Category Archives: Obras

A biblioteca recomenda “Recuerdos de un callejón sin salida”

A nova novela de Banana Yoshimoto, presenta en cinco relatos a cinco personaxes que, tras vivir momentos de dor, pregúntanse sobre o sentido da vida e sobre a posibilidade de ser felices. Dous compañeiros de universidade que pasan da amizade ao amor profundo, unha moza que perde a fe nas relacións humanas, un relato de amizade entre nenos, unha moza entre a inxenuidade e a esperanza e Mimi, a protagonista do relato que dá nome ao libro (Recuerdos de un callejón sin salida), abandonada polo seu noivo e atopando a salvación no bar dun canellón sen saída. Universos cento por cento Banana Yoshimoto.

Xerais editará o primeiro libro sobre o Novo Cinema Galego

Xerais editará o primero libro sobre o cinema galego

Os autores intelectuais do Novo Cinema Galego, en tanto etiqueta, a medio camiño entre o activismo e o exercicio crítico, preparan xa a primeira monografía dedicada ao fenómeno. Xerais publicará contra o final do ano un traballo de Martin Pawley, José Manuel Sande e Xurxo González, os tres críticos vinculados ao blog Acto de primavera, no que se combinarán entrevistas cos principais creadores e unha análise exhaustiva do movemento.

Un ano despois da participación de Oliver Laxe no Festival de Cannes coa súa primeira película, Todos vós sodes capitáns, o que se deu en chamar Novo Cinema Galego segue a confirmar as expectativas depositadas polos seus promotores e a gañar espazos de visibilidade. A pasada semana, o prestixioso Festival Internacional de Documental de Marsella (FIDMarseille) confirmaba que Vikingland, a primeira longametraxe de Xurxo Chirro –alcume artístico do propio Xurxo González– entraría este ano a concurso.

A falta de definir o novo papel de Xurxo González, os promotores coinciden: a publicación da monografía redunda na consolidación dos cineastas, os produtos e os modos de produción que acharon acubillo no paraugas do Novo Cinema Galego. A este proceso tampouco son alleos os ciclos dedicados a estes títulos polo CGAI, a Universidade de Vigo, o Culturgal 2010 e máis recentemente o CGAC, nunha iniciativa que terá continuidade o ano vindeiro.

A estrea de Vikingland en FIDMarseille, que se celebrará entre o 6 e o 11 de xullo, é a xuízo de Pawley o terceiro fito máis importante na historia do cinema galego tras a participación de Peque Varela en Sundance (1977) e de Oliver Laxe en Cannes (Todos vós sodes capitáns).

Pantaleón ou O sentido do deber

Se anteriormente en La ciudad y los perros, Mario Vargas Llosa xa facía un retrato pormenorizado da vida e da disciplina militar, en Pantaleón y las visitadoras revisita o tema. Criticado, censurado e cuberto de improperios trala publicación da súa primeira novela, para a que empregou todo o seu coñecemento, derivado da experiencia, das academias militares e a vida castrense, desta vez saiu trunfante, sen sequera ter máis que mudar o aspecto da súa crítica, xa que o tema é o mesmo.

En comparación, as dúas novelas poñen ao mesmo nivel os aspectos fundamentais do argumento: a crítica de todo o que arrodea o militar; mais, en La ciudad y los perros, esa amargura que arrastra o autor por todo o vivido na escola militar produce un sentimento aínda máis profundo de deshumanización. En Pantaleón y las visitadoras todo vai por outro camiño: o da ironía e, por aquí, depende da pericia do lector o entender o acedo humor e, levantándoo un pouquiño coa unlla, ver toda a seriedade que se remove embaixo.

O argumento é simple: Pantaleón Pantoja, capitán do exército peruano destinado á rexión da Amazonía, ten que cumprir un encargo: crear un servizo de prostitutas, regulado e en perfectas condicións administrativas, hixiénicas e de infraestuturas, para poder satisfacer a alta demanda de “consumicións sexuais” dos soldados, xa que nos últimos tempos, a desaforada paixón que desata a temperatura da selva, fai que estes procuren alivio en calquera lugar, subindo o número de violacións, embarazos non desexados, abortos, matrimonios amañados -ademais de algunha que outra perversión-.

Pantoja, home rigoroso e puntual en todo o que fai, e aínda contra os seus principios morais, procura unha investigación de campo para crear un estudo de mercado que lle permita fundar a sección de visitadoras, que cumplirá a tan necesaria función. Coa axuda dunha madama experimentada e algunhas das máis coñecidas “lavandeiras” e prostitutas da rexión, crea unha engranaxe perfecta, sistemática e discreta, que mesmo parece inmune a todas as críticas, incluídas as dos máis altos cargos da escala militar.

A dedicación do capitán Pantoja ao seu traballo lévao a pormenorizar cada aspecto do asunto, a perfeccionalo até un punto case traxicómico que desemboca nos seus cambios de carácter, a perda da súa familia, da fama de home de ben, e incluso do rango de capitán. A caída en deshonra de Pantaleón é inversamente proporcional á subida de efectivos, servizos, aceptación e fama das visitadoras. Pero, o seu carácter aínda se desestabiliza máis cando fai a súa proposta de adhesión a “brasileña”, exótica muller que enfrontará dous mundos: o do deber e o do pracer.

Ao mesmo tempo, unha secta de fanáticos relixiosos, a Irmandade da Arca, crea un contrapunto na historia, ao encher Iquitos dunha moralidade desmesurada que roza o terror, e que critica duramente o servizo de visitadoras.

É curioso pensar que tanto o tema da prostitución e o do fanatismo relixioso -aínda que tratados cun humor que ás veces roza a sátira- non desatasen novas críticas perversas contra ao autor. A novela disfrutou dun enorme éxito e chegou a ter dúas versións cinematográficas (unha delas en 1975 censurada polo réxime militar do Perú, iso si, e outra en 1999 ademais dunha versión teatral).

Berlín, 1945

El título de la novela sugiere que nos vamos a encontrar con una narración sobre la vida en dicha ciudad en el año de la derrota de Alemania por los aliados. Y efectivamente es así. El autor nos relata como era la vida en aquella ciudad y en aquellos momentos.

La forma de como lo hace es la que da singularidad al libro. Porque “Berlín 1945″ es una novela policíaca, de crímenes, un argumento típico de una “novela negra“. Hay un asesino, un inspector que trata de detenerlo, unas victimas, en fin lo normal en el género. Lo que ya no es normal y confiere a la obra su singularidad es la forma de narrar lo que sucede. La manera no puede ser más imaginativa y cumple todas las funciones que como lector espero que me  informe: como era la vida allí, como vivían los personajes, quienes son, de donde vienen, las pesquisas para descubrir al autor de los crímenes etc..

Lo que el autor, Pierre Frei, hace es contarnos la historia a través de las vidas de las víctimas. Cada una de las personas asesinadas tenía hasta entonces una vida que se había desarrollado en la Alemania nazi. Así que nos la relata. Nos introduce en esas historias y nos detalla con mucho acierto como eran esas personas. Llegamos a conocerlas de manera íntima, es más, llegamos a empatizar con ellas por lo que cada muerte nos duele, tal es la simpatía que estos personajes femeninos provocan en nosotros. Sabemos cual va a ser su final pero mientras leemos sus historias llegamos a obviarlo.

El hilo conductor de la novela son estos asesinatos. Cada uno de ellos, cuatro en total, son una historia que daría para otra novela. Estos personajes son de condición muy diversa, una actriz, una enfermera madre de un niño con síndrome de Down, una aristócrata y una prostituta. En todas ellas hay un denominador común, sus ansias de sobrevivir a cualquier precio. Por medio de los relatos de sus vidas el autor alcanza a tocar nuestra sensibilidad, pero lo hace de una manera sincera, sin falsas situaciones. Al contrario, son historias que destacan por su realismo.

Todas las víctimas tienen una misma característica. Son rubias, altas y muy hermosas. Su muerte también es común, estranguladas al tiempo que violadas con un objeto punzante. Todas ellas están pasando un momento amargo, de insuficiencia y necesidad. Son alemanas y por tanto vencidas. Los crímenes se comenten en un barrio llamado Onkel Toms, una zona controlada por los americanos. Al ser las víctimas alemanas la policía militar que es la responsable del área, traspasa la investigación a la recientemente creada nueva policía alemana, que cuenta con escasos recursos de hombres y material. De este trabajo se ocupara el inspector Dietrich, casado, con dos hijos, mutilado de guerra – le falta una pantorrilla -. A través de él sabremos más de como para ellos era la vida en aquellos momentos, sus temores, carencias e ilusiones. Incluso por sus hijos nos enteraremos de lo que hacían los jóvenes entonces.

La narración describe someramente como se desarrollaba la relación a pie de calle entre las fuerzas de ocupación americanas y los habitantes de la zona. Así nos enteramos del interés de los yanquis por conseguir confraternizar con sus antiguos enemigos, la forma de proporcionarles empleo y medios de vida, el asentamiento de las familias en los pocos edificios que quedaron en pie en aquel Berlín destrozado por la guerra y la férrea  defensa que en sus calles hicieron los últimos soldados del III Reich antes de que los rusos se adueñaran de toda la capital. La disciplina con que los alemanes aceptaron la situación creada.

Pierre Frei sabe de lo que habla. Él nació en Berlín en 1930 y se crió en los alrededores de la estación de metro Onkel Toms Hüte, barrio que escogió como escenario de la novela que nos ocupa. A los 23 años tuvo un éxito extraordinario con su primera novela Pernod wächst nicht auf Bäumen. Es autor de guiones para el cine y la televisión. Fue corresponsal en Roma, El Cairo, New York y Londres. Actualmente vive retirado en una granja en Gales

La ciudad automática

“Decía un poeta español que, en Nueva York, las estrellas le parecían anuncios luminosos. A mi, en cambio, los anuncios luminosos me parecen estrellas, y Nueva York, es en mi concepto, una ciudad romántica, no a pesar de su brutalidad y su codicia, si no por ellas precisamente.”

Antes de seguir comentando la novela conviene recordar algo de la personalidad de sus autor, Julio Camba. Es un periodista de principios de siglo XX. Por consiguiente es una persona acostumbrada a llevar al relato acontecimientos, situaciones, paisajes, costumbres, etc.. Todo aquello que conforma la vida de quien se dedica a la mencionada actividad. Y así lo hace, pero añadiendo una especial y humorística visión a todo lo que describe. Hay certezas que por crueles y malas que sean parecen menos trágicas si son tratadas con un sentido positivo y humorístico, irónico incluso. Esta forma de ver y decir y escribir lo que a su alrededor sucede y ve, es consustancial al autor del libro y constituyen su más característico rasgo literario.

Lo que nos va a contar es como aprecia aquel Nueva York en los años posteriores al crack del 1929. Al tiempo dejará plasmada su admiración y devoción por esta ciudad. La ciudad del “presente“, ni del pasado ni del futuro, del “presente” único y continuado. Declara que Nueva York,  leit motiv del libro, le irrita. No obstante acecha cualquier oportunidad que pueda darse para ir allí, atraído cual mosca al panal de miel, pero una vez llegado siente una terrible indignación contra todo, lo que hace aumentar su inquina, sin disminuir su interés por volver tan pronto la ocasión lo permita.

A través de las páginas del libro describirá todo lo que la ciudad le muestra, e incluso aquello que le oculta pero él intuye. Sus hombres, razas, religiones, modos de convivir y comerciar, edificios, etc. etc.. De todo hará astillas, frases y párrafos que describen  todo lo que ve, con sus singular manera de apreciarlo, relatando anécdotas que siempre terminan en un apunte de pura filosofía, en una personal opinión llena de humor e ironía.

Aconsejaría no perder de vista la época en que fue escrita la obra. Desde entonces ha llovido mucho y sin dejar de ser “presente“, la sociedad neoyorkina ha cambiado. Ya no hay “ley seca“, por ejemplo, y en Nueva York se puede hoy degustar los mejores caldos del mundo. En otros temas no se han dado tan radicales cambios. Entonces estaban pagando las consecuencia de una burbuja bursátil, similar a la que hace solo dos años asoló a las economías de esta parte del planeta, y por el mismo motivo, el ansia desenfrenada de beneficios. De aquel crack Camba nos cuenta la vitalidad de la ciudad para recuperar el pulso lo antes posible. Es probable que si ahora escribiese sobre la actual situación también nos informase de ese afán ciudadano por levantarse y volver a ser el faro del mundo.

Para terminar una de sus sublimes frases sobre su relación con la gran metrópoli: “nos atrae (Nueva York) porque uno no puede vivir al margen del tiempo, y nos rechaza por la estupidez enorme del tiempo en que le ha tocado vivir a uno”. 

Julio Camba, nació en Villanueva de Arosa, Pontevedra, el 16 de Diciembre de 1882 y murió en Madrid el 28 de Febrero de 1962.

Su venida al mundo se produce en una típica familia de clase media. Su padre era practicante y maestro de escuela. A los 13 años se escapa de casa y embarca como polizón en un barco que va a Argentina. A su llegada se introduce en los círculos anarquistas de Buenos Aires y hace sus primeros pinitos literarios en panfletos y proclamas. Debido a estas actividades en 1902 es expulsado de aquel país junto a otros anarquistas extranjeros.

Ya en España empieza a colaborar con El Diario de Pontevedra, pero rápidamente se traslada a Madrid en donde escribe para publicaciones ácratas como El Porvenir del Obrero. En pocos meses creará su propio periódico en la calle de la Madera: El Rebelde. En esta aventura le acompañará Antonio Apolo. A partir de 1905 comienza a colaborar como cronista en El País, rotativo republicano. Sus escritos son de temática variada y en ellos pone de relieve su independencia. En 1907 abandona el anterior periódico y comienza su tarea de cronista parlamentario en España Nueva. Por aquellos días comienza el juicio por el atentado contra Alfonso XIII el día de su boda. Es llamado a declarar debido a que mantenía cierta relación con el autor del mismo Mateo Morral. La relación, aunque escasa, era cierta y en diversos artículos explica la poca importancia de la misma, fruto de las ideas anarquistas de ambos personajes.

Su vida como corresponsal comienza en 1908, cuando Juan Aragón lo incorpora a la plantilla de La Correspondencia de España. Por entonces ya sus textos reflejaban el escepticismo y la brillantez que lo acompañaran durante toda su carrera.

El primer destino como corresponsal es Turquía. Allí cubrirá las elecciones y el cambio de régimen. A su regreso cambia de redacción y entra en El Mundo que lo contrata para sus corresponsalías de París y Londres. En 1912 comienza a escribir bajo la rúbrica de Diario de un español en La Tribuna. Volverá a la capital inglesa y enviará sus primeras crónicas desde Alemania para este medio. Un año después, en 1913 comienza a colaborar con el diario monárquico ABC, colaboración que le duró hasta su muerte, salvo algunas interrupciones, como la que lo llevó a escribir para El Sol. En este último periódico esta 10 años (1917-1927). A su vuelta al diario de los Luca de Tena vuelve por segunda vez a Nueva York. Sus crónicas desde allí se recogen en el libro que nos ocupa “La ciudad automática”, como otras muchas.

Durante la guerra civil muestra simpatías por las causa franquista y sus crónicas se editan en ABC en Sevilla. Colabora también con el diario Arriba. En este medio comienza la reelaboración de crónicas y artículos antiguos que, o bien están ligados con hechos actuales o bien basados en la memoria del autor. Estas crónicas retrospectivas serán una constante a partir de entonces, editadas en ABC o en La Vanguardia. En 1949 fija su residencia en el Hotel Palace de Madrid hasta su muerte.

No deja de ser curiosa su evolución social y política. Del anarquista activo en su juventud bonaerense a simpatizar con un régimen dictatorial de derechas como fue el de Francisco Franco.

Tiene editados 18 libros que abarcan desde 1907 a 1958. Por orden cronológico son El destierro; Londres; Alemania, impresiones de un español; Playas, ciudades y montañas; Un año en otro mundo; La rana viajera; Aventuras de una peseta; El matrimonio de Restrepo; Sobre casi todo; Sobre casi nada; La casa de Lúculo o el arte de comer; Haciendo de República; La ciudad automática; Esto, lo otro y lo de más allá; Etc. etc.; Mis páginas mejores; Ni fuh, ni fah; Millones al horno. 

Cinco interminables horas

Qué dicir se tes que resumir toda unha vida en cinco horas? qué, se ademais, tes que facelo a xeito de despedida, de crítica e de auto de contrición? se tes unicamente cinco horas para despedirte do home morte e facer un respaso de todos os erros agochados nunha vida compartida, se tes o tempo xusto para botar de menos e de máis, para recriminar sen interrupcións de diálogo, sen rancor nos acenos de quen escoita? son abondas ou se cadra sobran, as cinco horas, para facer este repaso, agocharse na excusa, para reinterpretar, para envorcar sentimentos e abandonar ao ser que marcha para sempre limpo de culpas?

Cinco horas son as que pasa Carmen (Menchu), velando o corpo do seu home Mario, lonxe de olladas e ouvidos indiscretos, libre para facer o repaso de todo o vivido e poñer a razón na subxectividade que filtra cada momento.

Admitía Delibes (Valladolid, 1921) que primeiro quixo que Mario fose quen contara a vida de Mario, pensador e intelectual de esquerdas na postguerra, ateo e libre, profesor e escritor, condutor de bicicleta e prófugo dos convencionalismos. Pero, prevendo os ataques da censura franquista, decidiu filtrar esta vida a través dos ollos de Carmen, muller intolerante, das dereitas de mantilla e rosario, de machismo e qué dirán, de apariencias e visitas de té co maimiño esticado.

Burlar esta censura foi a máis intelixente das medidas para burlar tamén as consabidas estruturas narrativas, ofrecéndonos unha historia in media res, que acontece na mesma noite en que se vela o cadáver do desaparecido Mario e a viúva debe despedirse, chorar e desafogarse mentres acompaña ao home pola derradeira noite que pasarán xuntos. As ditas horas comezarán sendo un revivir de historias compartidas e rematarán por ir inzándose de reproches e disconformidades, atribucións de culpa e desencanto. Dous estremos que nunca chegaron a tocarse anímicamente: el libre e frustrado por non acadar a realidade desa liberdade e máis frustrado aínda pola incomprensión familiar, ela intolerante, ríxida e subida aos tópicos de clase e bando. El escritor de utopías, ela rezadora de salmodias en latín. El querendo facer xustizas, ela mantendo a xustiza manida da caste e dos apelidos rancios, o dar cunha man e ofrecer a outra para bicar. Os dous inmersos nunha espiral desolada de incomprensión mútua e desintere polo do outro.

Un retrato, aínda hoxe, fiel das dúas Españas. Difícil de imaxinar cómo tería sido Cinco horas con Mario se Mario se contase a si mesmo.

 

La sonrisa etrusca de Jose Luis Sampedro

      A novela que nos vai a ocupar perante dúas semanas será A sonrisa etrusca. Nela coñeceremos a Salvatore, un vello campesino calabrés que tera que viaxar a Milán para facer unhas probas médicas. Alí descobre un neto e o amor dunha muller. Temos un amor intenso e outro inesperado e temos tamén que sempre hai sensancións e sentimentos novos. O libro é emotivo e divertido onde o importante non é o que sucede senon cómo sucede. Atopamos moitos temas dos que falar: a cidade e o rural, a relación avo – neto, o amor no final da vida… etc.

«¿Qué verá en esa estatua?», se pregunta el guardián. Y, como no comprende, no se
atreve a retirarse por si de repente ocurre algo, ahí, esta mañana que comenzó como
todas y ha resultado tan distinta. Pero tampoco se atreve a entrar, retenido por inexplicable
respeto. Y continúa en la puerta mirando al viejo que, ajeno a su presencia, concentra
su mirada en el sepulcro, sobre cuya tapa se reclina la pareja humana.
La mujer, apoyada en su codo izquierdo, el cabello en dos trenzas cayendo sobre sus
pechos, curva exquisitamente la mano derecha acercándola a sus labios pulposos. A su
espalda el hombre, igualmente recostado, barba en punta bajo la boca faunesca, abarca
el talle femenino con su brazo derecho. En ambos cuerpos el rojizo tono de la arcilla
quiere delatar un trasfondo sanguíneo invulnerable al paso de los siglos. Y bajo los ojos
alargados, orientalmente oblicuos, florece en los rostros una misma sonrisa indescriptible:
sabia y enigmática, serena y voluptuosa.

Do mesmo autor  atoparedes outras novelas nas bibliotecas municipais:

El río que nos lleva ; La vieja sirena ; Octubre, octubre ; El amante lesbiano ; La estatua de Adolfo Espejo ; Los mongoles en Bagdad ; El mercado y la globalización ; La sombra de los días… entre outras

Bibliografía sobre o autor.

 

O que non te mata faite máis forte

Dicía tal, Nietzsche. E pódese concluir en tal, tamén, trala lectura de La ciudad y los perros. A experiencia persoal de Vargas Llosa (Arequipa-Perú, 1936) na escola militar Leoncio Prado na década dos cincuenta, tradúcese nunha serie de personaxes que encarnan todas as posibles versións nas que se parte un ser humano sometido á crueldade, á disciplina absoluta, á submisión. Ou morre -incluso físicamente- ou medra.

Os perros, cadetes de primeiro ano da escola, son estudantes de formación regulada e vítimas da disciplina militar disposta polas regras da institución e, ademais, dispostos dentro dunha xerarquía baseada nun estractamento social (serranos, negros, cholos, chalacos), os propios rapaces organízanse nunha microsociedade interna que funciona a través de castigos, recompensas e novatadas dentro das “cuadras” nas que habitan. Se sobre estas cuadras son os militares-profesores os que aplican a educación e a corrección, os propios alumnos autodeterminan os comportamentos internos, afondando aínda máis na diferenza e na cuestión racial e de idade como excusa para impoñer un réxime case de terror.

No interior do medo xorde o círculo, un grupo de rapaces que unidos tratan de diferenciarse dos demais, protexéndose e creando un comercio clandestino de trafego de exames, tabaco, bebida e privilexios que os fortalece e retroalimenta, facéndoos máis fortes. Todos os que están fóra deste círculo son susceptibles de violencia e medo.

O Jaguar, líder carismático do círculo, conta cos apoios doutros personaxes como o serrano Cava, o Boa ou o Poeta, todos narradores desde o seu recanto da historia, que van dispoñendo os ganduxos da trama, facéndoa multidimensional, trabada pola subxectividade que parte do anonimato de cada voz e que conta co atractivo de ir despexando hipóteses, como se dunha ecuación se tratara.

O principal destes enigmas é a manos de quen se produce a morte do Esclavo, testemuña clave do roubo das preguntas dun exame, punto inicial e principal da obra, e que supón a aparición do antagonista de o Jaguar, as dúas forzas, ou a supervivencia e a supresión, baseándonos na frase nietzscheana. A inocencia ou a culpabilidade, a busca por parte dos profesores dunha fuxida da responsabilidade e a vinganza por parte dos cadetes, incorporan a desconfianza a cada unha das situacións.

E que queda do individuo cando se eslúen os seus límites a base de berros, golpes, agochos, desdobramentos? a identidade, a procedencia, a sexualidad, todo vai caendo inservible como os cabelos cortados, a roupa da casa, todo igualado e controlado polo uniforme e a disciplina.

Presentación “O dragón Pepón”

Presentación, mércO dragón Pepónores, 13 de abril, as 18:30, na Biblioteca do Forum Metropolitano do método O Dragón Pepón elaborado por mestras galegas con experiencia nestas áreas.

Glía edición ten o pracer de presentar o proxecto O Dragón Pepón, un método de estimulación da linguaxe oral dirixido a nenos e nenas de Educación Infantil.
O Dragón Pepón, é un método desenvolvido por mestres de extensa experiencia neste eido, responde a unha necesidade pouco cuberta ata o de agora na educación galega. Nesta presentación participarán as autoras do proxecto e un representante da editorial para explicar esta nova ferramenta para o traballo na aula.

Casa de Muñecas – Hedda Glaber

CASA DE MUÑECAS

Vamos a leer una obra estrenada en 1879. Es un clásico del teatro y de la literatura universal. En muchas escuelas y universidades es una lectura obligatoria. ¿El motivo?. Trata uno de los grandes temas de todas las sociedades, la familia. Su estructura, su composición y jerarquía, su fundamento como base de la sociedad. Desde el momento de su estreno se convirtió en un auténtico escándalo literario, ya que como tal se considera el Teatro.

Lo que su autor trata es la sumisión de la mujer, aquí representada por Nora, a la autoridad total de su padre y de su marido. A los deseos de ésta de salir de ese círculo, en el que se la consideraba una propiedad y no una persona.

La obra levantó ampollas. La polémica fue aún más furiosa debido a la inconfesada sospecha de que lo que en ella se cuenta y visualiza era verdad. Ibsen no trata en ningún momento del adulterio, tema constante en el teatro de bulevar desde el drama a la farsa. Lo que hace Ibsen es mostrar la verdad frente al sacrosanto edificio construido por la tradición, las convenciones y los intereses sociales. Todo el teatro de Ibsen se funda en dos principios: la verdad y la libertadlas verdaderas columnas de la sociedad“.

HEDDA GABLER

Es otro drama incluido en el tomo. Narra la historia de una mujer orgullosa, hija de un prestigioso general. Busca sin éxito la felicidad y la dicha que iluminen su vida. Por conveniencia se casa con Jorge Tesman aunque su verdadero amor es Eilert Lodvorg, a quien ella al rechazarlo hace que él busque consuelo en el alcohol. Toda la obra es una lucha de la protagonista contra su propio destino. Al no poder salir victoriosa buscará en el suicidio la solución a sus problemas vitales.

Ambas obras constituyen una ruptura en el mundo teatral de su tiempo. Pese a estar escritas hace más de un siglo sus planteamientos siguen vigentes. De hecho se consideró que los personajes de las mismas, Nora y Heddar, son junto con Ana Karenina y Madame Bobary, los que sirven de inspiración a los movimientos feministas que nacieron al final del siglo XIX y que han tenido tanta importancia en el pasado siglo XX y en este inicio del XXI.

Decía Ibsen que para comprender su teatro hay que conocer como era la sociedad noruega de aquel momento. Una sociedad que habitaba un país hermoso pero al mismo tiempo con una climatología muy dura que lo condiciona. Largos inviernos donde apenas hay horas de luz. Añorando el sol y lo que representa, días más largos y en consecuencia la posibilidad de relacionarse con otras personas de manera continuada. Porque este es otro de los problemas, las relaciones sociales. La mayor parte de la población, sobre todo en el norte, vive en granjas muy separadas unas de otras. Esto hace que se sepa muy poco de  los vecinos lo que lleva a preocuparse unicamente de  los propios problemas. La gente así se hace introvertida y seria. Cavilan constantemente sobre si mismos y esto les hace dudar y en ocasiones perder el ánimo. Es lógico que consideren que aquellos pilares sobre los que se asienta la  sociedad no deban presentar grietas. Uno de esos pilares, sin duda el más importante, es la familia concebida como una inmutable pirámide jerárquica. Con sus obras Ibsen remueve esos cimientos y provoca el escándalo que le acompañó siempre.

Henrik Ibsen fue un dramaturgo y poeta noruego. Nació en 1828 en Skien, pequeña localidad al sur de Noruega y murió en Mayo de 1906 en Cristianía, actual Oslo. Esta considerado el más importante dramaturgo noruego y uno de los autores que más han influido en la dramaturgia moderna, padre del drama realista moderno y antecedente del teatro simbólico. En su época sus obras fueron consideradas escandalosas por una sociedad dominada por los valores victorianos, al cuestionar el modelo de familia y de sociedad dominantes. La vigencia de sus planteamientos tienen reflejo en el hecho de que sea uno de los autores no contemporáneos más representado en la actualidad.

Debido a la ruina del negocio de su padre la familia tuvo que trasladarse a una granja en las afueras de Gjerpen, única propiedad que su progenitor logra salvar de la quiebra. Henrik tiene 8 años. Diariamente recorrerá 5 kilómetros para asistir a la escuela. Todo ésto influye para que se convierta en un niño introvertido y solitario.

En 1842 regresan a Skien y Henrik con 14 años ingresa en un colegio religioso. Sin embargo años después, ya en su edad madura, se declaraba ateo. En este colegio permanecerá hasta los 16 años en que por necesidades económicas se traslada a Grimstad para trabajar como auxiliar de farmacia. Durante su estancia en esta localidad apenas se relaciona, acentuando su carácter introvertido. Termina los estudios de secundaria y comienza a estudiar medicina, carrera que nunca acabará. Al tiempo comienza a interesarse por la literatura y escribe sus primeros poemas y obras dramáticas.

En 1850 se traslada a Cristianía donde vuelve a retomar sus estudios. Pese a que su situación económica no es buena decide vivir de sus obras. No lo tiene fácil. Publica Catilina bajo el  seudónimo de Brynjolf Bejarme que es mal acogida y no consigue que se represente. Colabora con el periódico de la Sociedad de Estudiantes Samfumdsbladet y con la revista satírica y política Andhrimner. El 26 de septiembre de 1851 se representa por primera vez una de sus obras, La tumba del guerrero, en el Cristiania Theater.

1852 será un año importante en su vida. Se traslada a Bergen donde ha conseguido ser nombrado ayudante de dirección en el recientemente establecido Det norske Theatre, con el compromiso de estrenar una de sus obras al año. Estrena cuatro obras en dicho teatro, La noche de San Juan, una nueva versión de La tumba del guerrero (la primera versión la había escrito durante su estancia en Grimstad), La señora Inga de Ostraad y La fiesta en Solhaug. Es en esta ciudad donde conoce a la que será su mujer, Susanna Thoresen, hija de un clérigo protestante, con la que contrae matrimonio en 1858. Un año antes había realizado viajes de estudio a Dresden y Copenhague.

En 1864 abandona Noruega y se traslada a Roma donde un año después se reunirá con su familia. Ibsen consideró no vivir en el ambiente luterano y conservador de Cristianía y comenzó un exilio de 27 años. En Roma residirá 4 años.

En 1868 se traslada a Alemania, primero a Dresden y después a Munich. Para entonces ya es un dramaturgo con reconocimiento internacional y sus obras se representan en diversos países de Europa. Viaja a Egipto invitado como representante noruego a la inauguración del Canal de Suez (1869). En 1878 vuelve a Roma donde residirá durante 7 años. En todo este tiempo de exilio voluntario es cuando escribe su principal obra dramática, sus dramas realistas y simbolistas.

En 1891 regresa a Noruega. Tiene 63 años. En 1895 fija su residencia en Cristianía. Esta ciudad junto con Copenhague y Estocolmo (las tres capitales escandinavas), celebran solemnemente el septuagésimo aniversario de Ibsen. Posteriormente sufre diversos ataques de apoplejía que van minando su salud hasta dejarlo postrado en cama totalmente paralítico. Muere en 1906 a los 78 años de edad.

La extensa obra de Henrik Ibsen se puede dividir en tres etapas. La primera es romántica y recoge la tradición y el floclore noruego. Aún así en esta etapa representa lo que él consideraba defectos del carácter noruego.

La segunda sería la del llamado realismo socio-crítico. En ella se interesa por los problemas sociales de su tiempo y los convierte en tema de debate. Los estrenos de sus obras se dieron lugar a grandes polémica y escándalos. Ibsen en esta etapa cuestiona los fundamentos de la sociedad burguesa.

La tercera etapa se caracteriza por un teatro cargado de simbolismo. Predomina en ella un sentido metafórico.

Un defensor de toda su obra fue el Nobel Bernard Shaw. De su teatro diría que es el exponente de la obra bien hecha. Sus argumentos son creíbles y sus personajes reales, por los que al espectador le cuesta poco identificarse con ellos.

Su obra tuvo una influencia en otros autores de su tiempo como Chejov o Strindberg. El teatro del siglo XX está en deuda con el y sus obras no han perdido vigencia como lo demuestra el que sigan representándose en estos momentos.