hispanoamericana actual.

E rematamos con La nieta de Bernhard Schlink, unha novela que nos convida a mirar de fronte o peso da memoria e as feridas que atravesan xeracións. A novela conta a historia de Kaspar, un libreiro de Berlín que, tras a morte da súa esposa Birgit, descobre que ela lle ocultara un segredo: deixou atrás unha filla cando fuxiu da Alemaña do Leste nos anos 60. Kaspar decide buscar esa filla, que agora é unha muller adulta chamada Sigrun, e así comeza unha viaxe que mestura memoria, amor e as feridas da historia alemá. A historia céntrase na relación entre Kaspar e Sigrun, que representa unha xeración marcada por ideoloxías e polos restos da división alemá.

A través dunha historia íntima e chea de matices, Schlink lévanos a reflexionar sobre a identidade, a culpa e a posibilidade —ás veces fráxil, ás veces necesaria— de reconciliarse co pasado. Un final de ruta que trouxo debate, emoción e algunha que outra pregunta aberta.

Agardamos que vos animedes con algunha destas lecturas e que vos acompañen nestes días de pausa. Desfrutade moito do Nadal porque en xaneiro voltaremos con novas historias e ganas renovadas de seguir lendo xuntas e xuntos.